Στον απόηχο ακόμη των βουλευτικών εκλογών, αν και κατά κάποιους νωρίς και πρόωρο, η πραγματικότητα είναι πως το πολιτικό σύστημα της χώρας ξεκίνησε ήδη να κινείται στον αστερισμό των προεδρικών του 2028 και τα κόμματα να καταστρώνουν τα πλάνα τους με φόντο την μεγάλη εκλογική αναμέτρηση που θα πραγματοποιηθεί σε λιγότερο από δύο χρόνια από σήμερα.
Τόσο οι επιδόσεις που κατέγραψαν τα κόμματα στις εκλογές της 24ης Μαΐου όσο και οι συμμαχίες που συνάφθηκαν στο πλαίσιο της διαδικασίας εκλογής Προέδρου της Βουλής, αποτελούν παράγοντες που ήρθαν ως παράμετροι, αφενός να προστεθούν ως κομβικά κομμάτια στο υπό διαμόρφωση ενόψει 2028 προεκλογικό παζλ, αλλά και αφετέρου να καταδείξουν εν μέρει τις πιθανές συνεργασίες που θα μπορούσαν να συναφθούν για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας.
Παρ’ όλα αυτά, οι ιδιομορφίες και οι επικρατούσες ιδιάζουσες συνθήκες κυρίως στον χώρο της κεντροδεξιάς, δημιουργούν – όπως και προ ημερών έγραψε ο REPORTER -, μια ιδιαιτέρως σύνθετη κατάσταση, που τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα καθιστά περίπου αδύνατη την όποια συνεργασία ανάμεσα σε ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, αν μη τι άλλο από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.
Ο υποψήφιος Ν. Χριστοδουλίδης και η κατάσταση στον ενδιάμεσο χώρο
Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, εκλεγέντας υπενθυμίζεται το 2023 με την στήριξη του ΔΗΚΟ, της ΕΔΕΚ και της ΔΗΠΑ, αλλά και με τις ψήφους μιας πολύ μεγάλης μερίδας ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ και του ΕΛΑΜ, ετοιμάζεται να διεκδικήσει την επανεκλογή του, μέσα σε ένα φυσικά πολύ διαφορετικό από τότε πολιτικό περιβάλλον.
Έχοντας εκ των πραγμάτων τσαλακωθεί και υποστεί την φθορά που είθισται για όλους τους εν ενεργεία Προέδρους να επιφέρει η εξουσία, με δύο από τα τρία κόμματα που επισήμως τον στήριξαν εκτός Βουλής, καθώς και με ένα ΔΗΚΟ που ναι μεν κρατήθηκε, αλλά φαίνεται μια μάζα υποστηρικτών του να δυσφορεί για διάφορους λόγους με την ηγεσία του, εύκολα γίνεται αντιληπτό πως για τον Νίκο Χριστοδουλίδη η υπόθεση επανεκλογή κάθε άλλο παρά ως εύκολη, αλλά διόλου απίθανη ως σενάριο, προδιαγράφεται.
Μιλώντας με πραγματικά δεδομένα, τουλάχιστον αυτά που σήμερα ισχύουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα τύχει εκτός συγκλονιστικού απροόπτου και αυτή τη φορά της στήριξης του ΔΗΚΟ, στο οποίο – εκτός των άλλων - κατέχουν μετρήσεις που καταδεικνύουν πως η συντριπτική πλειοψηφία των υποστηρικτών του κόμματος ευνοούν την παραμονή στην Κυβέρνηση και την εκ νέου σύμπλευση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2028.
Απ’ εκεί και πέρα, αναλόγως και του πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στις εσωκομματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη σε ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ υπό το πρίσμα της αποτυχίας τους να μπουν στην Βουλή, θα ξεκαθαρίσει και η στάση των δύο εν λόγω κομμάτων απέναντι στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και την νέα εκλογική του προσπάθεια.
Αν για παράδειγμα η ΕΔΕΚ, όπως η παρούσα ηγεσία της αφήνει ανοικτό ως ενδεχόμενο, αποφασίσει εν τέλει να αποχωρήσει κατά τους επόμενους μήνες από το κυβερνητικό σχήμα, είναι προφανές πως στις επιλογές του κόμματος για το 2028 εκ των πραγμάτων δεν θα βρίσκεται ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Την ίδια ώρα στην ΔΗΠΑ, όπου ζήτημα εξόδου από την Κυβέρνηση τουλάχιστον κατά την παρούσα χρονική συγκυρία δεν υπάρχει, μια ενδεχόμενη εκ νέου συμπόρευση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας είναι πολύ πιθανή, παρόλο που η αλήθεια είναι πως διαύλους επικοινωνίας και σχέσεις που θα επέτρεπαν και μια μεταξύ τους συνεργασία, διατηρούν και με τον ΔΗΣΥ.
Στην εξίσωση του Προέδρου το ΕΛΑΜ και οι Χριστοδουλικοί Συναγερμικοί
Στην εξίσωση του Νίκου Χριστοδουλίδη ενόψει προεδρικών εκλογών του 2028, κοινό μυστικό αποτελεί πως έστω και ατύπως βρίσκεται και το ΕΛΑΜ, το οποίο και το 2023 μολονότι δεν πήρε επίσημα θέση υπέρ του, στον δεύτερο γύρο έστρεψε τους ψηφοφόρους του προς την υποψηφιότητά του.
Αυτό έγινε, τόσο διά της τοποθέτησης του κόμματος για μη εκλογή του υποστηριζόμενου από το ΑΚΕΛ υποψήφιου Ανδρέα Μαυρογιάννη, αλλά και εντονότερα, σε παρασκηνιακό επίπεδο.
Για το 2028, η πιθανότητα το ΕΛΑΜ να υποστηρίξει ανοικτά και από τον πρώτο γύρο την υποψηφιότητα Νίκου Χριστοδουλίδη, μοιάζει σαν κάτι αν όχι απίθανο, το λιγότερο εξαιρετικά απομακρυσμένο.
Πέραν του γεγονότος ότι πρακτική του κόμματος αποτελεί διαχρονικά η διεκδίκηση της Προεδρίας της Δημοκρατίας με δικό του υποψήφιο, πόσο μάλιστα τώρα που αποτελεί την τρίτη πολιτική δύναμη, μια ενδεχόμενη ξεκάθαρη συμπόρευση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη από την πρώτη Κυριακή, το πιθανότερο είναι, όπως εκτιμάται, να έφερνε αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.
Να απομάκρυνε δηλαδή από τον υποψήφιο, ψηφοφόρους άλλων κομμάτων που δεν θα έβλεπαν με καλό μάτι την συστράτευση με το ΕΛΑΜ.
Συνεπώς, η στήριξη στην οποία μάλλον θα μπορούσε να προσβλέπει ο Νίκος Χριστοδουλίδης από το ΕΛΑΜ, έγκειται – αν και εφόσον βρεθεί σε αυτόν – στον δεύτερο γύρο, είτε ανοικτά και διεκδικώντας το κόμμα σε περίπτωση εκλογής του Νίκου Χριστοδουλίδη μερίδιο από την πίτα της εξουσίας είτε κατ’ ανάλογο τρόπο με εκείνο του 2023.
Αξίζει πάντως να υπενθυμιστεί συναφώς, με ό,τι αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ενόψει του 2028, πως σε συνέντευξή του στον REPORTER πριν από τις βουλευτικές εκλογές, ο πρόεδρος του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου είχε τονίσει πως η προοπτική το ΕΛΑΜ να καταστεί στο μέλλον κόμμα εξουσίας δεν είναι κάτι που αποκλείει και πως αντιθέτως είναι ένας στόχος που πηγάζει από την επιθυμία του να μπορεί να υπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα των πολιτών και να εφαρμόσει ολοκληρωμένα τις πολιτικές του προτάσεις.
«Όσον αφορά πιθανή συμμετοχή σε κυβερνητικά σχήματα, κάθε συνεργασία θα στηρίζεται σε κοινές αρχές και προγράμματα που προάγουν το εθνικό συμφέρον και τη σταθερότητα στην κοινωνία», είχε υπογραμμίσει ο κ. Χρίστου, για να προσθέσει πως το ΕΛΑΜ δεν θα αναζητήσει συνεργασίες για εντυπώσεις ή πολιτική σκοπιμότητα, αλλά μόνο με δυνάμεις που μπορούν να προχωρήσουν σε υπεύθυνες πολιτικές σύμφωνα με τις αξίες και τις θέσεις του κόμματος.
Ανεξαρτήτως ΕΛΑΜ, ως καθοριστικής σημασίας για τον Νίκο Χριστοδουλίδη και την προσπάθειά του, πρώτα βρεθεί στον δεύτερο γύρο και εν συνεχεία να επανεκλεγεί, θα μπορούσε περαιτέρω να αποδειχθεί και ο βαθμός διείσδυσής του, που μέχρι τότε θα διατηρεί στην δεξαμενή του ΔΗΣΥ.
Υπενθυμίζεται πως το 2023, παρά την υποψηφιότητα Αβέρωφ Νεοφύτου, ο Νίκος Χριστοδουλίδης ψηφίστηκε από τρεις στους δέκα Συναγερμικούς από την πρώτη Κυριακή, ενώ στην δεύτερη, παρά τις έμμεσες υποδείξεις της τότε ηγεσίας του κόμματος να μην ψηφίσουν τον… αντάρτη, δίνοντας ουσιαστικά κατεύθυνση υπέρ του υποψήφιου του ΑΚΕΛ Ανδρέα Μαυρογιάννη, επιλέγηκε και ψηφίστηκε από ένα πέραν του 70% των Συναγερμικών.
Το ερώτημα σήμερα, και πάντα με φόντο το 2028, είναι αν και πόσο ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξακολουθεί να έχει ή θα έχει τα ίδια ισχυρά ερείσματα που είχε το 2023 ανάμεσα στον Συναγερμικό κόσμο, σε σημείο που να μπορεί να αποτελέσει επιλογή από την πρώτη Κυριακή για μια μερίδα του ΔΗΣΥ ικανή να του κάνει την διαφορά και να τον στείλει στον δεύτερο γύρο.
Τα «άλογα» στον ΔΗΣΥ που ετοιμάζονται για την μάχη του χρίσματος
Στην Πινδάρου, με δεδομένη την απόφαση για διεκδίκηση της Προεδρίας της Δημοκρατίας με κομματικό υποψήφιο, όπως χθες έγραψε ο REPORTER, πέραν της προέδρου του ΔΗΣΥ ενδιαφέρον για να λάβουν το χρίσμα φέρονται να έχουν έχουν ήδη εκφράσει ο τέως πρόεδρος της παράταξης Αβέρωφ Νεοφύτου και ο βουλευτής Λευκωσίας, Γιώργος Παμπορίδης.
Σε περίπτωση που το ενδιαφέρον των τριών ή τουλάχιστον δύο παραμείνει μέχρι τέλους, ή και που προκύψει οποιοσδήποτε άλλος ενδιαφερόμενος, τους… λογαριασμούς τους θα λύσουν στο πλαίσιο παγκύπριας εκλογικής συνέλευσης που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη άνοιξη και κατά την οποία τα σχεδόν 50 χιλιάδες μέλη του ΔΗΣΥ θα κληθούν στις κάλπες για να αποφασίσουν τον υποψήφιο με τον οποίο το κόμμα τους θα διεκδικήσει την Προεδρία της Δημοκρατίας.
Το ζήτημα και οι ανησυχίες που συναφώς προκύπτουν και παρασκηνιακά εκφράζονται από στελέχη του ΔΗΣΥ, έγκειται στους εσωτερικούς κραδασμούς που ενδεχομένως θα μπορούσε να προκαλέσει μια τέτοια – αν και προβλεπόμενη από το Καταστατικό – διαδικασία, ανοίγοντας ίσως νέες πληγές στην παράταξη και θέτοντας εν αμφιβόλω την πορεία του κόμματος προς τις προεδρικές με ενότητα και χωρίς τις όποιες πικρίες φυσιολογικά θα μπορούσε να αφήσει πίσω της μια τόσο σημαντική και ζωτικής σημασία εσωκομματική εκλογική αναμέτρηση. Όχι μόνο ανάμεσα στους άμεσα εμπλεκόμενους και στα ψηλά δώματα της Πινδάρου, αλλά και ανάμεσα στα μέλη και στην βάση της παράταξης.
Απ’ εκεί και πέρα, δεδομένου πως μια ενδεχόμενη παγκύπρια εκλογική συνέλευση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί περίπου ένα χρόνο πριν από τις προεδρικές, το σκηνικό στον ΔΗΣΥ, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, εκ των πραγμάτων θα αρχίσει να ξεκαθαρίζει μετά την παρέλευση του καλοκαιριού, οπόταν και θα διαφανεί μέχρι την άνοιξη του 2027 πόσοι και ποιοι οριστικά θα είναι αυτοί που θα τρέξουν σε μια πολύ πιθανή όπως διαφαίνεται σήμερα εσωκομματική κούρσα για το χρίσμα.
Το ΑΚΕΛ, τα φτερά του Οδυσσέα και ο... έτοιμος Μαυρογιάννης
Σαφώς πιο πίσω σε ό,τι αφορά τις διεργασίες για τις προεδρικές του 2028 δείχνουν να είναι τα πράγματα στο ΑΚΕΛ, όπου η διαδικασία που θα ακολουθηθεί είναι εξίσου σαφώς καθορισμένη από το Καταστατικό και όπου στόχευση που τίθεται, βάσει σχετικής συζήτησης που έγινε στο παρελθόν, είναι να τρέξει πιο σύντομα σε σχέση με τις ανάλογες διαδικασίες που έτρεξαν για την επιλογή του υποψήφιου του κόμματος σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις για την Προεδρία της Δημοκρατίας.
Έπειτα από την διεκδίκηση της Προεδρίας το 2008 με κομματικό υποψήφιο και δη τον τότε γενικό γραμματέα του Δημήτρη Χριστόφια, το ΑΚΕΛ ακολούθησε σε όσους ακολούθησαν έως τώρα την συνταγή της επιλογής και στήριξης μη κομματικού υποψηφίου, χωρίς μάλιστα να διστάζει να δώσει προτάξει υποψήφιους προερχόμενους όχι κατ’ ανάγκη από τον χώρο της αριστέρας.
Υπενθυμίζεται πως, τόσο στις προεδρικές του 2013 όσο και του 2018, το ΑΚΕΛ πορεύθηκε με υποψήφιο τον Σταύρο Μαλά, ενώ το 2023 επιλογή του υπήρξε ο Ανδρέας Μαυρογιάννης.
Και στις τρεις αυτές εκλογικές αναμετρήσεις, οι υποστηριζόμενοι από το ΑΚΕΛ υποψήφιοι κατάφεραν να περάσουν στον δεύτερο γύρο, με τον κ. Μαλά να χάνει δύο φορές από τον Νίκο Αναστασιάδη, ενώ ο κ. Μαυρογιάννης από τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Ενόψει του 2028, το πρώτο ερώτημα που από πλευράς ΑΚΕΛ αναμένεται απάντηση, αφορά ακριβώς στην συνταγή που το κόμμα θα επιλέξει να ακολουθήσει.
Είτε δηλαδή, αν θα παραμείνει πιστό στην συνταγή των τελευταίων τριών εκλογικών αναμετρήσεων για την Προεδρία της Δημοκρατίας να κατέρχεται με μη κομματικό υποψήφιο, ή αν αυτή την φορά θα κρίνει πως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου να τρέξει ξανά με αμιγώς ΑΚΕΛικό υποψήφιο. Εν προκειμένω λόγου χάρη, τον γενικό του γραμματέα, Στέφανο Στεφάνου.
Δίνοντας πάντως το στίγμα πορείας του ΑΚΕΛ, στην περίοδο τόσο πριν όσο και μετά τις βουλευτικές, η ηγεσία του κόμματος περιέγραψε ως στόχευση την διαμόρφωση συμμαχιών με δυνάμεις τις οποίες η ίδια κατατάσσει στον αποκαλούμενο προοδευτικό χώρο, και τις οποίες χωρίς να κατονομάζει, εκ των πραμάτων φωτογράφησε.
Από τα κοινοβουλευτικά κόμματα, το μόνο με το οποίο με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται να υπάρχει αρκούντως πρόσφορο έδαφος για συνεργασία στις προεδρικές δεν είναι άλλο από το ΑΛΜΑ, το οποίο – ως γνωστό - στήριξε τον Στέφανο Στεφάνου κατά την ψηφοφορία για την εκλογή Προέδρου της Βουλής.
Υπενθυμίζεται συναφώς πως προ των βουλευτικών εκλογών, ο επικεφαλής του ΑΛΜΑ Οδυσσέας Μιχαηλίδης δεν είχε καθόλου αποκρύψει το ενδιαφέρον του να είναι υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας, ποντάροντας στην δυναμική και μεγάλη απήχηση που φαινόταν να έχει ανάμεσα στο εκλογικό σώμα και προσβλέποντας για μια πιθανή στήριξη του από το ΑΚΕΛ.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών φαίνεται να έκοψε εν μέρει τα φτερά του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, αφού αποδείχθηκε σαφώς κατώτερο του αναμενόμενου για το κόμμα του και ουσιαστικά κατέδειξε πως η δημοφιλία του του δεν είναι όση ο ίδιος και οι υποστηρικτές του υπολόγιζαν ή πίστευαν.
Ενόψει τούτων, το όποιο εγχείρημα του κ. Μιχαηλίδη να πείσει το ΑΚΕΛ να στηρίξει μια ενδεχόμενη υποψηφιότητά του γίνεται προφανώς, τουλάχιστον διαπραγματευτικά, πιο δύσκολο, καθώς η προοπτική εκλεξιμότητας αποτελεί έναν από τους παράγοντες τους οποίους το κόμμα της αριστεράς αυτή την φορά θα σταθμίσει περισσότερο από πότε άλλοτε.
Αίσθηση πάντως προκαλεί την ίδια ώρα η δήλωση στην οποία προέβη προ ημερών ο υποψήφιος του ΑΚΕΛ το 2023 Ανδρέας Μαυρογιάννης, ο οποίος μιλώντας στο πλαίσιο τηλεοπτικής παρέμβασής του στο «Σίγμα» έβαλε ουσιαστικά στο τραπέζι το όνομά του και δεν απέκλεισε, υπό προϋποθέσεις, μια νέα δική του υποψηφιότητα.
Κλείνοντας πρακτικά το μάτι και ρίχνοντας εν πολλοίς το γάντι στο ΑΚΕΛ, ο κ. Μαυρογιάννης έκανε λόγο για μια εξαιρετική σχέση που είχαν και διατηρούν, για να προσθέσει ερωτηθείς για το 2028. «Οι άνθρωποι έχουν τις δικές τους διεργασίες και προτεραιότητες, δεν μπορούμε να ξέρουμε τι θα γίνει παρακάτω».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Έβαλε το όνομα του στο τραπέζι της προεδρολογίας για το 2028 ο Αντρέας Μαυρογιάννης-«Δεν αποκλείω να είμαι υποψήφιος»
Αξίζει να σημειωθεί και να υπενθυμιστεί πως με δημόσια γραπτή δήλωσή του πριν από τις πρόσφατες βουλευτικές, ο Ανδρέας Μαυρογιάννης φρόντισε να πλέξει το εγκώμιο και να εκφράσει την στήριξή του προς το ΑΚΕΛ ενόψει των εκλογών που θα ακολουθούσαν.
