Η ασυδοσία, οι άτυπες ιεραρχίες, οι καθημερινές συμπλοκές, βιασμοί, η οργάνωση εγκλημάτων, το εμπόριο ναρκωτικών και η απουσία ουσιαστικής σωφρονιστικής πολιτικής, δεδομένα τα οποία κατέγραψε στην τελευταία της έκθεση τον Δεκέμβριο του 2025 -που χαρακτηρίστηκε κόλαφος- η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT), δημιουργούν ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τον νέο Διευθυντή των Κεντρικών Φυλακών, ο οποίος υπό αυτές τις συνθήκες και λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους που ελλοχεύουν, καλείται να προχωρήσει άμεσα σε ενέργειες και να λάβει αποφάσεις με στόχο την ομαλοποίηση της κατάστασης.
Τα προβλήματα στις Κεντρικές Φυλακές, τα οποία συσσωρεύτηκαν τα τελευταία τρία χρόνια και αποτελούν πλέον παραδεκτά γεγονότα από όλες τις πλευρές, καταδεικνύουν τον εκτροχιασμό της κατάστασης, κυρίως κατά τον τελευταίο χρόνο. Μια κατάσταση, η οποία παραπέμπει περισσότερο σε ένα παιχνίδι επιβίωσης παρά σε σωφρονιστικό ίδρυμα και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακούς όρους.
Αντιθέτως, όσοι γνωρίζουν εκ των έσω την κατάσταση και παρακολουθούν διαχρονικά τα ζητήματα των Κεντρικών Φυλακών, υποδεικνύουν με έντονο τρόπο πως, πέραν της ανάγκης να γίνει επιτέλους αντιληπτός ο πραγματικός ρόλος των Φυλακών, που δεν είναι άλλος από τον σωφρονισμό των κρατουμένων, την ομαλή επανένταξή τους στην κοινωνία και τη μείωση των ποσοστών υποτροπής, απαιτούνται αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα.
Αποφάσεις που θα έπρεπε να είχαν ληφθεί προ πολλού, με την Πολιτεία, ωστόσο, για τους δικούς της λόγους (σ.σ αν και διακινούνται διάφορες πληροφορίες στο παρασκήνιο), να επιδεικνύει ανοχή, επιτρέποντας στην κατάσταση να ξεφεύγει όλο και περισσότερο από κάθε έλεγχο. Είναι ενδεικτικό πως, σύμφωνα με όσα κατέγραψε η CPT στην έκθεση της τον Δεκέμβριο του 2025 (σ.σ νέα έκτακτη επίσκεψη τον Απρίλιο του 2026), η οποία εκ του αποτελέσματος δεν λήφθηκε υπόψη, κρατούμενοι φέρονται να έχουν αποκτήσει τέτοια επιρροή, ώστε να παρεμβαίνουν ακόμη και σε ζητήματα διοίκησης των Φυλακών, επιβάλλοντας άγραφους νόμους και κανόνες.
Ο Γιώργος Ιωάννου, ο οποίος διορίστηκε μόνιμα στη θέση του Διευθυντή, έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο προσωρινών λύσεων, κατά την οποία τρία μέλη της Αστυνομίας «παρέδωσαν» τα όπλα σε σύντομο χρονικό διάστημα και εν μέσω παρασκηνιακών συγκρούσεων, διαδέχθηκε την Ανώτερη Λειτουργό, Μαρία Σιαλή. Κατά τη θητεία της τελευταίας, αλλά και επί των τριών προηγούμενων Διευθύνσεων (Καπνουλλά, Φιλιππίδη και Κωνσταντινίδη), άνοιξαν διάφορα μέτωπα, τόσο με δεσμοφύλακες όσο και με κρατούμενους, ενώ παράλληλα, καταγράφηκε μια σειρά καταγγελιών για διάφορα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και ισχυρισμοί περί διάπραξης ποινικών αδικημάτων από πλευράς μελών και στελεχών των Φυλακών, οι οποίες δεν διερευνήθηκαν, αντιθέτως παρέμειναν στα συρτάρια.
Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στις Κεντρικές Φυλακές, ο νέος Διευθυντής καλείται να λάβει αποφάσεις σε δύο βασικά επίπεδα. Το πρώτο αφορά τις συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων και τη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισής τους, τόσο ως προς τις υποχρεώσεις όσο και ως προς τα δικαιώματά τους. Το δεύτερο αφορά το προσωπικό και όλα όσα σχετίζονται με τα καθήκοντα τους και την λειτουργία των Φυλακών, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων διαφθοράς.
Άλλωστε, είναι γνωστό πως στις τάξεις των Κεντρικών Φυλακών υπηρετούν δεσμοφύλακες, αλλά και άλλα μέλη του προσωπικού, τα οποία κατά καιρούς απασχόλησαν για διάφορα ζητήματα, ακόμη και για περιστατικά που αφορούν ενδεχόμενη διάπραξη πειθαρχικών ή ποινικών αδικημάτων, ωστόσο τύγχαναν διαφορετικής μεταχείρισης.
Πληροφορίες αναφέρουν πως ενώπιον της νέας Διεύθυνσης έχουν ήδη διαβιβαστεί στοιχεία και πληροφορίες που αφορούν διάφορα πρόσωπα, ενώ σε πρώτη φάση βρίσκεται σε εξέλιξη μια γενικότερη «χαρτογράφηση» του προσωπικού, καθώς θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα υπάρξουν εσωτερικές ανακατατάξεις.
Και αυτό διότι, μία από τις συστάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς αφορά την εναλλαξιμότητα του προσωπικού, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, στις Φυλακές υπάρχουν πρόσωπα που υπηρετούν στις ίδιες θέσεις για αρκετά χρόνια, είτε πρόκειται για δεσμοφύλακες είτε ακόμη και για άλλους εργαζομένους που έχουν προσληφθεί με συμβάσεις, οι οποίες ανανεώνονται χωρίς σχετική προκήρυξη, όπως προβλέπουν οι κανονισμοί.
Συνεπώς, σε πρώτη φάση αναμένονται μετακινήσεις σε διάφορα πόστα, ιδιαίτερα σε εκείνα που θεωρούνται νευραλγικά, οι οποίες ενδεχομένως να οδηγήσουν και στο ξήλωμα «κάστρων», που συνδέονται με καταστάσεις οι οποίες διαχρονικά προκαλούν προβληματισμό.
Πάντως, πληροφορίες αναφέρουν πως ήδη έγιναν κάποιες ενέργειες που αφορούν την αλυσίδα ενημέρωσης αναφορικά με διάφορα περιστατικά, αλλά και κάποιες ανακατανομές σε σχέση με τους υπεύθυνους Πτερυγών, ενώ υπενθυμίζεται πως ο Διευθυντής όρισε διευθυντή του γραφείου του, θέση στην οποία βρισκόταν άλλη δεσμοφύλακας που καθορίστηκε ως υπεύθυνη από την Ανώτερη Λειτουργό Μαρία Σιαλή.
Ωστόσο, το κατά πόσον ο νέος Διευθυντής θα προχωρήσει σε αποφάσεις που θα στείλουν το μήνυμα μιας ριζικής διαχείρισης, είναι κάτι που θα διαφανεί στο άμεσο μέλλον. Και αυτό διότι, όπως είναι γνωστό, στο παρελθόν «εξωτερικοί παράγοντες» φέρονται να έβαλαν φρένο σε διάφορες αποφάσεις που αφορούσαν τη λειτουργία των Φυλακών και σχετικά με πρόσωπα που απασχολούν.
Στο μεταξύ, όπως αναφέρουν πληροφορίες, εν αναμονή πιθανών μετακινήσεων, μέλη του προσωπικού έχουν ήδη υποβάλει αιτήσεις άδειας, πριν και μετά την ανάληψη των καθηκόντων του νέου Διευθυντή, ενώ πολύ πιθανό να τεθεί και το θέμα χρήσης κινητών από πρόσωπα του προσωπικού που είχαν λάβει σχετική άδεια. Μάλιστα, εντός των Φυλακών, διαδίδονταν πληροφορίες ότι πρόσωπο είχε εγκατεστημένες στο κινητό του τις κάμερες ασφαλείας, κατά παράβαση του Νόμου, καταγράφοντας βίντεο ή φωτογραφίες τις οποίες υποδείκνυε σε κρατούμενους ή και μέλη του προσωπικού.
Από εκεί και πέρα, σε ό,τι αφορά το προσωπικό, ο κ. Ιωάννου καλείται να ανοίξει ουσιαστικούς διαύλους επικοινωνίας, ώστε να τεθούν επί τάπητος όλα τα ζητήματα. Αφενός για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και αφετέρου, για να διασφαλιστεί η στήριξη όσων εκτελούν στο ακέραιο τα καθήκοντά τους, χωρίς να επηρεάζονται από τις παθογένειες και τις εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Σε ό,τι αφορά το δεύτερο μέτωπο, αυτό των κρατουμένων, η κατάσταση που επικρατεί καταδεικνύει πως τα πράγματα βρίσκονται σε οριακό σημείο. Κάτι που επισημάνθηκε και στις τελευταίες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, οι οποίες κατέγραψαν άθλιες συνθήκες διαβίωσης, περιστατικά βίας που δεν καταγγέλλονται λόγω του κλίματος εκφοβισμού, άτυπες ιεραρχίες μεταξύ κρατουμένων, φαινόμενα διαφθοράς, καθώς και άτυπες τιμωρίες, με την ανοχή ή ακόμη και τη συμμετοχή ορισμένων μελών του προσωπικού.
Ήδη ενώπιον του νέου Διευθυντή έχει τεθεί η υφιστάμενη εικόνα, η οποία περιγράφεται ως άκρως ανησυχητική και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης. Αφενός, διότι οι συνθήκες διαβίωσης, όπως καταγράφονται στις σχετικές εκθέσεις, δεν συνάδουν με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και εγείρουν σοβαρά ζητήματα παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αφετέρου, γιατί φαίνεται να έχει διαμορφωθεί ένα καθεστώς διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ των κρατουμένων, με ορισμένους να απολαμβάνουν προνόμια έναντι άλλων.
Είναι δεδομένο πως ο νέος Διευθυντής χρειάζεται χρόνο προσαρμογής, προκειμένου να ενημερωθεί πλήρως για όλα τα ζητήματα και να αποκτήσει ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης. Εντούτοις, οι συνθήκες που επικρατούν, με τις Κεντρικές Φυλακές να βρίσκονται σχεδόν καθημερινά στο προσκήνιο για τους λάθος λόγους, δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια αναμονής. Η αδράνεια των τελευταίων χρόνων, η ανοχή σε παγιωμένες πρακτικές και η ασυδοσία που φαίνεται να επικράτησε σε διάφορα επίπεδα καθιστούν πλέον επιτακτική την ανάγκη λήψης ουσιαστικών αποφάσεων.
Βέβαια, από τις προθέσεις και τις εξαγγελίες μέχρι τις πράξεις υπάρχει δρόμος και σε κάθε περίπτωση, όλοι κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Τα προβλήματα και οι παθογένειες είναι γνωστά και οι ευθύνες δεν μπορούν πλέον να κρύβονται, ωστόσο το ζητούμενο είναι εάν ο νέος Διευθυντής θα έχει τη βούληση, αλλά κυρίως την αποφασιστικότητα και την στήριξη της Πολιτείας, ώστε να προχωρήσει σε αποφάσεις που ενδεχομένως να ενοχλήσουν και να συγκρουστούν με συμφέροντα. Είναι κάτι που θα διαφανεί στο άμεσο μέλλον.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ:
