Υπογράφηκε τη Δευτέρα στο Προεδρικό Μέγαρο, στην παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, η συμφωνία για την κατασκευή και εγκατάσταση των υποδομών ανάπτυξης του κοιτάσματος φυσικού αερίου Κρόνος στο Τεμάχιο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), με την Eni να χαρακτηρίζει το έργο στρατηγικό ορόσημο για το ενεργειακό μέλλον της Κύπρου.
Πριν από την τελετή, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συναντήθηκε με εκπροσώπους της Eni, καθώς το έργο εισέρχεται στη φάση υλοποίησης, μετά την τελική επενδυτική απόφαση που έλαβαν η Eni και η TotalEnergies στις 28 Ιουλίου 2026.
«Το Κρόνος είναι ένα στρατηγικό έργο, μια απόδειξη της ικανότητάς μας να υλοποιούμε στην πράξη», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος του τομέα Παγκόσμιων Φυσικών Πόρων της Eni, Γκουίντο Μπρούσκο, σημειώνοντας ότι συνδυάζει την επιτυχία των ερευνητικών δραστηριοτήτων, την ταχεία ανάπτυξη, την περιφερειακή ολοκλήρωση και τη χρήση υφιστάμενων υποδομών.
Ο κ. Μπρούσκο ανέφερε ότι το έργο αποτελεί το πρώτο έργο ανάπτυξης κοιτάσματος της Eni στην Κύπρο και επιβεβαιώνει τη δέσμευση της εταιρείας να καταστεί μακροπρόθεσμος εταίρος στο ενεργειακό μέλλον της χώρας. Το χαρακτήρισε επίσης ιστορικό ορόσημο για την Κύπρο, καθώς πρόκειται για το πρώτο έργο ανάπτυξης υδρογονανθράκων της χώρας.
Το Κρόνος ανοίγει τον δρόμο για νέες ποσότητες φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Ο κ. Μπρούσκο έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση του έργου, λέγοντας ότι το Κρόνος θα επιτρέψει την αξιοποίηση νέων ποσοτήτων φυσικού αερίου που αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και προορίζονται κυρίως για τις ευρωπαϊκές αγορές.
«Σε μια κρίσιμη περίοδο για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση, την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα, η ανάπτυξη του Κρόνου ξεκλειδώνει νέες ποσότητες ευρωπαϊκού φυσικού αερίου, οι οποίες αναπτύσσονται από ευρωπαϊκές εταιρείες και προορίζονται κυρίως για τις ευρωπαϊκές αγορές, με στόχο την εξασφάλιση ασφαλούς, προσιτής και χαμηλών εκπομπών ενέργειας», είπε.
Ο κ. Μπρούσκο ανέφερε ότι η Eni δραστηριοποιείται στην Κύπρο από το 2013 και συνεργάζεται στενά με τους κυπριακούς θεσμούς για περισσότερο από μία δεκαετία, επενδύοντας πόρους, τεχνογνωσία και προηγμένη τεχνολογία για την αξιοποίηση του υπεράκτιου δυναμικού της χώρας. Πρόσθεσε ότι η πρόοδος που έχει επιτευχθεί αντανακλά τόσο την τεχνική εμπειρογνωμοσύνη όσο και την κοινή δέσμευση της Κύπρου, της Αιγύπτου, της Eni και της συνεργάτιδάς της TotalEnergies.
Ευχαρίστησε επίσης τις κυπριακές αρχές για τη συνεργασία και τη συνεχή στήριξή τους, καθώς και την Αίγυπτο για τη συμβολή της στη δημιουργία μιας βιώσιμης οδού εμπορικής αξιοποίησης του φυσικού αερίου, σημειώνοντας τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας και των ενεργειακών συνεργειών.
Ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε ότι το έργο θα φέρει την Κύπρο πιο κοντά στην παραγωγή του πρώτου της φυσικού αερίου και θα συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης μέσω της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού και της περιφερειακής συνεργασίας.
«Για την Κύπρο, ωστόσο, η σημασία του Κρόνου υπερβαίνει κατά πολύ τις εκτιμώμενες ποσότητες φυσικού αερίου που διαθέτει», είπε ο κ. Δαμιανός, χαρακτηρίζοντάς το πρώτο έργο ανάπτυξης υδρογονανθράκων της χώρας και βήμα προς τη μετατροπή των υπεράκτιων ανακαλύψεων σε «συγκεκριμένη οικονομική και στρατηγική αξία».
Ανέφερε ότι, εν μέσω συνεχιζόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η εξασφάλιση πρόσθετων και διαφοροποιημένων πηγών εφοδιασμού καθίσταται ολοένα και πιο σημαντική.
«Μέσω έργων όπως το Κρόνος, η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και να ενισχύσει τους δεσμούς της με αξιόπιστους περιφερειακούς εταίρους», είπε.
Το κοίτασμα Κρόνος εκτιμάται ότι περιέχει περισσότερα από 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου και αναμένεται να φθάσει σε επίπεδο παραγωγής έως και 500 εκατομμυρίων κυβικών ποδιών ημερησίως. Η παραγωγή αναμένεται να αρχίσει το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το φυσικό αέριο θα μεταφέρεται στην Αίγυπτο και θα υποβάλλεται σε επεξεργασία μέσω υφιστάμενων εγκαταστάσεων, περιλαμβανομένων υποδομών που συνδέονται με το κοίτασμα Ζορ, προτού υγροποιηθεί στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Νταμιέτα και εξαχθεί κυρίως στις ευρωπαϊκές αγορές.
Υπουργός Ενέργειας: Σύνδεση του κυπριακού φυσικού αερίου με τις ευρωπαϊκές αγορές
Ο κ. Δαμιανός ανέφερε ότι η χρήση υφιστάμενων υποδομών μπορεί να βελτιώσει την οικονομική βιωσιμότητα του έργου, να αποτρέψει περιττές επικαλύψεις υποδομών και να επιταχύνει την παράδοση φυσικού αερίου στις διεθνείς αγορές. Το έργο δημιουργεί «μια περιφερειακή αλυσίδα αξίας που συνδέει τους πόρους της Κύπρου, τις υποδομές της Αιγύπτου και την ευρωπαϊκή ζήτηση», είπε.
Αναφέρθηκε επίσης στη μακρόχρονη στρατηγική σχέση Κύπρου και Αιγύπτου, ευχαριστώντας την αιγυπτιακή Κυβέρνηση και τις αρμόδιες αρχές για τη συμβολή τους στη δημιουργία μιας βιώσιμης οδού εμπορικής αξιοποίησης του φυσικού αερίου του Κρόνου.
Ο Υπουργός είπε ότι τα μεγάλα ενεργειακά έργα απαιτούν συνέχεια πολιτικής, αμοιβαία εμπιστοσύνη και συνεργασία, με τις κυβερνήσεις να διασφαλίζουν «σταθερά και διαφανή πλαίσια» και τις εταιρείες να συνεισφέρουν τεχνογνωσία, επενδύσεις και τεχνολογικές δυνατότητες.
Η Eni και η TotalEnergies συνεργάζονται με την Κυπριακή Δημοκρατία από το 2017, όταν τους παραχωρήθηκε η άδεια έρευνας για το Τεμάχιο 6, είπε, χαρακτηρίζοντας την απόφασή τους να προχωρήσουν με την ανάπτυξη του Κρόνου «ψήφο εμπιστοσύνης προς την Κύπρο και τις προοπτικές του ενεργειακού της τομέα».
Η Κυβέρνηση θα παραμείνει ενεργά εμπλεκόμενη καθ’ όλη τη διάρκεια της φάσης υλοποίησης, συνεργαζόμενη με τις εταιρείες, τις αιγυπτιακές αρχές και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους για τη διατήρηση της προόδου και την τήρηση του συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος. Ο κ. Δαμιανός είπε ότι το έργο πρέπει να υλοποιηθεί με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα και σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα επιχειρησιακής και περιβαλλοντικής προστασίας.
Πρώτες πωλήσεις φυσικού αερίου το 2028 και δύο ακόμη γεωτρήσεις το 2026
------------------------------------------------------
Σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, η πρώτη πώληση φυσικού αερίου από το κοίτασμα Κρόνος αναμένεται μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου 2028, ενώ η Eni προγραμματίζει δύο ακόμη γεωτρήσεις στο Τεμάχιο 6 μέχρι το τέλος του 2026, καθώς εκτιμά ότι ενδέχεται να εντοπιστούν πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου.
Η Eni και η ExxonMobil έχουν ανταλλάξει δεδομένα και εξετάζουν το ενδεχόμενο συνεργασίας, σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ.
Η ExxonMobil έχει επίσης εξετάσει σχέδια για μεταφορά φυσικού αερίου στην Αίγυπτο και μεταφορά φυσικού αερίου στην Κύπρο από το Τεμάχιο 4. Η δυνατότητα κατασκευής αγωγού που θα συνδέει το Τεμάχιο 4 με το Βασιλικό έχει επίσης εξεταστεί από την ExxonMobil. Δεν έχουν ανακοινωθεί τελικές αποφάσεις για τα σχέδια αυτά.
Οι εταιρείες που υπέγραψαν τη συμφωνία
Οι συμβάσεις που υπογράφηκαν καλύπτουν τις κύριες εργασίες μηχανικού σχεδιασμού, προμηθειών, κατασκευής, εγκατάστασης και γεωτρήσεων που απαιτούνται για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.
Στις εργασίες συμμετέχουν οι εταιρείες Baker Hughes για τα υποθαλάσσια συστήματα παραγωγής, Dalmine για τους αγωγούς εξαγωγής φυσικού αερίου και MEG, TechnipFMC για τους εύκαμπτους αγωγούς παραγωγής, McDermott για τη μεταφορά και την υπεράκτια εγκατάσταση υποθαλάσσιου εξοπλισμού και αγωγών, Oceaneering για τα ομφάλια καλώδια, CMHI για την πλωτή μονάδα ελέγχου, Petrojet για νέο χερσαίο αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει το Ζορ με τη Νταμιέτα και Saipem για υπηρεσίες υπεράκτιων γεωτρήσεων με το γεωτρύπανο Saipem 10000.
Η Eni δραστηριοποιείται στην Κύπρο από το 2013 και είναι διαχειρίστρια του Τεμαχίου 6, στο οποίο κατέχει ποσοστό 50%, με το υπόλοιπο 50% να ανήκει στην TotalEnergies. Η Eni είναι επίσης διαχειρίστρια του Τεμαχίου 8 και συμμετέχει στα Τεμάχια 7 και 11, τα οποία διαχειρίζεται η TotalEnergies.
Πηγή: ΚΥΠΕ
