Σείεται συθέμελα το πολιτικό σκηνικό, μετά το πόρισμα της Αρχής Κατά της Διαφθοράς, το οποίο μεταξύ άλλων αποδίδει πιθανή διάπραξη ποινικών αδικημάτων στον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη. Το επόμενο βήμα είναι η παράδοση του πορίσματος στη Νομική Υπηρεσία, επικεφαλής της οποίας είναι δύο πρώην υπουργοί της Κυβέρνησης Αναστασιάδη, κάτι που φέρνει εκ νέου στο προσκήνιο το ζήτημα του διαχωρισμού των εξουσιών του Γενικού Εισαγγελέα. Την ίδια ώρα, μέσα από τη δημόσια συζήτηση για το πόρισμα είναι και το γεγονός ότι υπάρχει ανάγκη για παροχή ανακριτικών εξουσιών στην Αρχή Κατά της Διαφθοράς.
Ένα κεφάλαιο που έχει απασχολήσει αρκετά τα τελευταία χρόνια και πολύ περισσότερο τον περασμένο, όταν και κατατέθηκε ενώπιον της Βουλής το πακέτο των νομοσχεδίων από την Κυβέρνηση, που αφορούσαν το διαχωρισμό του διττού ρόλου του Γενικού Εισαγγελέα, με τη δημιουργία του Γενικού Δημοσίου Κατηγόρου και την υποχρέωση αυτού να δημοσιεύει στην επίσημη εφημερίδα της Δημοκρατίας τα κριτήρια άσκησης ποινικών διώξεων.
Κι ενώ το πακέτο νομοσχεδίων είχε κατατεθεί από τον περασμένο Ιούλιο, με τις προσδοκίες ότι θα τίθετο ως προτεραιότητα της Επιτροπής Νομικών και να ψηφιστεί πριν τη λήξη της θητείας της προηγούμενης Βουλής, το θέμα τέθηκε προς συζήτηση δύο φορές και στη συνέχεια έμεινε στα συρτάρια. Συγκεκριμένα, στην πρώτη συνεδρία της Βουλής, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης, Μάριος Χαρτσιώτης, ανέλυσε στη Βουλή τη μεταρρύθμιση που προωθείται από την Κυβέρνηση.
Ωστόσο, η συζήτηση πάγωσε αφού στα νομοσχέδια έλειπε το σημαντικό που αφορούσε το ανέλεγκτο των αποφάσεων του Γενικού Εισαγγελέα. Κάτι που κατατέθηκε περί τα τέλη του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026, ο Κώστας Φυτιρής, ως υπουργός Δικαιοσύνης, παρουσιάστηκε ενώπιον της Επιτροπής Νομικών και εξήγησε το νομοσχέδιο στους βουλευτές.
Σημειώνεται πως ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, είχε εκφράσει την αντίθεσή του στις προτεινόμενες αλλαγές που προωθεί η Κυβέρνηση, θέτοντας ζητήματα συνταγματικότητας. Μάλιστα, στο τραπέζι έθεσε και το θέμα της δικοινοτικότητας του Συντάγματος, ενώ τόνισε πως αν η νομοθεσία ψηφιστεί, θα συμβουλεύσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να αναπέμψει τη νομοθεσία στο Ανώτατο και αν επιμένει ο τελευταίος στη συνταγματικότητα της νομοθεσίας, τότε δεν θα τον εκπροσωπήσει.
Κι ενώ η συζήτηση για τα εν λόγω νομοσχέδια έμεινε στον πάγο, αφού η Επιτροπή Νομικών προώθησε νομοθετήματα που έκρινε πιο επείγοντα και η Κυβέρνηση δεν άσκησε οποιαδήποτε πίεση από πλευράς της για να συνεχιστεί, με αποτέλεσμα το βάρος να πέφτει στη νέα Βουλή, που ακόμη δεν έχει αρχίσει τις συζητήσεις, το κύρος του θεσμού της Νομικής Υπηρεσίας δέχεται ξανά πλήγμα, μετά την ανακοίνωση του πορίσματος για το «Κράτος Μαφία», το οποίο καταλογίζει ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα στον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Αυτό επειδή ο Γιώργος Σαββίδης και ο Σάββας Αγγελίδης, οι επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας, διορίστηκαν από τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην ηγεσία της Νομική Υπηρεσίας, ενώ προηγουμένως ήταν μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου της διακυβέρνησης Αναστασιάδη. Το εν λόγω σημείο είχε εγείρει προβληματισμούς ανάμεσα σε νομικούς κύκλους, που ζητούσαν από την πρώτη στιγμή εξαίρεση των δύο από τη διερεύνηση και το διορισμό ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών.
Είκοσι τέσσερις ώρες μετά, οι δύο εξέδωσαν ανακοίνωση, με βάση την οποία γνωστοποιούσαν ότι θα εξαιρεθούν από τη διερεύνηση της υπόθεσης, μαζί με την Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Έλενα Κλεόπα και ότι θα τεθεί στο Εισαγγελικό Συμβούλιο «το οποίο απαρτίζεται από τους ανώτατους λειτουργούς της Νομικής Υπηρεσίας και αφού εξέθεσε τα πιο πάνω, τούς ανέθεσε την αξιολόγηση και τον περαιτέρω χειρισμό του πορίσματος που θα παραληφθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, και τη λήψη τυχόν περαιτέρω μέτρων και αποφάσεων».
Πάντως, λόγω της εν λόγω κατάστασης και της σχέσης των δύο με το Νίκο Αναστασιάδη, στο τραπέζι επανέρχεται για ακόμη μία φορά το ζήτημα για διαχωρισμό των εξουσιών, καθώς θεωρείται πως αν είχε δημιουργηθεί η νέα θέση του Δημόσιου Κατηγόρου ενδεχομένως να μην προέκυπτε οποιοδήποτε ζήτημα, δεδομένου ότι οι εξουσίες θα είχαν διαχωριστεί και δεν θα ήταν ένα άτομο αρμόδιο για το τι μέλλει γενέσθαι. Ουσιαστικά, το ζήτημα που προκύπτει με τις εξουσίες του Γενικού Εισαγγελέα, είναι το γεγονός πως ένας θεσμός συγκεντρώνει υπερεξουσίες, οι οποίες είναι και καθοριστικής σημασίας, δεδομένου ότι ο Γενικός Εισαγγελέας είναι και εκείνος που αποφασίζει κατά πόσο θα οδηγηθεί μία υπόθεση ενώπιον Δικαστηρίων ή όχι.
Πέραν τούτου, το γεγονός ότι Γενικός και Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισαν να αναθέσουν στο Εισαγγελικό Συμβούλιο την ευθύνη για την περαιτέρω έρευνα του πορίσματος, αυτό σημαίνει ότι η τελική απόφαση θα εναπόκειται στον επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με το διορισμό ανεξάρτητου ή ανεξάρτητων ποινικών ανακριτών από το Υπουργικό Συμβούλιο, όπως είναι η πρόθεση της Κυβέρνησης, με βάση τις ανακοινώσεις του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, Κωνσταντίνου Λετυμπιώτη, αυτοί θα συνδράμουν στις έρευνες που θα διεξάγει η Αστυνομία και όλοι θα λογοδοτήσουν στο Εισαγγελικό Συμβούλιο που υπάγεται στην ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας. Μία διαδικασία που προκάλεσε προβληματισμό στους νομικούς κύκλους, οι οποίοι κρίνουν ότι θα έπρεπε να ακολουθηθεί η διαδικασία στην έρευνα για τον Ρίκκο Ερωτοκρίτου, που ο τότε Γενικός Εισαγγελέας, Κώστας Κληρίδης, είχε ορίσει ανεξάρτητο κατήγορο και ο ανεξάρτητος ποινικός ανακριτής λογοδοτούσε σε αυτόν.
Την ίδια ώρα, η Αρχή Κατά της Διαφθοράς για να εκδώσει το συγκεκριμένο πόρισμα χρειάστηκε τρία χρόνια, κατά τα οποία έλαβε αρκετές καταθέσεις, για να καταλήξει στα πορίσματά της. Ωστόσο, η Αρχή Κατά της Διαφθοράς δεν έχει ανακριτικές εξουσίες, κάτι που σημαίνει ότι η έρευνα για τα πιθανά αδικήματα που εισηγείται θα πρέπει να ξεκινήσει από την αρχή, ώστε να εξάγουν οι ανακριτικές Αρχές τις δικές τους μαρτυρίες.
Πάντως, νομικοί κύκλοι κάκισαν το γεγονός ότι μέχρι και σήμερα η Αρχή Κατά της Διαφθοράς δεν έχει ανακριτικές εξουσίες, καθώς κρίνουν ότι είναι αποδυναμωμένη και «ξεδοντιασμένη». Μάλιστα, αυτό που σημειώνεται είναι ότι παρά το γεγονός ότι το ογκωδέστατο πόρισμα της Αρχής Κατά της Διαφθοράς καταλήγει σε συγκεκριμένα ευρήματα, η διαδικασία είναι στα αρχικά στάδια, νοουμένου ότι θα πρέπει να υπάρξει μεγάλο και σημαντικό έργο, προτού οι Αρχές καταλήξουν στις δικές τους εισηγήσεις για πιθανές διώξεις.
Αυτό το ζήτημα είχε εγερθεί αρκετά το προηγούμενο διάστημα, αφού και οι βουλευτές είχαν διαπιστώσει ότι υπάρχει αυτό το κενό. Αυτός είναι και ο λόγος που αυτή τη στιγμή έχουν κατατεθεί στη νέα Βουλή δύο προτάσεις νόμου, από το Κίνημα ΑΛΜΑ, ώστε να τροποποιηθεί ο νόμος που διέπει τη λειτουργία της Αρχής Κατά της Διαφθοράς και να παρέχεται η εξουσία να διορίζει ανεξάρτητους ποινικούς ανακριτές εκεί και όπου κρίνει. Μία εξουσία που αυτή τη στιγμή διαθέτει μόνο το Υπουργικό Συμβούλιο και η Νομική Υπηρεσία.
