Η δημοσιογραφία βρίσκεται στη μέγγενη δεχόμενη μεγάλη πίεση. Ιδιαίτερα σε μια εποχή που η τεχνολογία έχει δώσει νέα ώθηση στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης απαιτείται υψηλό αίσθημα ευθύνης για προστασία της αμεροληψίας και προάσπισης της αλήθειας.
Η υποστήριξη και διατήρηση της πολυφωνίας, η προστασία του πλουραλισμού απόψεων, η ελευθερία της έκφρασης, η δημοκρατία και το δικαίωμα των πολιτών στην ενημέρωση, καθώς και η διασφάλιση της ποιότητας της πληροφόρησης είναι παράγοντες οι οποίοι θα πρέπει να διαφυλάσσονται ως κόρη οφθαλμού.
Η πολιτεία οφείλει να στηρίζει και να ενισχύει τη δημοσιογραφία κατά τρόπο που θα επιτρέπει στους δημοσιογράφους να ασκούν τα καθήκοντα τους χωρίς περιορισμούς και παρεμβάσεις.
Η ελευθερία του Τύπου αποτελεί θεμελιώδη αξία για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναπόσπαστο μέρος της οποίας είναι η Κύπρος. Η πολυφωνία, η ελευθερία σκέψης και έκφρασης και κυρίως το δικαίωμα του πολίτη για σωστή και υπεύθυνη πληροφόρηση δεν είναι προς διαπραγμάτευση.
Το Άρθρο 10 της Ευρωπαίκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) αναφέρει με σαφήνεια ότι κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι η άσκηση του δικαιώματος αυτού περιορίζεται από το νόμο σε περιπτώσεις που επηρεάζονται μεταξύ άλλων η εθνική ασφάλεια, η εδαφική ακεραιότητα ή δημόσια ασφάλεια, η προάσπιση της τάξης και πρόληψη του εγκλήματος, η προστασία της υγείας ή της ηθικής, η προστασία της υπόληψης ή των δικαιωμάτων τρίτων.
Μεγάλο κεφάλαιο για τη σύγχρονη δημοσιογραφία αποτελούν οι ψευδείς ειδήσεις. Τα fake news είναι ένα φαινόμενο που παραπλανεί την κοινωνία, χειραγωγεί την κοινή γνώμη και υπονομεύει τη δημοκρατία. Οι σωστές, πραγματικές και αξιόπιστες πληροφορίες ήταν και παραμένουν το αντίδοτο στην αντιμετώπιση του ιού της παραπληροφόρησης.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου των ψευδών ειδήσεων απαιτείται εγρήγορση απ’ όλους και κυρίως από τους ίδιους τους δημοσιογράφους οι οποίοι θα πρέπει να απομονώσουν όσους διοχετεύουν στην κοινή γνώμη χαλκευμένες πληροφορίες τις οποίες παρουσιάζουν δήθεν σαν τη μεγάλη αποκάλυψη και να απαιτήσουν από την πολιτεία την παραδειγματική τιμωρία τους.
Η διείσδυση της τεχνολογίας η οποία με τα πολλά καλά της, μας έφερε και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης τα οποία σε πολλές περιπτώσεις εξελίσσονται σε μηχανές παραγωγής λάσπης και σε δολοφονικά όπλα προσωπικοτήτων.
Η έκθεση στην παραπληροφόρηση φαίνεται να εξελίσσεται σε μάστιγα όπως αποτυπώνεται και σε έρευνες της Ε.Ε. Η νέα Βουλή που θα εκλεγεί σε λίγες μέρες έχει μεγάλο ρόλο να διαδραματίσει και σε συνεργασία με την κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσουν σε νομοθετικές ρυθμίσεις για ανακοπή του φαινομένου το οποίο υπονομεύει την εμπιστοσύνη του κοινού και απειλεί τις δημοκρατικές διαδικασίες και την κοινωνική συνοχή. Για παράδειγμα να επιβάλλονται αυστηρές ποινές σε όσους ατεκμηρίωτα προβαίνουν σε δημόσιες καταγγελίες.
Ως πολίτες οφείλουμε να είμαστε υποψιασμένοι και να αποφεύγουμε παγίδες ή στημένα παιχνίδια επιτήδειων που θέλουν κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων να περάσουν τη δική τους γραμμή και να κάνουν προπαγάνδα καταπατώντας κάθε έννοια δικαίου, εξευτελίζοντας προσωπικότητες, δολοφονώντας την αλήθεια, πλήττοντας το δημοκρατικό πολίτευμα.
Η έγκυρη δημοσιογραφία, η αναζήτηση της αλήθειας, η τήρηση της δεοντολογίας και η εφαρμογή της αντικειμενικότητας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο στα σύγχρονα δημοκρατικά κράτη.
Στην πατρίδα μας ταπεινά πιστεύω ο Τύπος, έντυπος και ηλεκτρονικός, ασκεί χωρίς κανένα περιορισμό και καμία παρέμβαση τα καθήκοντα του. Περιθώρια βελτίωσης πάντα υπάρχουν. Σ’ αυτό πρέπει να εστιάσουμε και να αντιμετωπίσουμε με αποφασιστικότητα κάθε προσπάθεια που τυχόν παρουσιαστεί και έχει ως στόχο να πλήξει την έγκυρη δημοσιογραφία, να περιορίσει τη δεοντολογία ή να κάνει παρέμβαση στο έργο του δημοσιογράφου.
Τα παραδοσιακά Μέσα, αν μπορώ να χαρακτηρίσω με αυτό τον τρόπο τον τύπο, έντυπο και ηλεκτρονικό συμπεριλαμβανομένου του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, στελεχώνονται από επαγγελματίες που έχουν τη γνώση και την εκπαίδευση για το πεδίο των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας. Οι κανόνες λειτουργίας των μέσων αυτών αλλά και η αυτορρύθμιση των δημοσιογράφων δεν αφήνουν περιθώριο για εκτροχιασμό από το πλαίσιο της δεοντολογίας.
Το ίδιο δεν μπορώ να πω για τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης στα οποία ο καθένας εκφράζεται χωρίς κανένα περιορισμό και καμιά αυτορρύθμιση με αποτέλεσμα σε πολλές των περιπτώσεων τα πράγματα να οδηγούνται στην ασυδοσία.
*Ανδρέας Ιωσήφ
Δημοσιογράφος,
Τέως Διευθυντής Γραφείου Τύπου Προέδρου της Δημοκρατίας
