Σύνθετα παραμένουν τα ανοικτά μέτωπα γύρω από το ζήτημα της σοβαρής έλλειψης νοσηλευτών, ένα πρόβλημα που εδώ και μήνες βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του τομέα της υγείας και προκαλεί έντονη ανησυχία σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Από τη μία πλευρά εκκρεμεί ο προγραμματισμός της πολυαναμενόμενης συνάντησης όλων των εμπλεκομένων με τον υπουργό Υγείας, Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, κατά την οποία κάθε πλευρά αναμένεται να παρουσιάσει τις εισηγήσεις και τις προτάσεις της για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Από την άλλη πλευρά, παραμένει σε εκκρεμότητα το νέο κείμενο των κανονισμών που αφορούν τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας, το οποίο έστρεψε πίσω στο Υπουργείο Υγείας η Βουλή, εξέλιξη που προέκυψε μετά τις έντονες και σφοδρές αντιδράσεις των συντεχνιών.
Η συνάντηση των συντεχνιών με τον υπουργό Υγείας τοποθετείται χρονικά στις αρχές με μέσα Φεβρουαρίου, καθώς θα έχει ολοκληρωθεί η περίοδος του ενός μήνα που δόθηκε σε όλους τους εμπλεκομένους προκειμένου να αποστείλουν αναλυτικά τις προτάσεις τους για τρόπους αντιμετώπισης της έλλειψης νοσηλευτικού προσωπικού. Την ίδια ώρα, λαμβάνεται υπόψη ότι η εβδομάδα που ακολουθεί θα τεθεί στο επίκεντρο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, η συνάντηση κορυφής για την Υγείας. Υπό αυτό το πρίσμα θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι το θέμα της έλλειψης νοσηλευτών θα βρεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων, καθώς δεν πρόκειται για ένα πρόβλημα που περιορίζεται μόνο σε τοπικό επίπεδο, αλλά αφορά ολόκληρη την Ευρώπη και σε μεγάλο βαθμό, τη διεθνή κοινότητα.
Την ίδια στιγμή, πριν καν ξεκινήσει ουσιαστικά η συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Υγείας για τους Κανονισμούς περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής, οι οποίοι αφορούσαν τη διαδικασία εγγραφής στα μητρώα και τη χορήγηση και ανανέωση άδειας άσκησης επαγγέλματος, η συνεδρία οδηγήθηκε σε αδιέξοδο. Οι έντονες αντιδράσεις των συντεχνιών είχαν ως αποτέλεσμα η συζήτηση να διακοπεί και οι κανονισμοί να αποσυρθούν και να οδηγηθούν εκ νέου πίσω στο Υπουργείο Υγείας ενώ το θέμα θα συζητηθεί εκ νέου στις 12 Φεβρουαρίου, γεγονός που ασκεί έντονη πίεση για την κατάθεση νέου και αναθεωρημένου κειμένου σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Στόχος των κανονισμών ήταν η απάλειψη πρόνοιας που συγκρούεται με άλλη σχετική νομοθεσία και δημιουργεί κώλυμα στην υποβολή αιτήσεων από νοσηλευτές και μαίες που προέρχονται από τρίτες χώρες για εγγραφή στο επαγγελματικό μητρώο. Παράλληλα, όπως προκύπτει από την εισηγητική έκθεση, η ρύθμιση που αφορούσε την έκδοση των αδειών άσκησης επαγγέλματος θα ενέπιπτε στις αρμοδιότητες του Υφυπουργείου Μετανάστευσης. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τελικά στην επιστροφή του νομοσχεδίου στο Υπουργείο Υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Παραμονή δομών παροχής φροντίδας σε εξαρτημένα άτομα στη Λεμεσό ζητούν οι νοσηλευτές μέλη ΠΑΣΥΔΥ
Αναφερόμενος στις διαφωνίες που έχουν ανακύψει, ο πρόεδρος του Κλάδου Νοσηλευτών της ΠΑΣΥΔΥ, Πρόδρομος Αργυρίδης, μιλώντας στον REPORTER, εξήγησε ότι στη συνάντηση της Πέμπτης οι εκπρόσωποι των νοσηλευτών προσήλθαν με επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο η συγκεκριμένη τροποποίηση θα μπορούσε να θεωρηθεί ωφέλιμη. Όπως σημείωσε, οι ανησυχίες εστιάζονταν κυρίως στο κατά πόσο η αλλαγή αυτή θα επηρέαζε αρνητικά την καμπάνια που βρίσκεται σε εξέλιξη για την προσέλκυση Κύπριων νοσηλευτών. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν διαφάνηκε ότι υπήρχαν διαφορετικές τοποθετήσεις και προβληματισμοί, αποφασίστηκε η μετάθεση της συζήτησης.
Ο κ. Αργυρίδης ανέφερε ακόμη ότι υπάρχουν σοβαροί φόβοι πως, σε περίπτωση που προχωρήσει η τροποποίηση και δοθεί μεγάλη ευκολία στην έλευση νοσηλευτών από τρίτες χώρες, ενδέχεται να υπάρξει εκμετάλλευση της συγκεκριμένης δυνατότητας. Μια τέτοια εξέλιξη, όπως είπε, θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στην καμπάνια προσέλκυσης προσωπικού, η οποία φαίνεται να αποδίδει καρπούς, καθώς καταγράφεται αυξημένο ενδιαφέρον. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, υπήρχε ανησυχία ότι, ενώ γινόταν λόγος προς τους νέους για σοβαρή ανάγκη στελέχωσης, θα δημιουργείτο η εικόνα ότι οι διαβεβαιώσεις αυτές δεν ήταν ειλικρινείς.
Περαιτέρω, σημείωσε ότι οι πρόνοιες που αφορούν τα προσόντα των νοσηλευτών από τρίτες χώρες ή τις απαιτήσεις σε σχέση με τη γνώση της γλώσσας δεν είχαν τροποποιηθεί. Παρόλα αυτά, όπως τόνισε, παραμένει έντονη η έγνοια να μη μετατραπεί η συγκεκριμένη ρύθμιση σε ευκαιρία για εκμετάλλευση ή για δημιουργία συνθηκών χαμηλότερων μισθών, κάτι που θα είχε αρνητικές επιπτώσεις τόσο για τους εργαζομένους όσο και για το σύστημα υγείας συνολικά.
Από την πλευρά της εργοδοτικής πλευράς, μιλώντας στον REPORTER, η λειτουργός του Τμήματος Επιχειρηματικής Ανάπτυξης της ΟΕΒ, Νατάσα Λαχανά, ανέφερε ότι στο παρόν στάδιο δεν υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για την τελική μορφή της ρύθμισης, γεγονός που παρατείνει την αβεβαιότητα και δυσκολεύει τον προγραμματισμό των μονάδων υγείας. Τόνισε ότι η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων στηρίζει τις προτεινόμενες τροποποιήσεις, καθώς θεωρεί ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, επισημαίνοντας πως τα υφιστάμενα διαδικαστικά εμπόδια οδηγούν σε καθυστερήσεις ή ακόμη και σε ματαίωση προσλήψεων νοσηλευτικού προσωπικού, σε μια περίοδο κατά την οποία η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού είναι ιδιαίτερα έντονη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Αγώνας δρόμου για την έλλειψη νοσηλευτών-Στο Υπουργείο Υγείας οι εισηγήσεις της ΠΑΣΥΔΥ ενόψει της συνάντησης του Ιανουαρίου
Η κ. Λαχανά υπογράμμισε ότι το πρόβλημα της στελέχωσης έχει πλέον λάβει διαστάσεις κρίσης και επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα υγείας. Όπως ανέφερε, σήμερα εφαρμόζεται αναλογία ενός νοσηλευτή προς πέντε ασθενείς, με την ΟΕΒ να ζητά, ως μεταβατικό και αναγκαίο μέτρο, την προσαρμογή της αναλογίας σε έναν νοσηλευτή προς επτά ασθενείς. Σύμφωνα με την ίδια, είναι κρίσιμο να ληφθούν άμεσα ξεκάθαρες και εφαρμόσιμες αποφάσεις, καθώς κάθε περαιτέρω καθυστέρηση επιβαρύνει την ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και επηρεάζει άμεσα την εξυπηρέτηση και την ασφάλεια των ασθενών.
Οι εισηγήσεις προς τον Υπουργό Υγείας
Πάντως, οι εισηγήσεις για βελτίωση της κατάστασης σχετικά με την έλλειψη νοσηλευτών, τόσο από πλευράς συντεχνιών του δημόσιου τομέα, όσο και από πλευράς του ιδιωτικού έχουν ήδη υποβληθεί στον υπουργό Υγείας και αναμένεται να προγραμματιστεί αρχές με μέσα Φεβρουαρίου.
Από πλευράς της η ΠΑΣΥΝΟ, θεωρεί ότι οποιαδήποτε πρακτική προσέλκυσης προσωπικού πρέπει να εναρμονίζεται πλήρως με την εθνική νομοθεσία, τις ευρωπαϊκές οδηγίες και τις διαδικασίες εγγραφής στο αρμόδιο Συμβούλιο Νοσηλευτικής και Μαιευτικής. Παράλληλα προειδοποίησε πως τυχόν παρεκκλίσεις με γνώμονα το οικονομικό όφελος ιδιωτικών κλινικών συνιστούν επικίνδυνη υποβάθμιση της δημόσιας υγείας. Ζήτησε την αύξηση του απαιτούμενου επιπέδου γνώσης της γλώσσας, καθώς το υφιστάμενο κατώτατο επίπεδο αποτελεί απόκλιση από τα ευρωπαϊκά πρότυπα και εγκυμονεί κινδύνους στην επικοινωνία και τη φροντίδα.
Ταυτόχρονα πρότεινε τη στενή συνεργασία του Υπουργείου Υγείας με το Υπουργείο Παιδείας για την Σχολική Συμβουλευτική, ώστε να υπάρξει αντικειμενική ενημέρωση των μαθητών για το επάγγελμα, ενώ παράλληλα να γίνει στοχευμένη διαφήμιση με προβολή του επαγγέλματος σε τρεις άξονες: ακαδημαϊκή εκπαίδευση (με δημιουργία παραρτημάτων σε πόλεις με υψηλές ανάγκες)μ άμεση αποκατάσταση και εργοδότηση και κοινωνική αναγνώριση του/της νοσηλευτή/νοσηλεύτριας ως απαραίτητου πυλώνα ασφάλειας.
Επιπρόσθετα η συντεχνία προτείνει εργασιακές συνθήκες και οικονομικά κίνητρα, αφού όπως σημειώνει η φυγή των νέων επιστημόνων στο εξωτερικό ή σε άλλα επαγγέλματα οφείλεται στις δυσανάλογες απολαβές σε σχέση με την ευθύνη. Πρότεινε αύξηση αμοιβών και ωφελημάτων για τη συγκράτηση του εγχώριου δυναμικού μέσω θέσπιση Συλλογικών Συμβάσεων εργασίας για τη διασφάλιση σταθερότητα.
Παράλληλα αναφέρθηκε και στην Νομοθετική Ρύθμιση Στελέχωσης σημειώνοντας πως είναι επιτακτική η ανάγκη για νομοθετική κατοχύρωση της αναλογίας ασθενών ανά νοσηλευτή/τρια βάσει διεθνών προτύπων (π.χ. ΜΕΘ 1:1 ή 1:2). Εξήγησε πως η υποστελέχωση αποδεδειγμένα οδηγεί σε αυξημένη θνησιμότητα, ιατρικά σφάλματα και επαγγελματική εξουθένωση (Burn-out), ενώ σημείωσε πως είναι απαραίτητη η επέκταση της νομοθεσίας σε όλους τους παρόχους του ΓεΣΥ και η δημιουργία αυστηρού μηχανισμού ελέγχου και κυρώσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Περιμένει απαντήσεις σε ένα μήνα από όλους τους εμπλεκόμενους ο Χαραλαμπίδης για εισηγήσεις για την έλλειψη νοσηλευτών
Η πέμπτη πρόταση της ΠΑΣΥΝΟ αφορά τα συνταξιοδοτικά και κίνητρα για προσέλκυση φοιτητών, αφού όπως επισήμανέ λόγω της φύσης του επαγγέλματος (έκθεση σε βιολογικούς και χημικούς κινδύνους), διεκδικούν βαρέα και Ανθυγιεινά με δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης (κατ’ ελάχιστον στα 25 έτη υπηρεσίας), επίδομα κλινικής άσκησης με αραχώρηση μηνιαίου επιδόματος σε όλους/όλες τους/τις φοιτητές/φοιτήτριες κατά την πρακτική τους άσκηση, δυνατότητα εκπλήρωσης της θητείας των ανδρών νοσηλευτών σε στρατιωτικά νοσοκομεία και μείωση διδάκτρων μέσω κρατικής επιχορήγησης προς τα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Παράλληλα, η συντεχνία αντιτίθεται στην εισαγωγή προσωπικού από τρίτες χώρες, πρακτική που, όπως τονίζει «υποβαθμίζει το κύρος του επαγγέλματος και δημιουργεί «νοσηλευτές πολλών ταχυτήτων». Η έλλειψη εντοπίζεται κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που καταδεικνύει πρόβλημα ελκυστικότητας των εργοδοτών και όχι έλλειψη δυναμικού. Καλούμε το Υπουργείο να προχωρήσει σε τεκμηριωμένο Capacity Planning, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία άνεργων νοσηλευτών και νοσηλευτριών στο μέλλον και να διασφαλιστεί η ετοιμότητα των δημόσιων νοσηλευτηρίων για μελλοντικές υγειονομικές κρίσεις. Η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας είναι η μόνη βιώσιμη λύση».
Οι εισηγήσεις της ΠΑΣΥΔΥ έχουν ως βασικό στόχο την προσέλκυση νέων ατόμων στο επάγγελμα της νοσηλευτικής και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Υγείας, των Πανεπιστημίων και των επαγγελματικών φορέων. Στόχος είναι ο καλύτερος προγραμματισμός των αναγκών σε νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και η στοχευμένη αύξηση των διαθέσιμων θέσεων για φοιτητές νοσηλευτικής. Η συγκεκριμένη εισήγηση βασίζεται στο γεγονός ότι στο παρελθόν η Νοσηλευτική Σχολή Κύπρου προέβλεπε τις μελλοντικές ανάγκες και διαμόρφωνε αντίστοιχο αριθμό θέσεων.
Παράλληλα, η συντεχνία εισηγήθηκε τη λειτουργία παραρτήματος του Τμήματος Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λευκωσία, στους χώρους του Σιακόλειου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος, καθώς μια τέτοια ενέργεια εκτιμάται ότι θα συμβάλει ουσιαστικά στην προσέλκυση φοιτητών νοσηλευτικής που διαμένουν στη Λευκωσία και στην ευρύτερη ορεινή περιοχή. Πρόκειται για άτομα που ενδέχεται να μην έχουν την οικονομική δυνατότητα να διαμένουν και να φοιτούν στην επαρχία Λεμεσού, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά για την επιλογή των συγκεκριμένων σπουδών.
Επιπρόσθετα, ως τρίτο μέτρο, η ΠΑΣΥΔΥ εισηγείται την παροχή επιδόματος πρακτικής άσκησης στους φοιτητές νοσηλευτικής, ως ένα ακόμη κίνητρο για τους νέους να επιλέξουν το επάγγελμα. Στο παρελθόν, αντίστοιχο επίδομα παραχωρείτο στους φοιτητές της Νοσηλευτικής Σχολής Κύπρου και, όπως υπογραμμίζει η συντεχνία, αποδείχθηκε ιδιαίτερα βοηθητικό για την κάλυψη βασικών αναγκών κατά τη διάρκεια των σπουδών τους.
Από πλευράς ιδιωτικού τομέα, οι εισηγήσεις της ΟΕΒ και του ΠΑΣΙΝ όπως ανέφεραν στην επιστολή τους προς των υπουργό Υγείας, «είναι συγκεκριμένες, απλές και πρακτικές, με στόχο την άμεση εφαρμογή τους, ώστε ο ιδιωτικός τομέας υγείας να μπορεί να συνεχίσει να εξυπηρετεί αποτελεσματικά το σύστημα υγείας και τους ασθενείς, σύμφωνα με τις υφιστάμενες πρόνοιες της νομοθεσίας».
Συγκεκριμένα πρότειναν παραχώρηση άδειας για εργοδότηση νοσηλευτών με τα κατάλληλα προσόντα από τρίτες χώρες, ως προσωρινή λύση, μέχρι την οριστική εφαρμογή ολιστικών λύσεων, δέσμευση για εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας από τους νοσηλευτές τρίτων χωρών εντός έξι μηνών από την άφιξή τους στην Κύπρο, διάστημα κατά το οποίο να μπορούν να ασκούν βοηθητικά καθήκοντα και προσωρινή τροποποίηση της αναλογίας νοσηλευτών προς ασθενείς στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια.
Επιπρόσθετα εισηγήθηκαν άμεση προώθηση στη Βουλή του νομοσχεδίου που αφορά τη δυνατότητα εργοδότησης ξένων νοσηλευτών, αποφοίτων κυπριακών σχολών Νοσηλευτικής, χωρίς την απαίτηση κατοχής μεταπτυχιακού τίτλου, επαναπροώθηση στη Βουλή της πρότασης νόμου για τροποποίηση της αναλογίας νοσηλευτών στις μονάδες αιμοκάθαρσης από 1:2 σε 1:3.δ δυνατότητα εργοδότησης στη βάση αναλογίας ή σε τμήματα/ κλινικές όπου δεν υπάρχει άμεση επαφή με τον ασθενή και συνεπώς δεν απαιτείται γνώση της Ελληνικής γλώσσας και για κάθε τέσσερις ελληνόγλωσσους, ένας μη ελληνόγλωσσος σε κάποιους θαλάμους.
Επίσης πρότεινα το μέγιστο ποσοστό αλλοδαπών νοσηλευτών να καθορίζεται βάσει των υφιστάμενων προνοιών της στρατηγικής απασχόλησης αλλοδαπών του Υπουργείου Εργασίας στο 30% για νοσηλευτήρια χωρίς σύμβαση εργασίας και 50% για νοσηλευτήρια που εφαρμόζουν επιχειρησιακή ή συλλογική σύμβαση και αξιοποίηση των καταρτισμένων φροντιστών υγείας για ενίσχυση κλινικών και τμημάτων σε ιδιωτικά και δημόσια νοσηλευτήρια, στη βάση αναλογίας έναντι νοσηλευτών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
