Με εντατικούς ρυθμούς συνεχίζονται οι δράσεις της Κυβέρνησης για υλοποίηση των έργων που αφορούν το υδατικό πρόβλημα, που μαστίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας και το οποίο είχε διογκωθεί το 2025, λόγω της λειψυδρίας. Παρά το γεγονός ότι η φετινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα παραγωγική, με τα φράγματα να λαμβάνουν σημαντικό όγκο νερού, εντούτοις το κράτος γνωρίζει πως πρέπει να προχωρήσει τάχιστα στο πλάνο του, για να μην οδηγηθούμε στα ίδια αποτελέσματα.
Μετά τις τρεις μονάδες αφαλάτωσης που λειτουργούν σε Κισόνεργα, Μονή και Λιμάνι Λεμεσού, σε δοκιμαστική λειτουργία τέθηκε και η μονάδα του Γαρύλλη, η οποία αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως εντός του μήνα, ώστε να ενισχύσει την προσπάθεια που καταβάλλεται για ύπαρξη επαρκών ποσοτήτων νερού, ώστε να αξιοποιούνται αναλόγως για τις ανάγκες που δημιουργούνται.
Το πλάνο δεν σταματά στις συγκεκριμένες μονάδες, αφού σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλα έργα, τα οποία θα τεθούν σε εφαρμογή το αμέσως επόμενο διάστημα, ενώ για κάποια ο ορίζοντας είναι η άνοιξη του 2027, πριν δηλαδή την καλοκαιρινή περίοδο που είναι και η δυσκολότερη για τη χώρα.
Μιλώντας στον REPORTER, ο ανώτερος εκτελεστικός μηχανικός στο Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, Μιχάλης Μιχαήλ, αναφερόμενος στη μονάδα του Γαρύλλη, εξήγησε πως ο ανάδοχος ξεκίνησε να παράγει νερό και γίνονται έλεγχοι ποιότητας, ώστε να είναι πόσιμο το νερό. Όπως εξήγησε, «αν δεν πετύχει, γίνονται βελτιωτικές ενέργειες, ώστε να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Μόλις είναι έτοιμος ο ανάδοχος να παράξει το τελικό προϊόν, εμείς το παραλαμβάνουμε. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή η μονάδα είναι δέκα χιλιάδες κυβικά, εάν καταφέρει να παράξει τα πέντε χιλιάδες κυβικά στη σωστή ποιότητα, μπορεί να αρχίσει η σταδιακή παραλαβή».
Όπως υπέδειξε, «στην προκειμένη περίπτωση η σύμβαση προβλέπει ένα μήνα δοκιμαστικής λειτουργίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι o ανάδοχος θα χρειαστεί ολόκληρο το χρόνο. Εδώ, ο ένας μήνας είναι διαφορετικός από τις άλλες μονάδες αφαλάτωσης, διότι παραλαμβάνουν νερό από τη θάλασσα. Άρα, είναι μιας προκαθορισμένης ποιότητας, ξέρεις τι θα αντιμετωπίσεις και συνήθως το αντιμετωπίζεις και παράγεις το πόσιμο νερό. Στην περίπτωση του Γαρύλλη, πρόκειται για νερό από υπόγειο υδροφορέα, το οποίο είναι υφάλμυρο, γι' αυτό εξαρτάται τι άλλα συστατικά θα βρεις όταν θα παράξεις το νερό. Είναι λίγο διαφορετική διαδικασία από την κανονική αφαλάτωση και έτσι χρειάζεται λίγο περισσότερος χρόνος για έναρξης λειτουργίας της Μονάδας».
Σε εξέλιξη ένα έργο, εκκρεμούν άλλα δύο
Επιχειρώντας να προβεί σε μια ανάλυση των ενεργειών που έγιναν μέχρι στιγμής, εξήγησε πως τρία έργα βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία. Πρόκειται για τη μονάδα στην Κισσόνεργα που παράγει 12 χιλιάδες κυβικά μέτρα ανά ημέρα, η μονάδα στη Μονή όπου εγκαταστάθηκαν οι μονάδες που παραλήφθηκαν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, συνολικής δυναμικότητας 15 χιλιάδων κυβικών μέτρων, αλλά και η μονάδα στο Λιμάνι Λεμεσού, με δέκα χιλιάδες κυβικά μέτρα την ημέρα.
Η τέταρτη είναι αυτή στον Γαρύλλη, ενώ η πέμπτη, «που βρίσκεται στη διαδικασία της κατασκευής, είναι στην Επισκοπή, που θα παράγει δέκα χιλιάδες κυβικά μέτρα, αλλά με δυνατότητα επέκτασης μέχρι και δεκαπέντε χιλιάδες. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα αναμένεται ότι ο ανάδοχος, που βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος, θα μπορεί να παραδώσει νερό τον Σεπτέμβριο.
Χρονικά, με βάση το σχεδιασμό του Υπουργείου Γεωργίας, η επόμενη είναι αυτή που θα δημιουργηθεί στο Βασιλικό. «Πρόκειται για σύμβαση που έτρεξε η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου, για να εγκατασταθεί κινητή μονάδα δίπλα από την υφιστάμενη μονάδα, η οποία θα είναι δυναμικότητας 10 χιλιάδων κυβικών μέτρων, αλλά με δυνατότητα επέκτασης μέχρι τις 20 χιλιάδες.
Όπως εξήγησε ο κ. Μιχαήλ, «η ΑΗΚ ολοκλήρωσε το διαγωνισμό και απομένει να υπογραφεί συμφωνητικό μεταξύ μας, με σκοπό να αγοράζουμε εμείς το νερό από την Αρχή και να υπογραφεί η σύμβαση με τον ανάδοχο. Για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, γίνεται ένας νομοτεχνικός έλεγχος από τη Νομική Υπηρεσία για τη συγκεκριμένη συνεργασία. Μόλις ολοκληρωθεί είμαστε κοντά να τελειώσει και αυτή η διαδικασία μεταξύ μας με την ΑΗΚ και της ΑΗΚ με τον ανάδοχο. Μόλις έχουμε την έγκριση θα απαιτηθούν έξι με επτά μήνες για την κατασκευή και τη λειτουργία της».
Ζήτημα προκύπτει την ίδια ώρα για τη μονάδα στο Μαζωτό, που είναι και η μεγαλύτερη που θα κατασκευαστεί, παραγωγής έως 40 χιλιάδων κυβικών μέτρων νερού. «Έχουμε εξασφαλίσει όλες τις περιβαλλοντικές μελέτες και γνωματεύσεις. Έχουμε ζητήσει την απαλλοτρίωση για την υλοποίηση του έργου, όπως δρόμων πρόσβασης που απαιτείται για την υλοποίηση της μονάδας. Ξεκινήσαμε και τους διαγωνισμούς για την ανάθεση, όμως υπάρχει προσφυγή εναντίον της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, από την κοινότητα του Μαζωτού και αυτό ενδεχομένως να προκαλέσει καθυστέρηση, γιατί θα πρέπει να εξεταστεί από το Διοικητικό Δικαστήριο κατά πόσον πρέπει να αναστείλουμε τις διαδικασίες για ανάθεση και να ξεκινήσουμε την κατασκευή της».
Όπως υπέδειξε, χειρίζεται το θέμα η Νομική Υπηρεσία, εμείς ενημερώνουμε για τις ενέργειές μας, αυτή τη στιγμή. Στόχος μας είναι όλα τα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη να τεθούν σε λειτουργία πριν το καλοκαίρι του 2027, ούτως ώστε να μπορέσουμε να καλύψουμε τουλάχιστον την ύδρευση».
Λαμβάνει όλη η Κύπρος ακροφύσια για βρύσες και μπάνια
Πέραν των μέτρων για αύξηση του πόσιμου νερού, το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων έχει προχωρήσει τις διαδικασίες για μείωση της κατανάλωσης, μέσω ειδικών ακροφύσιων που θα τοποθετούνται σε βρύσες και σε μπάνια.
Τα συγκεκριμένα ακροφύσια, αναμένεται να αποσταλούν σε όλη την Κύπρο, μέσω ταχυδρομείων και για όλα τα σπίτια. Σύμφωνα με τον ανώτερο εκτελεστικό μηχανικό του ΤΑΥ, «το πλάνο είναι ότι θα δοθούν μέσω ταχυδρομείων. Θα γίνει συσκευασία σε φακέλους και θα διατεθούν στα κατά τόπους γραφεία των ταχυδρομείων, ώστε να διατεθούν ανά το παγκύπριο».
Επισήμανε πως «θα παραδίδεται ένας οδηγός για την εγκατάστασή τους, είναι απλή η διαδικασία. Θεωρούμε ότι είναι σημαντική η συνεισφορά τους στην εξοικονόμηση, αφού μπορεί να εξοικονομήσει μέχρι και 30% του νερού, χωρίς οποιαδήποτε επίπτωση χρήση νερού. Άρα θεωρούμε ότι η ενέργεια που έγινε σε συνεργασία του Υπουργείου με το Γενικό Λογιστήριο του κράτους, θα έχει σημαντική απόδοση και ωφέλεια μακροπρόθεσμα, αλλά και θα περάσει στην συνείδηση του κόσμου ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε όλοι μαζί».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Σε λειτουργία ιστοσελίδα για το υδατικό του Υπουργείου Γεωργία-Παρέχει πληροφορίες για τη λειψυδρία και την κλιματική αλλαγή
- Στο 90% η αξιοποίηση ανακτημένου νερού στην Κύπρο-Επιπλέον 1,07 εκατ. κυβικού μέτρου νερού με την ολοκλήρωση του έργου
- Ανάσα στο υδατικό από τις βροχοπτώσεις του Μαρτίου-Διπλάσιες εισροές σε ένα μήνα συγκριτικά με ολόκληρο το 2025, δεν εφησυχάζει το ΤΑΥ
