Πρόκειται για το ίσως πιο ταλαιπωρημένο έργο στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ένα δρόμο, που κανονικά θα έπρεπε να ενώνει την Πάφο με την Πόλη Χρυσοχούς, ώστε να μειωθεί η απόσταση μεταξύ των δύο περιοχών, διευκολύνοντας τους πολίτες στις διακινήσεις τους. Αντ' αυτού, εδώ και δύο δεκαετίες, η υπόθεση δημιουργίας του δρόμου έχει μετατραπεί σε γεφύρι της Άρτας, χωρίς κανένας να μπορεί να προσδιορίσει πότε θα υλοποιηθεί, εάν θα υλοποιηθεί, αλλά και στη βάση ποιων προνοιών.
Όταν ο δρόμος άρχισε να υπάρχει ως σκέψη, το σημερινό Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, ονομαζόταν ακόμα Υπουργείο Συγκοινωνιών και από αυτό πέρασαν αρκετοί υπουργοί και γενικοί διευθυντές, αλλά ο δρόμος δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. To 2007, είχε εκδοθεί περιβαλλοντική έκθεση, η οποία ανέφερε ότι το έργο θα διδόταν στην κυκλοφορία το 2013, ενώ λήφθηκαν υπόψιν τα αποτελέσματα προηγούμενης μελέτης, του 1999.
Η εν λόγω μελέτη σημείωνε μεταξύ άλλων ότι «ο υφιστάμενος δρόμος Πάφου–Πόλης Χρυσοχούς αναμενόταν να φτάσει στα όρια της κυκλοφοριακής του ικανότητας μέχρι το έτος 2009. Αυτό σημαίνει ότι ο όγκος της κυκλοφορίας θα αυξανόταν σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο δρόμος, στην υφιστάμενη μορφή του, να μην μπορεί πλέον να εξυπηρετήσει επαρκώς τις κυκλοφοριακές ανάγκες και να απαιτείται η αναβάθμισή του σε αυτοκινητόδρομο. Επιπλέον, κατά τα προηγούμενα εννέα χρόνια, 23 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα στον συγκεκριμένο δρόμο».
Το έργο προέβλεπε χάραξη του κύριου αυτοκινητοδρόμου από τον αυτοκινητόδρομο Λεμεσού–Πάφου, στην περιοχή της Αγίας Μαρινούδας. Θα διερχόταν από τις χαμηλότερες πλαγιές της ανατολικής πλευράς της κοιλάδας της Μαραθούντας, ανατολικά του χωριού Μαραθούντα και περίπου πέντε χιλιόμετρα ανατολικά του υφιστάμενου δρόμου Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς. Στη συνέχεια, ακολουθεί προς την κοιλάδα προς την Τσάδα, με τον υφιστάμενο δρόμο Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς μέσω κοιλαδογέφυρας στη χιλιομετρική θέση 12, περίπου 2 χιλιόμετρα νότια του Στρουμπιού.
Η χάραξη θα διερχόταν περίπου 500 μέτρα δυτικά των χωριών Στρουμπή και Γιόλου και περίπου 500 μέτρα ανατολικά του χωριού Μηλιού, προτού διασταυρωθεί εκ νέου με τον υφιστάμενο δρόμο μέσω κοιλαδογέφυρας. Από εκείνο το σημείο μέχρι την Πόλη Χρυσοχούς, η χάραξη θα βρισκόταν ανατολικά του υφιστάμενου δρόμου και του ποταμού Χρυσοχούς, σε απόσταση περίπου 600 μέτρων ανατολικά της Σκούλλης, 900 μέτρων ανατολικά του Γουδίου και 200 μέτρων ανατολικά του χωριού Χρυσοχού. Στην περιοχή της Σκούλλης, ο αυτοκινητόδρομος προβλεπόταν να κατασκευαστεί επί κοιλαδογέφυρας.
Το συνολικό μήκος του κύριου αυτοκινητοδρόμου ανερχόταν σε 31 χιλιόμετρα και περιλάμβανε:
- 11 ανισόπεδους κόμβους
- 25 κάτω διαβάσεις
- 8 άνω διαβάσεις (γέφυρες)
- 7 κοιλαδογέφυρες
- 3 σήραγγες
Το έργο περιλάμβανε επίσης τρεις συνδετήριους δρόμους, συνολικού μήκους 8,2 χιλιομέτρων:
- Συνδετήριος δρόμος Μεσόγης: 3,1 χλμ.
- Συνδετήριος δρόμος Πόλης–Προδρομίου: 1,8 χλμ.
- Συνδετήριος δρόμος Πόλης–Λίμνης: 3,3 χλμ.
Μπήκε φρένο το 2011, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον το 2021
Έπειτα από αρκετές προσφυγές στην Αναθεωρητική Αρχή, οι προσφορές αξιολογήθηκαν και στη συνέχεια ορίστηκε διαχειριστική επιτροπή από το Υπουργείο, που άρχισε δουλειά τον Σεπτέμβριο του 2008 και τερματίστηκε τον Οκτώβριο του 2011. Τότε, δεν κατέστη δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία, λόγω επιπρόσθετων οικονομικών και άλλων απαιτήσεων.
Ακολούθως, το 2021 υπογράφηκε αρχική σύμβαση, ύψους περίπου €73 εκατομμυρίων, με προβλεπόμενη ολοκλήρωση τον Νοέμβριο του 2024. Από τα πρώτα στάδια, όπως κατέγραφε σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Μεταφορών, είχαν καταγραφεί σοβαρότατες καθυστερήσεις και αδυναμία ουσιαστικής προόδου, που συνεχίστηκαν παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις και προειδοποιήσεις του Τμήματος Δημοσίων Έργων.
Κατά την περίοδο όταν ήταν Γενική Ελέγκτρια η Χρυστάλλα Γιωρκάτζιη και στη συνέχεια ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, είχαν εκφραστεί ανησυχίες σε σχέση με το κατά πόσον το έργο ήταν ασύμφορο, βάσει των προνοιών που είχαν τεθεί. Μάλιστα, ο κ. Μιχαηλίδης ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής, το 2022, είχε αναφέρει μεταξύ άλλων πως σε αντίθεση με την προκάτοχό του, που διαφωνούσε πλήρως με την κατασκευή του δρόμου, ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της κατασκευής του, αλλά με τα σωστά πρότυπα. Θέση μας, είπε, «είναι ότι το υπουργείο επέλεξε να κατασκευάσει δρόμο με κριτήρια τα οποία δεν συνάδουν με τον κυκλοφοριακό φόρτο που θα έχει, ούτε και μετά από 20 χρόνια».
Όπως είχε υποδείξει, χρειαζόταν ένας δρόμος ταχείας κυκλοφορίας και «αυτό που έκανε το υπουργείο είναι ένα δρόμο που δεν θα είναι ασφαλής, διότι σχεδιάστηκε με προδιαγραφές υπεραστικού, αλλά θα έχει μόνο δύο λωρίδες κυκλοφορίας και θα είναι διπλής κατεύθυνσης. Υπέδειξε δε, πως δεν νοείται να θέλουμε να κινούνται τα οχήματα με 85 χιλιόμετρα και να τον σχεδιάζουμε με τρόπο που να μπορούν τα οχήματα να κινούνται με 150 χιλιόμετρα».
Στις 31 Ιανουαρίου 2023, σε έκθεσή της, η Ελεγκτική Υπηρεσία σημείωνε πως είχε παρέλθει το 47,6% του συμβατικού χρόνου, η αξία των εκτελεσθεισών εργασιών ανερχόταν σε μόλις €2,6 εκατομμύρια, δηλαδή λιγότερο από το 4% της συνολικής αξίας της σύμβασης.
Η διακοπή της σύμβασης
Τον Οκτώβριο του 2024, η πρόοδος του έργου ανερχόταν μόλις στο 21,1%, ενώ ο εργολάβος είχε υποβάλει πρόσθετες οικονομικές απαιτήσεις €36,2 εκατομμυρίων και ζητούσε παράταση πέντε χρόνων.
Το Υπουργικό Συμβούλιο, στις 6/8/2025 επιβεβαίωσε την αναγκαιότητα και σημασία κατασκευής του δρόμου, ενώ δύο μέρες αργότερα, το Τμήμα Δημοσίων Έργων προχώρησε στην προκήρυξη διαγωνισμού για ολοκλήρωση του έργου. Λαμβάνοντας υπόψη την εναπομείνασα εργασία και την αύξηση κόστους των κατασκευαστικών υλικών, έχει εκτιμηθεί το κόστος ολοκλήρωσης που ανέρχεται στις €90.200.000 πλέον ΦΠΑ.
Ακολούθως, η εταιρεία AKTOR, διάδοχος της INTRAKAT, που εκτελούσε την υλοποίηση του έργου, πριν διακοπεί η σύμβαση, προσέφυγε στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, ζητώντας ακύρωση του νέου διαγωνισμού. Η διαδικασία ανεστάλη προσωρινά, ωστόσο στις 19 Νοεμβρίου 2025, απορρίφθηκαν όλοι οι λόγοι προσφυγής.
Μετά την άρση των απαγορευτικών μέτρων, η προθεσμία μεταφέρθηκε αρχικά στις 27 Φεβρουαρίου, στη συνέχεια έως τις 27 Μαρτίου και τελικά η υποβολή προσφορών ολοκληρώθηκε στις 17 Απριλίου 2026.
Η ακύρωση του διαγωνισμού
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων ακύρωσε τελικά τον διαγωνισμό, στις 16 Οκτωβρίου 2026, ενημερώνοντας τις εταιρείες Cyfield Constructions Ltd και Araco Construction Cy Ltd & Geostroy Ad, οι οποίες υπέβαλαν προσφορές.
Όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Υπουργείο Μεταφορών, «το Τμήμα Δημοσίων Έργων προχώρησε σε νέα διαδικασία προσφορών για ολοκλήρωση του έργου, στο πλαίσιο της οποίας υποβλήθηκαν δύο προσφορές. Η χαμηλότερη ήταν €124,85 εκατομμυρίων και απορρίφθηκε λόγω εξωπραγματικής τιμής, που ήταν ψηλότερη από την εκτίμηση της Αναθέτουσας Αρχής κατά 38,41%. Η άλλη προσφορά απορρίφθηκε λόγω ουσιώδους απόκλισης (μη υποβολή ουσιώδους εγγράφου)».
Μεταξύ άλλων, στην ίδια ανακοίνωση, σημείωνε ότι «δεδομένου ότι για το Υπουργείο ήταν ορατή η πιθανότητα ακύρωσης του διαγωνισμού, έχει ήδη προχωρήσει στην εξέταση εναλλακτικών σεναρίων για την προώθηση της υλοποίησης του έργου στο σύνολο του. Εξάλλου, πρέπει να σημειωθεί ότι η αρχική λύση των δύο λωρίδων είχε αποφασιστεί περί το 2016, σε μια περίοδο δημοσιονομικών περιορισμών, ως μια οικονομικά εφικτή λύση για προώθηση της έναρξης του Έργου. Λόγω όμως της παρέλευσης σημαντικού χρόνου από τότε, και λαμβάνοντας υπόψη τις αυξημένες κυκλοφοριακές ανάγκες, καθώς και την αναμενόμενη μελλοντική ανάπτυξη στην περιοχή, κρίνεται πλέον αναγκαία η διαφοροποίηση του αντικειμένου ώστε να προβλέπεται η κατασκευή δρόμου τεσσάρων λωρίδων κυκλοφορίας, με στόχο την προκήρυξή του εντός του 2027».
Οι αντιδράσεις που ανέκυψαν μετά την ακύρωση
Μετά την ακύρωση του διαγωνισμού προέκυψαν ποικίλες αντιδράσεις, όπως για παράδειγμα από τον πρώην υπουργό Μεταφορών και αντιπρόεδρο του ΔΗΣΥ, Γιάννη Καρούσο, ο οποίος σε γραπτή δήλωσή του, ανέφερε πως «χρειάστηκαν έξι ολόκληροι μήνες για να διαπιστώσει η Κυβέρνηση το αυτονόητο: ότι οι προσφορές ξεπερνούσαν κατά πολύ τον προϋπολογισμό του έργου. Και όλα αυτά ενώ, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, είχε ήδη ενημερωθεί από ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς για το πρόβλημα».
Σημείωσε ακόμα ότι «από τη στιγμή που διαπιστώθηκε η μεγάλη διαφορά στον προϋπολογισμό, η Κυβέρνηση όφειλε να αντιδράσει άμεσα και όχι να αφήσει να περάσουν έξι μήνες για να αποφασίσει τα αυτονόητα. Εμείς χτίζαμε και προχωρούσαμε έργα. Η σημερινή Κυβέρνηση τερματίζει συμβάσεις για επικοινωνιακούς σκοπούς και δεν καταφέρνει ούτε να ολοκληρώσει μια διαδικασία προσφορών. Αυτή είναι μία από τις βασικές διαφορές μας με τη σημερινή Κυβέρνηση στον τρόπο διαχείρισης των μεγάλων έργων υποδομής».
Ανέφερε εξάλλου πως «η Κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της, να προχωρήσει άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες και να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την επανεκκίνηση του έργου. Η Πάφος χρειάζεται δρόμο, όχι άλλες καθυστερήσεις και υποσχέσεις».
Το Τμήμα Δημοσίων Έργων, απαντώντας στον Γιάννη Καρούσο, μέσω ανακοίνωσης απέρριψε τον ισχυρισμό ότι υπήρξε καθυστέρηση στην αξιολόγηση των προσφορών, σημειώνοντας πως οι προσφορές έληξαν στις 17/04/2026 και η Επιτροπή Αξιολόγησης Προσφορών ξεκίνησε άμεσα τη διαδικασία της αξιολόγησής τους, η οποία ολοκληρώθηκε στις 05/10/2026.
Όπως ανέφερε «το Τμήμα Δημοσίων Έργων τονίζει, για μια ακόμη φορά, ότι μετά από οδηγίες της Υπουργού Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων κας Εύης Τσολάκη ετοίμασε από τις 16/09/2026 εισηγήσεις με διάφορους τρόπους υλοποίησης του έργου, οι οποίες αφορούν πλέον δρόμο τεσσάρων λωρίδων, ώστε να επιλεγεί η λύση που δεν θα προκαλέσει μεγαλύτερη καθυστέρηση ούτε προβλήματα, όπως αυτά που παρουσιάστηκαν τώρα, αλλά και στο παρελθόν, για ένα έργο που εκκρεμεί από τη δεκαετία του ’90».
Εξάλλου, σε ραδιοφωνικές του δηλώσεις, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Βαλεντίνος Φακοντής είχε αναφέρει πως «δυστυχώς μέχρι τώρα αυτή η κυβέρνηση δεν έδειξε δείγματα γραφής ότι μπορεί να παραδώσει στον τόπο υποδομές τις οποίες έχει σχεδιάσει για το μέλλον και την πρόοδο της κοινωνίας και της χώρας».
Το κονδύλι στον προϋπολογισμό του 2027
Στο μεταξύ, στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Μεταφορών, υπάρχει κονδύλι για τον δρόμο Πάφου-Πόλης ύψους €20.500.000 προορίζονται να καλύψουν δαπάνες για τον νέο και υφιστάμενο δρόμο.
Για το κομμάτι του αυτοκινητοδρόμου, προβλέπεται η συμπλήρωση μελέτης και κατασκευής του αυτοκινητόδρομου Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς, για το τμήμα 1 – Φάση Α, έναντι εκτίμησης δαπάνης ύψους €90,2 εκατομμυρίων, η μελέτη-κατασκευή Φάσης Α, τμήματος ΙΙ από Στρουμπί πρς Πόλη Χρυσοχούς, μήκους 15χλμ., 4 λωρίδων, έναντι εκτίμησης δαπάνης €110.000.000 και υπηρεσίες συμβούλων για προσαρμογή/ετοιμασία επικαιροποιημένης περιβαλλοντικής μελέτης και μελέτης δέουσας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Στον υφιστάμενο δρόμο, προβλέπεται βελτίωση, έναντι ποσού συμβολαίου €3.449.748.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Μονόδρομος ο τερματισμός σύμβασης για δρόμο Πάφου-Π. Χρυσοχούς σύμφωνα με το υπ. Μεταφορών-Απορρίπτει καθυστέρηση στην αξιολόγηση των προσφορών
- Βολές Καρούσου στην Κυβέρνηση για ακύρωση των προσφορών του δρόμου Πάφου-Πόλης, ζητά ανάληψη ευθύνης
- Σε εκκρεμότητα η διαδικασία για δρόμο Πάφου-Πόλης Χρυσοχούς, δεν έχει ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση-Συγκαλεί σύσκεψη ο Βαφεάδης,
- Ξεκαθαρίζει το Υπ. Μεταφορών για δρόμο Πάφου-Πόλης-«Δεν θα παραχωρηθούν σε εργολάβους χρήματα που δεν δικαιούνται»
