Την αποκάλυψη μιας βαθύτερης αναδιάταξης της ταυτότητας του συναγερμικού ψηφοφόρου, παρά το ποιος προηγείται στην εσωκομματική μάχη για το χρίσμα του υποψηφίου του κόμματος για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, αναδεικνύει ως το σημαντικότερο εύρημα της δημοσκόπησης που παρουσίασε χθες ο REPORTER αναφορικά με τις διεργασίες στον ΔΗΣΥ στον δρόμο της παράταξης για το 2028, η ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της IMR (σ.σ. της εταιρείας που διενήργησε την δημοσκόπηση), Χριστίνα Κοκκάλου.
Αναλύοντας στον REPORTER τα ευρήματα της δημοσκόπησης υπό την οπτική της δικής της επιστημονικής προσέγγισης, ματιάς και τεχνογνωσίας, η κ. Κοκκάλου υποδεικνύει πως ο ΔΗΣΥ δεν είναι απλώς διχασμένος, αλλά κινείται ανάμεσα σε τρία διακριτά κέντρα πολιτικής αναφοράς.
Όπως εξηγεί συναφώς, πρόκειται για τρεις σχεδόν ισοδύναμες περιοχές πολιτικής αναφοράς, αυτές της Αννίτας Δημητρίου, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Αβέρωφ Νεοφύτου, μέσα στην ίδια εκλογική δεξαμενή, οι οποίες -όπως διευκρινίζει -δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «στρατόπεδα», μιας και ένας τέτοιος όρος υποδηλώνει σταθερά όρια και ολοκληρωμένη ρήξη.
Κατά την Χριστίνα Κοκκάλου, τα δεδομένα αποτυπώνουν περισσότερο τρία πολιτικά ρεύματα στον ΔΗΣΥ, τα οποία μπορούν να αλληλεπικαλύπτονται και να μετακινούνται ανάλογα με τα πρόσωπα, τα διλήμματα και τις συνθήκες της εκάστοτε εκλογικής αναμέτρησης.
Τα τρία ρεύματα και τι εκφράζει το καθένα
Σύμφωνα με την ανάγνωση στην οποία προβαίνει, το πρώτο ρεύμα εκφράζει την ανάγκη διατήρησης της θεσμικής συνέχειας και της κομματικής αυτονομίας του ΔΗΣΥ, βρίσκοντας σήμερα την ισχυρότερη έκφρασή του στην πρόεδρο της παράταξης, Αννίτα Δημητρίου.
Το δεύτερο ρεύμα, όπως επισημαίνει στον REPORTER η ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της IMR, έχει μεταφέρει ένα σημαντικό μέρος της πολιτικής του εμπιστοσύνης από το κόμμα στο πρόσωπο του Νίκου Χριστοδουλίδη. Είναι ψηφοφόροι, όπως σημειώνει, που δεν έχουν κατ’ ανάγκην αποκοπεί συναισθηματικά ή ιδεολογικά από τον ΔΗΣΥ, έχουν όμως αναπτύξει μια παράλληλη προσωπική πολιτική ταύτιση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Το τρίτο ρεύμα, κατά την κ. Κοκκάλου, εξακολουθεί να συνδέεται πολιτικά με τον Αβέρωφ Νεοφύτου, αναγνωρίζοντας στον τέως πρόεδρο του ΔΗΣΥ μια συγκεκριμένη πολιτική διαδρομή, ιδεολογική τοποθέτηση και αντίληψη για τον ρόλο και την κατεύθυνση του κόμματος.
Η απαραίτητη διάσταση για την σωστή ερμηνεία
Αυτή η εικόνα, επισημαίνει η Χριστίνα Κοκκάλου, δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. «Από το 2021, μέσα από σειρά δημοσκοπήσεων και exit polls που έχω αναλύσει, αλλά κυρίως μέσα από ποιοτικά δεδομένα, παρατηρείται η σταδιακή ανάπτυξη αυτού του εσωτερικού διαχωρισμού», σημειώνει, για να τονίσει συναφώς το εξής:
Πως για να ερμηνευθούν σωστά τα όσα συμβαίνουν σήμερα στον ΔΗΣΥ, απαραίτητη διάσταση είναι όχι μόνο η συλλογή και ανάλυση ποσοτικών δεδομένων (σ.σ. που δείχνουν τι επιλέγουν οι πολίτες), αλλά πολύ περισσότερο η ποιοτική έρευνα.
Αυτή δηλαδή που, όπως εξηγεί, επιτρέπει την κατανόηση των λόγων των επιλογών τους, των διακυβευμάτων που διαβλέπουν και βάσει των οποίων οδηγούνται σε αυτές, των γεγονότων που ενεργοποιούν την προτίμησή τους και των συναισθηματικών ή πολιτικών εμποδίων που αποτρέπουν τη μετακίνησή τους. «Αυτή η διάσταση είναι απαραίτητη για να ερμηνεύσουμε σωστά όσα συμβαίνουν σήμερα στον ΔΗΣΥ», υπογραμμίζει η κ. Κοκκάλου.
Ο βαθμός συνοχής και το σαφές μήνυμα της βάσης του κόμματος
Σχολιάζοντας επί της ουσίας τους τα ευρήματα της δημοσκόπησης της IMR για τον REPORTER, η ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας, επισημαίνει πως η συνοχή υπάρχει στον ΔΗΣΥ, αλλά δεν είναι αδιαπραγμάτευτη.
Επισημαίνει επί τούτου η Χριστίνα Κοκκάλου, πως ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το 75% δηλώνει σήμερα πως σίγουρα ή μάλλον θα στηρίξει τον υποψήφιο που θα λάβει το χρίσμα, ακόμη και εάν δεν αποτελεί την προσωπική του επιλογή. Το εύρημα αυτό, όπως υποδεικνύει, δείχνει ότι παρά τις πληγές και τις διαφορετικές αναφορές, η κομματική ταυτότητα εξακολουθεί να λειτουργεί.
«Δεν είναι, όμως, απόλυτη. Περισσότεροι από δύο στους δέκα δηλώνουν ότι μάλλον ή σίγουρα δεν θα πειθαρχήσουν. Σε μια προεδρική εκλογή, στην οποία η πρόκριση στον δεύτερο γύρο μπορεί να κριθεί σε μικρές διαφορές, αυτή η διαρροή είναι δυνητικά καθοριστική», τονίζει.
Εξίσου αποκαλυπτική, σύμφωνα με την ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλο της IMR, είναι η ισχυρή απόρριψη μιας υποψηφιότητας εκτός κομματικών διαδικασιών.
Υπενθυμίζοντας πως το 81% δηλώνει ότι δεν θα ψήφιζε τον ηττημένο των εσωκομματικών εκλογών εάν κατέβαινε ως ανεξάρτητος ή «αντάρτης» και ότι το 65% αντιμετωπίζει μια τέτοια κίνηση ως υπέρμετρη φιλοδοξία, ασέβεια προς τον κόσμο του ΔΗΣΥ ή κομματική προδοσία, η Χριστίνα Κοκκάλου κάνει λόγο για ένα σαφές μήνυμα της βάσης του κόμματος. Ότι επιτρέπει τη διαφωνία, αλλά απαιτεί σεβασμό στη διαδικασία και πως αναγνωρίζει διαφορετικά πολιτικά ρεύματα, όχι όμως τη νομιμοποίηση μιας νέας διάσπασης.
Η φαινομενική αντίφαση ως το κέντρο του πολιτικού προβλήματος
Προχωρώντας ένα παραπέρα, η κ. Κοκκάλου εκφράζει την βαθιά επιστημονική της πεποίθηση πως το βαθύτερο δίλημμα του ΔΗΣΥ δεν είναι μόνο ποιο πρόσωπο θα επιλέξει.
Υπενθυμίζοντας συναφώς πως το 58% επιθυμεί αυτόνομη κάθοδο με κομματικό υποψήφιο, το 26% τάσσεται υπέρ της στήριξης του Νίκου Χριστοδουλίδη και το 13% υπέρ μιας συνεργασίας με υποψήφιο κοινής αποδοχής, η Χριστίνα Κοκκάλου καταλήγει στο συμπέρασμα πως, επομένως, η βάση ζητά από τον ΔΗΣΥ να επαναβεβαιώσει τον ρόλο του ως αυτόνομου φορέα εξουσίας.
«Δεν φαίνεται διατεθειμένη να αποδεχθεί εκ προοιμίου έναν δευτερεύοντα ρόλο. Την ίδια στιγμή, όμως, σχεδόν τρεις στους δέκα θα προτιμούσαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη εάν αυτός περιλαμβανόταν στις επιλογές του κόμματος. Αυτή η φαινομενική αντίφαση είναι στην πραγματικότητα το κέντρο του πολιτικού προβλήματος. Ένα σημαντικό τμήμα της βάσης επιθυμεί ταυτόχρονα ισχυρό και αυτόνομο ΔΗΣΥ, αλλά διατηρεί θετική προσωπική σχέση με τον σημερινό Πρόεδρο», αναφέρει η Χριστίνα Κοκκάλου.
Για να προσθέσει ως εκ τούτων, πως η πρόκληση του ΔΗΣΥ δεν περιορίζεται στην επιλογή υποψηφίου, αλλά είναι πρόκληση επανασύνδεσης. Και για να υποδείξει εν συνεχεία πως το κόμμα θα πρέπει να δημιουργήσει μια νέα κοινή πολιτική αφήγηση, ικανή να χωρέσει ξανά ψηφοφόρους που σήμερα αναγνωρίζουν τον εαυτό τους σε διαφορετικά πρόσωπα και διαφορετικές διαδρομές.
«Ο υποψήφιος που τελικά θα επικρατήσει δεν θα αρκεί να κερδίσει μια εσωκομματική διαδικασία. Θα πρέπει να πείσει τους ψηφοφόρους των άλλων δύο ρευμάτων ότι δεν αποτελούν ηττημένη πλευρά, αλλά αναγκαίο μέρος μιας νέας πολιτικής σύνθεσης», διαμηνύει.
«Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εκλογικές προφητείες»
Εξαιρετικής αξίας και εξέχουσας σημασίας είναι τα όσα και στο γενικότερο πλαίσιο του δημοσίου διαλόγου που αναπτύσσεται αναφορικά με τις δημοσκοπήσεις η Χριστίνα Κοκκάλου ξεκαθαρίζει, μιλώντας στον REPORTER και υπό τον μανδύα της προέδρου του Συνδέσμου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς Κύπρου (ΣΕΔΕΑΚ).
Τονίζοντας πως ο κλάδος εκπροσωπείται από καταρτισμένους και εξαιρετικά επαγγελματικούς οργανισμούς έρευνας, που έχουν αποδείξει μέσα από τη δουλειά τους ότι γνωρίζουν πώς να μετρούν την κοινή γνώμη, να ερμηνεύουν την εκλογική συμπεριφορά και να υποστηρίζουν με επιστημονικά δεδομένα τη στρατηγική κομμάτων και υποψηφίων, η κ. Κοκκάλου υπογραμμίζει πως μια δημοσκόπηση είναι μια έγκυρη αποτύπωση των τάσεων μιας συγκεκριμένης κοινωνικής ή εκλογικής ομάδας, στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και με βάση τα συγκεκριμένα ερωτήματα που τέθηκαν.
«Δεν είναι πρόβλεψη ενός αμετάβλητου μέλλοντος και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε εργαλείο επιλεκτικής πολιτικής χρήσης», υπογραμμίζει, στέλνοντας το μήνυμα πως εκείνο που πρέπει να αποφεύγεται είναι η λανθασμένη ερμηνεία των αποτελεσμάτων, είτε αυτή γίνεται σκόπιμα είτε προκύπτει από έλλειψη επιστημονικής γνώσης.
Όπως συναφώς εξηγεί, κανένα ποσοστό δεν πρέπει να απομονώνεται από το ερώτημα που το παρήγαγε, από τον πληθυσμό στον οποίο αναφέρεται και από τα υπόλοιπα ευρήματα της ίδιας έρευνας.
«Μια μακρά και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδρομή συστηματικής μέτρησης»
Αναφερόμενη ειδικότερα στην δημοσκόπηση της IMR για τον REPORTER σε σχέση με τις διεργασίες στον ΔΗΣΥ, η Χριστίνα Κοκκάλου επισημαίνει πως αφορά μέλη του κόμματος που έχουν δικαίωμα ψήφου στις εσωκομματικές διαδικασίες και αποτυπώνει συνεπώς τη σημερινή κατάσταση μέσα σε αυτή την καθορισμένη κομματική δεξαμενή.
«Δεν αποτελεί μέτρηση του συνόλου του εκλογικού σώματος ούτε πρόβλεψη του αποτελέσματος των προεδρικών εκλογών του 2028. Αποτελεί, όμως, ένα ιδιαίτερα σημαντικό σημείο εκκίνησης», τονίζει, και προσθέτει:
«Με τον REPORTER έχουμε μπροστά μας μια μακρά και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διαδρομή συστηματικής μέτρησης. Θα παρακολουθούμε όχι μόνο ποιος προηγείται, αλλά και πώς μεταβάλλονται οι συσπειρώσεις, ποιες ομάδες μετακινούνται, ποια γεγονότα επηρεάζουν τις προτιμήσεις και ποια βαθύτερα κίνητρα καθορίζουν τις αποφάσεις.
Η πορεία προς τις εσωκομματικές διαδικασίες του ΔΗΣΥ δεν αφορά μόνο την επόμενη υποψηφιότητα του κόμματος. Θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στη διαμόρφωση των συσχετισμών για τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Και σε ένα πολιτικό περιβάλλον, όπου οι βεβαιότητες έχουν μειωθεί και η ταχύτητα των μεταβολών έχει αυξηθεί, η ουσιαστική πρόκληση δεν είναι απλώς να καταγράψουμε σωστά τους αριθμούς. Είναι να κατανοήσουμε εγκαίρως όσα οι αριθμοί μας αποκαλύπτουν για τον ψηφοφόρο, τις προσδοκίες του και τη νέα σχέση του με την πολιτική».
