Στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ εισέρχονται τα Ηνωμένα Έθνη, ενόψει της λήξης της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες στο τέλος του τρέχοντος έτους.
Η διάδοχη κατάσταση στα ηνία του διεθνούς Οργανισμού παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο, καθότι ο νέος επικεφαλής του ΟΗΕ είναι εκείνος ή εκείνη που θα κληθεί να ασχοληθεί-μεταξύ βεβαίως πολλών άλλων ζητημάτων- με το Κυπριακό και την προσπάθεια επίλυσης του προβλήματος.
Με τον Αντόνιο Γκουτέρες να θέλει μέχρι την αποχώρησή του από την θέση του Γενικού Γραμματέα να ξεκλειδώσει την διαδικασία με τρόπο που να καταστεί εφικτή η επίτευξη προόδου και να οδηγηθούμε σε σύγκλυση άτυπης πενταμερούς διάσκεψης και επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, ο επόμενος ή επόμενη Γ.Γ. του ΟΗΕ θα βρει σε περίπτωση που ο κ. Γκουτέρες το επιτύχει, μια καλή παρακαταθήκη πάνω στην οποία να κτίσει για το επόμενο καθοριστικό βήμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τα έργα και ημέραι του Αντόνιο Γκουτέρες στο Κυπριακό-Από το «τελευταίο μίλι» για λύση το 2017 στον στόχο της ουσιαστικής προόδου το 2026
Σε διαφορετική περίπτωση, θα έχει μπροστά του ή μπροστά της μια παρατεταμένη στασιμότητα και ένα ουδόλως ευνοϊκό σκηνικό σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, την ίδια ώρα που και χρόνος τον οποίον εκ των πραγμάτων θα χρειαστεί για να ενημερωθεί σε βάθος και να αναλάβει την όποια πρωτοβουλία, εκ των πραγμάτων θα επιφέρει περαιτέρω καθυστέρηση.
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, το γεγονός ότι η Κυβέρνηση επένδυσε και επενδύει πολλά στην τελευταία μάλλον προσπάθεια του Αντόνιο Γκουτέρες να επαναφέρει τα εμπλεκόμενα μέρη στο τραπέζι των συνομιλιών, δεδομένης της εμπειρίας και της άριστης γνώσης που διαθέτει για το πρόβλημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Έχει πλάνο για το Κυπριακό ο Γκουτέρες-Βούληση για πρόοδο πριν από τη λήξη της θητείας του και μεθοδολογία προεργασίας για άτυπη διευρυμένη
Πολύ περισσότερο επίσης, ένεκα του γεγονός ότι κανένας από τους τέσσερις υποψήφιους για να τον διαδεχθούν δεν προέρχεται από την Ευρώπη, ως ένα γεγονός το οποίο προσμετράται ως παράγοντας που διαδραματίζει τον δικό του ρόλο και την δική του σημασία διαχρονικά όσον αφορά την εμπλοκή του εκάστοτε Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στις κατά καιρούς πρωτοβουλίες για επίλυση του Κυπριακού.
Οι υποψήφιοι για τη θέση είναι η Μισέλ Μπατσελέτ Χέρια, η Ρεμπέκα Γκρισμπάν Μαγιούφις, ο Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι και ο Μάκι Σαλ, με αυτόν που θα την αναλάβει να το πράττει σε μια περίοδο με τεράστιες γεωπολιτικές προκλήσεις και στη σκιά της δημιουργίας του Συμβουλίου Ειρήνης από τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ. Ένα Συμβούλιο που ενδεχομένως να λειτουργήσει ως ανταγωνιστής του ΟΗΕ, δημιουργώντας νέα δεδομένα στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ψάχνοντας βηματισμό στο Κυπριακό-Η ελπίδα που πεθαίνει τελευταία, η μαεστρία Γκουτέρες να ευθυγραμμίσει τ’ άστρα και η απόσταση από το θέλω στο μπορώ
Υποψήφια η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Χιλής
H Μισέλ Μπατσελέτ Χέρια, υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Χιλής. Η 77χρονη πολιτικός, είχε εκλεγεί σε δύο θητείες πρόεδρος της χώρας της (2006-2010 και 2014-2018).
Η πορεία της για την ανάληψη της ηγεσίας της χώρας, μόνο εύκολη δεν ήταν, αφού ως παιδί, μετά τη σύλληψη του πατέρα της, έπειτα από το πραξικόπημα του Αουγκούστο Πινοσέτ (1974), συνελήφθη τόσο η ίδια, όσο και η μητέρα της, οι οποίες φυλακίστηκαν και βασανίστηκαν.
Ακολούθως, αυτοεξορίστηκαν στην Αυστραλία και ακολούθως στην Ανατολική Γερμανία, για τέσσερα χρόνια, από το 1975 μέχρι το 1979, ενώ στη συνέχεια επέστρεψαν στην πατρίδα τους, κατόπιν άδειας που τους δόθηκε.
Η Μπατσελέτ σπούδασε ιατρική και εργάστηκε στον τομέα της υγείας, ενώ μετά την μεταπολίτευση διετέλεσε υπουργός Υγείας και Άμυνας της Χιλής, πριν διεκδικήσει την προεδρία της χώρας της.
Μετά τη δεύτερη θητεία της, διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, από το 2018 έως το 2022. Νωρίτερα στην καριέρα της, είχε διοριστεί πρώτη εκτελεστική διευθύντρια των Ηνωμένων Εθνών για την Ισότητα των Φύλων και την Ενδυνάμωση των Γυναικών.
Είναι μητέρα τριών παιδιών και πέραν από τη μητρική της γλώσσα, που είναι τα ισπανικά, μιλά αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά και πορτογαλικά. Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύονται στο διαδίκτυο για την Μπατσελέτ, ο προπάππους της από την πλευρά της μητέρας της, Μάξιμο Χέρια Τσακόν, είναι ισπανικής και ελληνικής καταγωγής.
Η γυναίκα που εμπιστεύτηκαν Ανάν, Μπαν Κι Μουν και Γκουτέρες
Η δεύτερη γυναίκα υποψήφια για τη θέση, είναι η 72χρονη Ρεμπέκα Γκρισμπάν Μαγιούφις, με καταγωγή από την Κόστα Ρίκα, η οποία σπούδασε οικονομολόγος και εργάζεται ως υφυπουργός του ΓΓ του ΟΗΕ, για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) από τις 13 Σεπτεμβρίου 2021.
Ο διορισμός της, δείχνει τη στενή συνεργασία που έχει με τον Αντόνιο Γκουτέρες, γεγονός που ενδεχομένως να της δίνει ένα πλεονέκτημα, συγκριτικά με τους αντιπάλους της.
Προηγουμένως, διετέλεσε Διευθύντρια του περιφερειακού γραφείου του UNDP για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, θέση στην οποία διορίστηκε από τον πρώην ΓΓ του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, το Δεκέμβριο του 2005. Επίσης διετέλεσε Αντιπρόεδρος της Κόστα Ρίκα από το 1994 έως το 1998.
Το 2010, διορίστηκε από τον επίσης πρώην Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Κι-Μουν στη θέση της Υφυπουργού Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και Αναπληρώτριας Διοικήτριας, υπηρετώντας υπό την ηγεσία της Έλεν Κλαρκ .
Στις αρχές του 2021, διορίστηκε επίσης από τη G20, μέλος της Ανεξάρτητης Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου (HLIP) για τη χρηματοδότηση των παγκόσμιων κοινών αγαθών με σκοπό την ετοιμότητα και την αντιμετώπιση πανδημιών, της οποίας συμπρόεδροι είναι οι Ngozi Okonjo-Iweala, Tharman Shanmugaratnam και Lawrence Summers.
Ο υποψήφιος με εξειδίκευση στην ενέργεια
Περνώντας στους άνδρες υποψήφιους για τη θέση, εντοπίζεται άλλος ένας από τη Λατινική Αμερική και πιο συγκεκριμένα την Αργεντινή. Πρόκειται για τον 65χρονο Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, ο οποίος υπηρετεί ως Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), από τις 3 Δεκεμβρίου 2019.
Ο Γκρόσι αποφοίτησε το 1983, από το Παπικό Καθολικό Πανεπιστήμιο της Αργεντινής με πτυχίο στις πολιτικές επιστήμες και το 1985 εντάχθηκε στην υπηρεσία εξωτερικών υποθέσεων της Αργεντινής, ενώ το 1997 αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης και το Μεταπτυχιακό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών με μεταπτυχιακό και διδακτορικό στην ιστορία, τις διεθνείς σχέσεις και τη διεθνή πολιτική.
Διετέλεσε, μεταξύ άλλων, πρέσβης της Αργεντινής στην Αυστρία, παράλληλα με τη Σλοβενία , τη Σλοβακία και διεθνείς οργανισμούς με έδρα τη Βιέννη.
Από το 2002 έως το 2007, ήταν επικεφαλής του προσωπικού του Γενικού Διευθυντή Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι, του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στα Ηνωμένα Έθνη, ο Γκρόσι επισκέφθηκε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Βόρειας Κορέας και συμμετείχε σε αρκετές συναντήσεις με εκπροσώπους του Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας για το πάγωμα του πυρηνικού του προγράμματος. Επίσης, από το 2010 μέχρι το 2013 διετέλεσε αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Ως πρόεδρος του ΔΟΑΕ, τον Αύγουστο του 2022, οδήγησε μια ομάδα επιθεωρητών του οργανισμού, στον πυρηνικό σταθμό Ζαπορίζια, στην Ουκρανία. Το ίδιο έτος, ο Γκρόσι βρέθηκε στο επίκεντρο, αφότου παρουσιάστηκε να κατέχει πληροφορίες σε σχέση με τα πυρηνικά υλικά του Ιράν, εκφράζοντας ανησυχίες για ίχνη ουρανίου που βρέθηκαν σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Μετά την έκβαση του πολέμου Ιράν-Ισραήλ, το καθεστώς Χαμενεΐ στράφηκε εναντίον του, με κάποιους να υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να «συλληφθεί και να εκτελεστεί». Έλαβε υποστήριξη από την ΕΕ, ενώ φρουρείτο επί 24ώρου βάσεως.
Στην εξίσωση και πρώην Πρόεδρος της Σενεγάλης
Τέταρτος υποψήφιος είναι ο 65χρονος Μάκι Σαλ, πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης, που εξελέγη σε δύο θητείες, από το 2012 μέχρι το 2024. Επίσης, διετέλεσε πρωθυπουργός της χώρας, από το 2004 έως το 2007, ενώ το 2022 ανέλαβε την προεδρία της Αφρικανικής Ένωσης για ένα έτος.
Ο Σάλ προηγουμένως εργαζόταν ως γεωλόγος μηχανικός, ενώ από νεαρή ηλικία εντάχθηκε στο Δημοκρατικό Κόμμα της Σενεγάλης.
Υπηρέτησε ως γραμματέας του κόμματος αρμόδιος για θέματα βιομηχανίας και ορυχείων, ενώ στις 6 Απριλίου 2000 διορίστηκε σύμβουλος του Προέδρου για θέματα ορυχείων, θέση την οποία κατείχε μέχρι το 2001.
Έπειτα, διορίστηκε υπουργός, αρμόδιος για τα ορυχεία και την τεχνολογία. Στις 12 Μαΐου του 2001, προήχθη σε υπουργό προεδρίας, διατηρώντας το χαρτοφυλάκιό του, έως τις 6 Νοεμβρίου του 2002. Την 1η Ιουνίου του 2002, εξελέγη παράλληλα και δήμαρχος του Φατίκ. Την περίοδο 2003-04 χρημάτισε υπουργός Εσωτερικών.
Διετέλεσε επίσης από το 2007 μέχρι το 2008, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της χώρας. Στις 26 Ιανουαρίου του 2009 απαγγέλθηκαν κατηγορίες εναντίον του Σαλ για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, μαζί με έναν Αφρικανό Αρχηγό Κράτους, ο οποίος δεν κατονομάστηκε.
Ο ίδιος ο Σαλ αρνήθηκε τις καταγγελίες σε βάρος του και οι υποστηρικτές του έκαναν λόγο για πολιτικά κίνητρα από πλευράς κυβέρνησης, λίγο πριν τη διενέργεια των τοπικών εκλογών. Τελικά, στα τέλη Φεβρουαρίου του 2009 αποφασίστηκε λόγω έλλειψης στοιχείων να μην απαγγελθούν κατηγορίες εναντίον του άλλοτε πρωθυπουργού.
Μετά τις δύο θητείες του ως Πρόεδρος της χώρας, ένα μέλος του κοινοβουλίου της χώρας, υπέβαλε πρόταση παραπομπής του Σαλ στην Εθνοσυνέλευση.Αυτή η πρόταση για την παραπομπή του σε δίκη για έσχατη προδοσία, βασιζόταν στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αποκάλυψε παραποιημένα στοιχεία για το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα του προϋπολογισμού επί των θητειών του.
Σημειώνεται πως οι υποψήφιοι για τη θέση του Γ.Γ. του ΟΗΕ θα συμμετάσχουν στις 21 και 22 Απριλίου σε διαδραστικούς διαλόγους, κατά τους οποίους θα παρουσιάσουν το όραμά τους για τον Οργανισμό και θα απαντήσουν σε ερωτήσεις κρατών-μελών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με την ηγετική τους εμπειρία, τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ και τους τρεις βασικούς πυλώνες του οργανισμού. Ειρήνη και ασφάλεια, ανάπτυξη και ανθρώπινα δικαιώματα.
