Δεν πρέπει να χάσουμε την εστίασή μας στην παροχή πραγματικών λύσεων στους πολίτες δηλώνει στο ΚΥΠΕ ο Δανός Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, σε μια εφ΄όλης της ύλης συνέντευξη, μετά την επίσκεψη του Κολλεγίου των Επιτρόπων στην Κύπρο σε ένα ακόμη ορόσημο της έναρξης της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. «Βασίζομαι στην Προεδρία να προωθήσει την ατζέντα μας με γνώμονα το Άτυπο Συμβούλιο για τη Στέγαση», σημειώνει.
Η Ευρώπη περνάει μια κρίση οικονομικής προσβασιμότητας
Ερωτηθείς σχετικά με το κατά πόσο είναι ρεαλιστικό να υπάρξει ουσιαστική ανακούφιση για τους πολίτες, ενώ η Ευρώπη προωθεί μεγάλες μεταρρυθμίσεις όπως το Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων, η σταδιακή κατάργηση της ρωσικής ενέργειας και η στήριξη της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, ο Επίτροπος ανέφερε ότι «η Ευρώπη πλέει σε ταραχώδεις γεωπολιτικές θάλασσες και πρέπει να παραμείνουμε σταθεροί και ενωμένοι».
«Η ήπειρός μας περνάει μια κρίση οικονομικής προσβασιμότητας,» τόνισε χαρακτηριστικά ο Επίτροπος, ενώ υπογράμμισε πως «δεν πρέπει να χάσουμε την εστίασή μας στην παροχή πραγματικών λύσεων στους πολίτες μας». Σημείωσε ακόμη ότι «όλες οι προτάσεις μας, από τη σταδιακή κατάργηση της ρωσικής ενέργειας έως την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της ενεργειακής μας υποδομής, κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση: την ενίσχυση της ενεργειακής μας ανεξαρτησίας».
Όπως είπε ο Επίτροπος, «μόνο με τη μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, την ανάπτυξη περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την ενίσχυση της ενεργειακής αποδοτικότητας μπορούμε να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας», ενώ τόνισε ότι «η υποστήριξη της ενεργειακής ασφάλειας της Ουκρανίας και της Μολδαβίας αποτελεί επίσης επένδυση στην ασφάλεια της ίδιας της Ευρώπης».
Αναγκαία η μεταρρύθμιση του πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ
Σε ερώτηση για το πόσο εκτεθειμένη είναι σήμερα η ΕΕ σε πρακτικό επίπεδο, υπό το φως πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων και κρίσεων στην αλυσίδα εφοδιασμού, ανέφερε ότι «η ενέργεια δεν είναι άτρωτη από τους νέους αναδυόμενους κινδύνους». Σημείωσε ότι «έχουμε δει αυξανόμενο αριθμό περιστατικών σαμποτάζ στις υποδομές του ενεργειακού συστήματος, καθώς και κυβερνοαπειλές για την κρίσιμη υποδομή μας», προσθέτοντας ότι «δεν πρέπει να ξεχνάμε τους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο». Υπενθύμισε ότι «ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι συνέπειές του στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά μας υπενθύμισαν με έντονο τρόπο ότι η υπερβολική εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή ενέργειας είναι κάτι που πρέπει απολύτως να αποφύγουμε». Αν και, όπως είπε, «το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα έχει αποδειχθεί γενικά ανθεκτικό, οι νέες προκλήσεις απαιτούν μια νέα προσέγγιση». Στο πλαίσιο αυτό, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν προανήγγειλε ότι αργότερα φέτος, θα προτείνει μια μεταρρύθμιση του πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, «ώστε να διασφαλίσουμε ότι το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα είναι επαρκώς ασφαλές και ανθεκτικό», ενώ πρόσθεσε ότι μέσω του Ευρωπαϊκού Πακέτου Δικτύων «ενσωματώνουμε τις ανησυχίες ασφάλειας στον σχεδιασμό διασυνοριακών έργων από την αρχή» και ότι «ανοίγουμε τη δυνατότητα χρήσης του Connecting Europe Facility (CEF) για ενισχύσεις ασφάλειας».
GSI: Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρέχει ισχυρή πολιτική και τεχνική υποστήριξη
Ερωτηθείς για την πρόοδο του έργο της Ηλεκτρικής Διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου,(GSI) και τις επαφές της Επιτροπής με τους εμπλεκόμενους φορείς, ανέφερε ότι η Κύπρος είναι το τελευταίο κράτος μέλος της ΕΕ που δεν είναι συνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, κάτι που «περιορίζει την ενσωμάτωσή της στην εσωτερική ενεργειακή αγορά και δυσχεραίνει την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας». Ο Επίτροπος ανέφερε ότι « συνολικά, η πρόοδος του έργου έχει επηρεαστεί από ένα πολύπλοκο γεωπολιτικό πλαίσιο, με επιπτώσεις στα χρονοδιαγράμματα και τα κόστη», αλλά υπογράμμισε ότι «αυτή η διασύνδεση είναι πολύ στρατηγική και απαιτεί την πλήρη συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών που εμπλέκονται». Τόνισε ότι «η Επιτροπή υποστηρίζει αυτό το έργο εδώ και χρόνια, τόσο οικονομικά μέσω του CEF, ενώ το έχει συμπεριλάβει μεταξύ των 8 Ενεργειακών Λεωφόρων όπου πεοτεραιοποιεί την έγκαιρη υλοποίησή τους.» Ο Επίτροπος Γιόργκενσεν τόνισε χαρακτηριστικά: «Είμαι προσωπικά πολύ ενεργά εμπλεκόμενος και συνεχίζω να βρίσκομαι σε επαφή με τους ομολόγους μου στην Κύπρο και την Ελλάδα. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρέχει ισχυρή πολιτική και τεχνική υποστήριξη, σε στενή συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο, συμπεριλαμβανομένων αφιερωμένων εκδηλώσεων και συζητήσεων υψηλού επιπέδου, καθώς και με πρόσθετη ενασχόληση με τα γεωπολιτικά ζητήματα.»
Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων: «ένα κοινό ευρωπαϊκό έργο για το κοινό καλό»
Σε ερώτηση αν το Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων μπορεί να αντιμετωπιστεί ως στρατηγική ευρωπαϊκή προτεραιότητα και όχι ως καθαρά εθνικό έργο, ανέφερε ότι «αν θέλουμε μια Ευρώπη που είναι ανταγωνιστική, ανεξάρτητη και αποανθρακοποιημένη, χρειαζόμαστε την ενεργειακή μας υποδομή να είναι ισχυρότερη, πιο ασφαλής και πιο διασυνδεδεμένη». Όπως είπε, «για πολύ καιρό προσπαθούσαμε να συναρμολογήσουμε ένα παζλ, χωρίς να κοιτάζουμε το κουτί με την εικόνα», ενώ με το Πακέτο Δικτύων «θα κοιτάξουμε πρώτα τη συνολική ευρωπαϊκή εικόνα». Τόνισε ότι «το Ευρωπαϊκό Πακέτο Δικτύων είναι ένα κοινό ευρωπαϊκό έργο για το κοινό καλό» και ότι στόχος είναι «περισσότερη ασφάλεια και ανθεκτικότητα, χαμηλότερες τιμές και καθαρότερη ενέργεια», υπενθυμίζοντας ότι προτάθηκε «να αυξήσουμε από περίπου €6 σε σχεδόν €30 δισ. τον προϋπολογισμό του CEF».
Για πιθανές αντιστάσεις κρατών μελών και τον κίνδυνο διαφορετικών ρυθμών προόδου, ανέφερε ότι σχετικά με τις συζητήσεις που έχουν ήδη εκκινήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχει λάβει γενικά θετική ανάδραση και ότι έχει αντιληφθεί πως «υπάρχει γενική κατανόηση της στρατηγικής σημασίας της αναβάθμισης και επέκτασης της ενεργειακής μας υποδομής». Υπογράμμισε ότι «βρισκόμαστε σε μια καθοριστική στιγμή για την Ευρώπη, με την ενέργεια να βρίσκεται στο επίκεντρο των πολλών προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε όσον αφορά τον ανταγωνισμό, την ασφάλεια και την αποανθρακοποίηση. Δεν είναι καιρός να προχωρούμε με διαφορετικούς ρυθμούς. Είναι καιρός να είμαστε ενωμένοι, να προχωρήσουμε, να ολοκληρώσουμε τις συνδέσεις μας και να απελευθερώσουμε πλήρως το δυναμικό της Ενεργειακής Ένωσής μας. Χαιρετίζω ιδιαίτερα την εστίαση της κυπριακής προεδρίας στις προτάσεις μας και ελπίζω ότι μπορούμε να οικοδομήσουμε συναίνεση για να προχωρήσουμε γρήγορα. Πρόκειται για ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη και δεν έχουμε χρόνο να χάσουμε,» πρόσθεσε χαρακτηριστικά
Σε ερώτηση για το πώς μπορούν να αναβαθμιστούν τα δίκτυα χωρίς δυσανάλογη επιβάρυνση των καταναλωτών, ο Επίτροπος απάντησε πως ο εκσυγχρονισμός και η επέκταση των δικτύων θα απαιτήσουν μεγάλες επενδύσεις, ωστόσο θα σταματήσουμε να σπαταλάμε ενέργεια και πόρους. «Για παράδειγμα, εκτιμήσαμε ότι, αν δεν αναβαθμίσουμε τα δίκτυά μας, έως το 2040, έως και 310 TWh ανανεώσιμης ενέργειας θα πάνε χαμένα — αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2023,» τόνισε, αναφερόμενος και στη σημασία χρήσης των υφιστάμενων δικτύων με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και τον συνδυασμό αυτών με επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα.
Μέρος του οφέλους από τα έργα ΑΠΕ να μένει στους πολίτες της περιοχής
Επιπλέον, «το Πακέτο Δικτύων προωθεί μια δίκαιη κατανομή του κόστους για τα διασυνοριακά έργα και αποφεύγει την δυσανάλογη επιβάρυνση των τοπικών καταναλωτών. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι ένα μέρος του οφέλους από τα έργα ΑΠΕ πηγών ενέργειας μεταφέρεται στους πολίτες της περιοχής και τις κοινότητες κοντά στο έργο. Αυτό μπορεί να γίνει με: άμεση οικονομική συμμετοχή σε ένα έργο (σχήματα κοινής ιδιοκτησίας, crowdfunding, ή σχήματα αυτοκατανάλωσης ή κοινής χρήσης ενέργειας) ή έμμεση συμμετοχή, όπως η δημιουργία θέσεων εργασίας, η εκπαίδευση ή τα κοινοτικά ταμεία, η οικονομική αποζημίωση για τις τοπικές κοινότητες, οι εκπτώσεις στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος ή η υποστήριξη ευάλωτων πελατών και όσων επηρεάζονται περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια.»
Η στέγαση είναι θεμελιώδες δικαίωμα
Σχετικά με τη στεγαστική κρίση και τα πραγματικά αποτελέσματα που μπορεί να φέρει το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης, ο Επίτροπος ανέφερε ότι «πράγματι, ένα από τα κύρια ζητήματα είναι ότι σήμερα η στέγαση αντιμετωπίζεται ως ένα ακόμη εμπόρευμα. Αλλά ένα σπίτι είναι περισσότερο από ένα κομμάτι χρυσού: είναι ζεστασιά, ασφάλεια, ανήκειν. Και πρέπει να επαναλάβουμε τη λογική ότι η στέγαση είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα.»
H στεγαστική κρίση δεν είναι κάτι που μπορεί να λύσουν μόνες τους οι Βρυξέλλες
«Ας είμαι ειλικρινής: η στεγαστική κρίση δεν είναι κάτι που μπορεί να λύσουν μόνες τους οι Βρυξέλλες. Η αντιμετώπιση αυτής της γενεακής πρόκλησης θα απαιτήσει προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα,» εκτίμησε, δείχνοντας σε συγκεκριμένα μέτρα από το Ευρωπαϊκό Σχέδιο που μπορούν να ληφθούν από εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, ώστε να ληφθούν υπόψη οι συγκεκριμένες ανάγκες του πληθυσμού τους. «Αυτό που μπορούμε να κάνουμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι να κινητοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο εργαλείο, την κινητοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων και εθνικών προϋπολογισμών με πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, τη διέγερση ιδιωτικών επενδύσεων καθώς και τον εκσυγχρονισμό του κατασκευαστικού τομέα με καλύτερη τεχνολογία, πρότυπα και απλοποιημένους κανονισμούς για την αύξηση της προσφοράς.»
Προς νέο πλαίσιο ρύθμισης βραχυχρόνιων μισθώσεων με εμπλοκή τοπικών αρχών
Ο Επίτροπος Γιόργκενσεν προϊδέασε επίσης για την παρουσίαση ενός νέου πλαισίου για τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, που θα αφορά τις τοπικές αρχές. «Ορισμένες ευρωπαϊκές πόλεις και τουριστικοί προορισμοί βρίσκονται υπό στεγαστική πίεση. Και ενώ οι βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν θετικά οικονομικά οφέλη, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ότι οι τοπικοί άνθρωποι δεν μπορούν να μείνουν στον τόπο όπου γεννήθηκαν ή όπου θέλουν να χτίσουν τη ζωή τους. Θα παρέχουμε επίσης συγκεκριμένη βοήθεια στις νεότερες γενιές, για παράδειγμα εξετάζοντας τρόπους μείωσης ή εξάλειψης της ανάγκης για εγγύηση για φοιτητές που θέλουν να νοικιάσουν διαμέρισμα.»
«Το μήνυμά μου είναι σαφές: το Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης είναι μόνο η αρχή της προσπάθειάς μας. Είναι η ευκαιρία μας να αρχίσουμε να λύνουμε αυτήν την κρίση. Αλλά μόνο εργαζόμενοι όλοι μαζί μπορούμε να κάνουμε μια πραγματική διαφορά για όλους τους ανθρώπους που επηρεάζονται,» τόνισε ο Επίτροπος.
Σχετικά με το τι θα αποτελούσε μια ορατή επιτυχία για την Κυπριακή Προεδρία, τόσο στον ενεργειακό τομέα, όσο και στη στέγαση και το πόσο περιμένει να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια αυτού του εξαμήνου, ο Επίτροπος Γιόργκενσεν εξέφρασε την ελπίδα ότι θα προχωρήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο στις νομοθετικές διαπραγματεύσεις για το Πακέτο Δικτύων. Εκτιμώ το ότι η Κυπριακή Προεδρία έχει εστιάσει σε αυτό το θέμα και θα συνεργαστώ στενά μαζί τους για να πείσω τα κράτη μέλη. Αυτή η πρόταση σηματοδοτεί μια αλλαγή παραδείγματος στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε και επιταχύνουμε την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό της ενεργειακής μας υποδομής,» κρίσιμο για την παροχή χαμηλότερων τιμών ενέργειας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. «Πρέπει επίσης να συνεχίσουμε τη δουλειά μας για τη σταδιακή κατάργηση της ρωσικής ενέργειας. Πέρυσι, επιτύχαμε μια ιστορική συμφωνία για αυτόν τον στόχο. Φέτος, πρέπει να μετατρέψουμε αυτήν τη συμφωνία σε πράξη».
Επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια με νέα επενδυτική στρατηγική
Ο Επίτροπος Γιόργκενσεν προϊδέασε ότι «το 2026 θα φέρει επίσης αρκετές νέες σημαντικές πρωτοβουλίες: Θα ενισχύσουμε τις επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια με μια νέα επενδυτική στρατηγική και θα προωθήσουμε την αποανθρακοποίηση στους τομείς θέρμανσης και ψύξης, ενώ θα προχωρήσουμε με την ηλεκτροδότηση. Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες θα μας βοηθήσουν να προωθήσουμε την πράσινη μετάβαση και, συνεπώς, να μειώσουμε τις τιμές ενέργειας. Αναμένω λοιπόν με ανυπομονησία τη στενή συνεργασία με την κυπριακή προεδρία για την προώθηση όλων αυτών των πρωτοβουλιών, ώστε να μπορούμε να προσφέρουμε τα οφέλη στους ανθρώπους μας όσο το δυνατόν συντομότερα,» τόνισε.
«Βασίζομαι στην Προεδρία να προωθήσει την ατζέντα μας με γνώμονα το Άτυπο Συμβούλιο για τη Στέγαση»
Όσον αφορά τον τομέα της στέγασης, «η διατήρηση της πολιτικής ορμής για την επίλυση της κρίσης θα είναι κρίσιμη τους επόμενους μήνες,» εκτίμησε. «Βασίζομαι στην προεδρία να προωθήσει την ατζέντα μας με γνώμονα το Άτυπο Συμβούλιο για τη Στέγαση προς το καλοκαίρι. Πρόκειται για ζήτημα μέγιστης σημασίας για τους πολίτες μας και πρέπει να προσφέρουμε ορατά αποτελέσματα όσο το δυνατόν συντομότερα.» Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε πως οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ θα είναι κρίσιμες για την απελευθέρωση επενδύσεων στο μέλλον.
Η προστασία των πολιτών από εξωτερικά σοκ καθοδηγεί ενεργειακή και στεγαστική ατζέντα
Αναφορικά με το εάν το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα και η πληθώρα έκτακτων συναντήσεων τόσο σε υπουργικό όσο και σε επίπεδο ηγετών για θέματα εξωτερικής πολιτικής, εμπορίου και άμυνας κινδυνεύουν να απορροφήσουν πολιτικό κεφάλαιο και προσοχή, δυσχεραίνοντας την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων στα χαρτοφυλάκια της ενέργειας και της στέγασης, ο Επίτροπος αναγνώρισε ότι «η Ευρώπη αντιμετωπίζει πράγματι καθοριστικές προκλήσεις: ασφάλεια, ανταγωνιστικότητα και αποανθρακοποίηση — και τα τρία είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα με τις ευθύνες μου ως Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης,» ωστόσο δεν τα θεωρεί περισπασμό. «Το τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο ενισχύει την επείγουσα ανάγκη της δουλειάς μας για μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, η μείωση των εξαρτήσεων και η προστασία των πολιτών από εξωτερικά σοκ είναι ακριβώς οι στόχοι που καθοδηγούν την ενεργειακή και στεγαστική μας ατζέντα.»
«Οι προτεραιότητες αυτής της Επιτροπής είναι σαφείς και συνεκτικές: να οικοδομήσουμε μια ισχυρότερη, πιο ανταγωνιστική και πιο ανθεκτική Ευρώπη που προσφέρει υψηλή ποιότητα ζωής στους πολίτες της. Η αντιμετώπιση του κόστους ζωής, η εξασφάλιση προσιτής και ασφαλούς ενέργειας και η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης δεν είναι δευτερεύοντα ζητήματα — είναι κεντρικά για την εσωτερική σταθερότητα και τη διεθνή θέση της Ευρώπης. Αυτές είναι απαιτητικές εποχές, αλλά με εστίαση, ενότητα και αποφασιστικότητα, μπορούμε και θα επιτύχουμε συγκεκριμένα αποτελέσματα,» τόνισε κλείνοντας ο Επίτροπος Γιόργκενσεν.
Πηγή: ΚΥΠΕ
