Μεγάλα και πολυεπίπεδα αναμένεται να είναι τα οφέλη που θα επωμισθεί η Κύπρος από τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα κρίσιμα φάρμακα, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στοχεύει στη διασφάλιση της επάρκειας βασικών φαρμακευτικών σκευασμάτων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μία νομοθετική πρωτοβουλία ιδιαίτερης σημασίας, καθώς φιλοδοξεί να θωρακίσει την ευρωπαϊκή αγορά έναντι ελλείψεων σε κρίσιμα φάρμακα, όπως αντιβιοτικά, ινσουλίνη, εμβόλια και φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία χρόνιων παθήσεων, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη δημόσια υγεία και τη λειτουργία των συστημάτων υγείας των κρατών μελών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι το 75% των εισηγήσεων που τελικά εγκρίθηκαν και έλαβαν το πράσινο φως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προέρχονταν από τον ευρωβουλευτή του ΔΗΣΥ, Μιχάλη Χατζηπαντέλα. Το στοιχείο αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, κατά την οποία η Κύπρος κατέχει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας τον ρόλο και το αποτύπωμά της στις ευρωπαϊκές εξελίξεις και στη χάραξη πολιτικής στον τομέα της υγείας.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σημαντικό επίτευγμα για την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς η νέα νομοθεσία για τα κρίσιμα φάρμακα συγκαταλέγεται στις βασικές προτεραιότητες που η Λευκωσία προτίθεται να αναδείξει το αμέσως επόμενο διάστημα. Συγκεκριμένα, το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στο επίκεντρο της διάσκεψης υψηλού επιπέδου που θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη εβδομάδα στη Λευκωσία, με τη συμμετοχή υπουργών, ανώτερων υπευθύνων χάραξης πολιτικής, κορυφαίων εμπειρογνωμόνων, καθώς και βασικών ενδιαφερόμενων φορέων από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Βάσει των εισηγήσεων που υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι αρμόδιες αρχές στα κράτη μέλη καλούνται να εφαρμόσουν κριτήρια στις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων, τα οποία να δίνουν προτεραιότητα σε παραγωγούς που παρασκευάζουν σημαντικό μέρος των φαρμάκων κρίσιμης σημασίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, στην έκθεση υπογραμμίζονται τα οφέλη της εθελοντικής διασυνοριακής προμήθειας ως εργαλείου ενίσχυσης της διαθεσιμότητας φαρμάκων, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά σκευάσματα για σπάνιες παθήσεις, αντιμικροβιακές θεραπείες, καθώς και άλλες καινοτόμες ή εξειδικευμένες αγωγές με υψηλό κόστος. Στο ίδιο πλαίσιο, οι ευρωβουλευτές εισηγούνται τη μείωση του ελάχιστου αριθμού κρατών που απαιτείται για τη συμμετοχή σε κοινές διαδικασίες σύναψης συμβάσεων σε πέντε, αντί των εννέα που προβλέπει η αρχική νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Την ίδια ώρα, με στόχο την πιο αποτελεσματική πρόβλεψη και αντιμετώπιση ενδεχόμενων ελλείψεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εισηγείται τη δημιουργία μηχανισμού συντονισμού σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα εθνικά αποθέματα φαρμάκων κρίσιμης σημασίας, καθώς και για τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης. Επιπλέον, προτείνεται να δοθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή η δυνατότητα να προχωρεί, ως ύστατο μέτρο, σε ανακατανομή φαρμάκων από τα αποθέματα ενός κράτους μέλους προς ένα ή περισσότερα άλλα κράτη, όταν διαπιστώνεται σοβαρή έλλειψη ή σημαντική διατάραξη της αλυσίδας εφοδιασμού.
Μιλώντας στον REPORTER, η Διευθύντρια των Φαρμακευτικών Υπηρεσιών, Έλενα Παναγιωτοπούλου, εξήγησε ότι «τα κρίσιμα φάρμακα δεν είναι τα καινοτόμα. Είναι τα φάρμακα εκείνα τα οποία, εάν δεν υπάρχουν, έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην υγεία, είτε προκαλώντας μόνιμη βλάβη, είτε οδηγώντας ακόμη και σε θάνατο. Μπορεί να πρόκειται για απλά φάρμακα, για αντιβιοτικά ή ακόμη και για παυσίπονα. Μπορεί επίσης να είναι φθηνά φάρμακα, ωστόσο η Κύπρος δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα όσον αφορά τη διαθεσιμότητα κρίσιμων φαρμάκων».
Επιπρόσθετα, υπογράμμισε ότι «συνήθως για τα συγκεκριμένα φάρμακα υπάρχει βιομηχανία που έχει τη δυνατότητα να καλύψει τις ανάγκες σε αρκετά από αυτά. Δεν υπάρχει πρόβλημα ότι θα λείψουν τα κρίσιμα φάρμακα στην Κυπριακή Δημοκρατία».
Την ίδια ώρα, η κ. Παναγιωτοπούλου σημείωσε ότι «επειδή είμαστε μικρή χώρα και χρειαζόμαστε σχετικά μικρές ποσότητες για να καλυφθεί ο πληθυσμός, αυτό αποτελεί έναν παράγοντα που συχνά λειτουργεί θετικά, καθώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε μικρές ποσότητες και να καλύψουμε τις ανάγκες. Δεν είμαστε μεγάλη χώρα με υπερβολικά μεγάλες απαιτήσεις».
Παρόλα αυτά, όπως τόνισε, «συμμετέχουμε σε όλα τα φόρουμ που σχετίζονται με την αύξηση της προσβασιμότητας και της διαθεσιμότητας των φαρμάκων. Στη νομοθεσία του Critical Medicines Act δεν περιλαμβάνονται μόνο τα κρίσιμα φάρμακα, αλλά και τα φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος. Δηλαδή, εάν σε ορισμένες χώρες υπάρχει πρόβλημα προσβασιμότητας σε συγκεκριμένα φάρμακα, αυτά χαρακτηρίζονται ως common interest και μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να επωφεληθεί και η Κύπρος, καθώς ενδεχομένως να πρόκειται για φάρμακα στα οποία δεν έχουμε εύκολη πρόσβαση».
Όπως εξήγησε, «σε όλες τις ευρωπαϊκές επιτροπές που ασχολούνται με τα φάρμακα, τη διαθεσιμότητα και την προσβασιμότητά τους, η Κύπρος συμμετέχει πάντοτε με ιδιαίτερα ενεργό τρόπο. Μία από τις βασικές πρωτοβουλίες του Υπουργείου Υγείας είναι η διατήρηση της εθελοντικής κοινής προμήθειας, η οποία αποτέλεσε πρόταση της Κύπρου τον Δεκέμβριο του 2024 και περιλαμβάνεται στο σχετικό νομοσχέδιο που βρίσκεται στο στάδιο του τριλόγου, όπου συμμετέχουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο προεδρεύει η Κύπρος, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λαμβάνοντας κοινές αποφάσεις. Βρισκόμαστε σε διαδικασία συζητήσεων, οι οποίες χαρακτηρίζονται από αρκετή εχεμύθεια, και ευελπιστούμε ότι ο τρίλογος θα ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
