Αύξηση του προϋπολογισμού του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης στα 12,42 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034 ζητά το Ευρωκοινοβούλιο, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη και έγκαιρη προετοιμασία για κρίσεις, σύμφωνα με ανακοίνωσή του που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη.
Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε την Πέμπτη τη θέση του για την επόμενη περίοδο λειτουργίας του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης, ο οποίος αποτελεί το βασικό εργαλείο της ΕΕ για τη στήριξη χωρών που πλήττονται από καταστροφές, όπως δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και σεισμούς.
Η θέση εγκρίθηκε με 424 ψήφους υπέρ, 105 κατά και 83 αποχές. Το Ευρωκοινοβούλιο είναι πλέον έτοιμο να αρχίσει διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο για την τελική μορφή της νομοθεσίας.
Οι Ευρωβουλευτές προτείνουν προϋπολογισμό 12,42 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ή 11 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές του 2025, έναντι 10,68 δισ. ευρώ που προβλέπει η πρόταση της Κομισιόν. Η διαφορά ανέρχεται σε 1,74 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, προτείνουν το 40% των πόρων να διατίθεται για την πολιτική προστασία, το 40% για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας και το υπόλοιπο 20% να παραμένει διαθέσιμο για ευέλικτη χρήση ανάλογα με τις ανάγκες.
Σύμφωνα με το Ευρωκοινοβούλιο, οι Ευρωβουλευτές ζητούν να ενισχυθούν οι δυνατότητες παρακολούθησης και πρόβλεψης κρίσεων, ώστε τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και οι τοπικές Αρχές να μπορούν να προετοιμάζονται πριν από την εκδήλωσή τους και όχι μόνο να αντιδρούν εκ των υστέρων.
Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται περιλαμβάνονται η χαρτογράφηση τρωτότητας και η χρήση μελλοντικών κλιματικών προβλέψεων, καθώς και η αξιοποίηση των διαστημικών δυνατοτήτων της ΕΕ για συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης.
Οι Ευρωβουλευτές προτείνουν επίσης ειδικό πλαίσιο για τον συντονισμό της πολιτικοστρατιωτικής συνεργασίας κατά την αντιμετώπιση κρίσεων και ενισχυμένο ρόλο για τις τοπικές και περιφερειακές Αρχές.
Η θέση του Ευρωκοινοβουλίου προβλέπει ακόμη ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής ικανότητας αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης μέσω του rescEU, περιλαμβανομένης της δημιουργίας εναέριου στόλου δασοπυρόσβεσης, ο οποίος θα είναι διαθέσιμος από το 2028.
Προτείνεται επίσης πλαίσιο ετοιμότητας για την αποκατάσταση μετά από κρίσεις, ώστε τα κράτη μέλη να διαθέτουν σαφώς καθορισμένες αρμοδιότητες μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης και τις απαραίτητες δυνατότητες συντονισμού της διαδικασίας αποκατάστασης.
Για τους εθελοντές, οι Ευρωβουλευτές ζητούν ειδικό νομικό καθεστώς που θα προβλέπει σαφή ασφαλιστική κάλυψη, αναγνώριση προσόντων και εξαιρέσεις από περιορισμούς που σχετίζονται με την εργασία τους.
Το νέο πρόγραμμα προβλέπεται επίσης να στηρίζει τα κράτη μέλη στην αντιμετώπιση σοβαρών διασυνοριακών απειλών για την υγεία, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας αποθεμάτων ιατρικών αντιμέτρων, όπως μέσα ατομικής προστασίας και δραστικές φαρμακευτικές ουσίες, καθώς και της ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης.
Οι Ευρωβουλευτές ζητούν ακόμη να διευρυνθεί η ευρωπαϊκή στήριξη για τη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ εξειδικευμένων κέντρων περίθαλψης και ιατρικών ομάδων.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η ενίσχυση της δυνατότητας ταχείας αύξησης της υγειονομικής ικανότητας σε περιόδους κρίσης, μεταξύ άλλων μέσω της αξιολόγησης της διαθέσιμης δυναμικότητας των μονάδων εντατικής θεραπείας, καθώς και η δυνατότητα μεταφοράς ασθενών μεταξύ κρατών μελών όταν τα εθνικά συστήματα βρίσκονται υπό αυξημένη πίεση.
Η συνεισηγήτρια, Ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Λέιρε Παχίν, ανέφερε ότι ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας αποτελεί παράδειγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και ότι απαιτείται μεγαλύτερη έμφαση στην πρόβλεψη των κρίσεων, στην προετοιμασία και στον συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Ο συνεισηγητής, Ευρωβουλευτής των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών Αουρέλιους Βέριγκα, ανέφερε ότι απαιτούνται μεγαλύτερες επενδύσεις στην προετοιμασία των κοινωνιών πριν από την εκδήλωση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, σημειώνοντας ότι η πανδημία COVID-19 ανέδειξε την ανάγκη σαφούς ενσωμάτωσης της υγειονομικής ετοιμότητας στην ευρωπαϊκή πολιτική προστασία.
Η νομοθετική πρόταση αποτελεί μέρος του πακέτου για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034.
