Έντονες διαβουλεύσεις πραγματοποιούνται εδώ και αρκετό καιρό, ανάμεσα στο σύνδεσμο τυροκόμων και το Υπουργείο Γεωργίας, όσον αφορά στο φάκελο του χαλλουμιού ΠΟΠ, με τους επαγγελματίες στην παραγωγή των γαλακτοκομικών προϊόντων να ετοιμάζουν αίτηση που θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα ζητά την τροποποίηση των προνοιών για τις ποσοστώσεις. Στόχος των τυροκόμων μέχρι το τέλος του χρόνου να είναι έτοιμη η αίτηση, νοουμένου ότι πρέπει να υποβληθεί στην ΕΕ και να εγκριθεί πριν το 2029, όταν θα λήξει και η μεταβατική περίοδος που δόθηκε για πλήρη εφαρμογή της νομοθεσίας.
Το ζήτημα με τις ποσοστώσεις στο χαλλούμι έχει απασχολήσει αρκετές φορές τους εμπλεκόμενους, νοουμένου ότι το ποσοστό του 51% για το αιγοπρόβειο γάλα αποτέλεσε σημείο τριβής. Κι αυτό επειδή οι τυροκόμοι, που είναι και εκείνοι που παράγουν το χαλλούμι και γνωρίζουν την κατάσταση, είχαν προειδοποιήσει πολλάκις ότι οι ποσοστώσεις όπως έχουν δημιουργηθεί ενδέχεται να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές στο θέμα των εξαγωγών.
Η Κυβέρνηση έχει λάβει παράταση μέχρι τον Ιούλιο του 2029 για συμμόρφωση με τη νομοθεσία και πλήρη εφαρμογή των προνοιών του φακέλου για το ΠΟΠ. Αυτός είναι και ο λόγος που ο σύνδεσμος τυροκόμων επιδιώκει να προωθήσει όσο το δυνατό συντομότερα το αίτημά του για αλλαγές, για να μπορεί να μελετηθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Δεν αλλάζουν οι ποσοστώσεις στο χαλλούμι, παραμένει στο 51% το αιγοπρόβειο γάλα-Ετοιμάζουν διαβήματα οι τυροκόμοι
«Από το 2014, όταν δημιουργήθηκε ο φάκελος ΠΟΠ, έχουμε κάνει 13 αλλαγές. Η πρώτη και σημαντική αφορούσε τις φυλές από τις οποίες μπορούσαμε να λάβουμε γάλα. Έχουν ήδη γίνει πολλές και σημαντικές αλλαγές που αφορούν το χαλλούμι. Σε σχέση με τις δηλώσεις των κτηνοτρόφων ότι δεν θα αλλάξει η ποσόστωση, δεν γνωρίζω ακριβώς πώς το εννοούν. Ο κανονισμός που αφορά τα προϊόντα ΠΟΠ δίνει τη δυνατότητα τροποποιήσεων. Γι’ αυτό έχουν ήδη γίνει 13 προηγούμενες τροποποιήσεις, ενώ υπάρχει και η μεταβατική περίοδος μέχρι το 2029, ώστε να γίνουν όλες οι απαραίτητες αλλαγές και να μπορεί το χαλλούμι να συνεχίσει να παράγεται, διατηρώντας παράλληλα την αξία της κατοχύρωσης του ΠΟΠ», εξήγησε ο εκτελεστικός γραμματέας του Συνδέσμου και εκπρόσωπος τύπου, Μιχάλης Κούλουρος.
Ουσιαστικά, ο σύνδεσμος τυροκόμων θέλει να εκμεταλλευτεί το περιθώριο που υπάρχει μέχρι το 2029, όταν θα λήξει και η μεταβατική περίοδος και να προχωρήσει με το αίτημά του. Αυτό που τονίζεται είναι πως τα τελευταία χρόνια είχαν γίνει αρκετές προσπάθειες για αύξηση των ποσοτήτων αιγοπρόβειου γάλακτος, χωρίς ωστόσο να καταστεί δυνατό αυτό και αυτός είναι και ο λόγος που τους ωθεί να επανεξετάσουν τα δεδομένα.
«Αν δεν αλλάξει η ποσόστωση και παραμείνουμε, για παράδειγμα, στο 51%, δεν γνωρίζω να σας πω με ακρίβεια το ποσό, αλλά ενδέχεται να χαθούν περισσότερα από 100 εκατομμύρια ευρώ μέσα σε μια νύχτα, λόγω της αδυναμίας παραγωγής της ποσότητας χαλλουμιού που παράγεται σήμερα, εξαιτίας της έλλειψης επαρκούς γάλακτος. Τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και ο υπουργός Γεωργίας έχουν επαναλάβει αρκετές φορές ότι βασικός στόχος είναι, πρώτα και κύρια, η διαφύλαξη του ΠΟΠ, διότι χωρίς την προστασία του δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Εξίσου σημαντική, όμως, είναι η διατήρηση των εξαγωγών. Σήμερα μιλούμε για εξαγωγές που ξεπερνούν τα 350 εκατομμύρια ευρώ. Πάνω από το 80% του χαλλουμιού που παράγεται, ενδεχομένως και το 90%, αν δεν κάνω λάθος, προορίζεται για εξαγωγή».
Μικρή η αγορά στην Κύπρο, στο επίκεντρο οι εξαγωγές
Σημειώνεται πως οι τυροκόμοι προβαίνουν σε αυτές τις κινήσεις, καθώς έχουν εξετάσει τα δεδομένα όπως έχουν διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια και αυτό που διαπιστώθηκε είναι πως η αγορά στην Κύπρο είναι μικρότερη, συγκριτικά με τις αγορές στο εξωτερικό, καθώς εκεί στοχεύουν για πωλήσεις. Παράλληλα, τονίζεται πως πρόκειται για ένα κυπριακό προϊόν που εξάγεται και έχει απήχηση στις διεθνείς αγορές και πρέπει να διασφαλιστεί.
«Βάσει αυτών θα κινηθούμε για την τροποποίηση. Κάποιος μπορεί να πει ότι οι κτηνοτρόφοι θέλουν να παραμείνει το ποσοστό στο 51%, επειδή έτσι θα αυξηθεί η ζήτηση για το αιγοπρόβειο γάλα και θα έχουν καλύτερα εισοδήματα. Το ζήτημα, όμως, είναι ότι αν χαθεί σημαντική ποσότητα παραγωγής χαλλουμιού, οι τυροκόμοι θα σταματήσουν να παραλαμβάνουν το γάλα που παράγεται από τους κτηνοτρόφους, επειδή δεν θα ξέρουν τι να το κάνουν. Ο σύνδεσμος έχει επανειλημμένα δηλώσει δημόσια ότι μπορούμε να παραλαμβάνουμε το γάλα, ασχέτως αν το χρειαζόμαστε. Δεν καταλαβαίνω γιατί από τη στιγμή που υπάρχει αυτή η δέσμευση, για ποιο λόγο να καθοριστεί μια ποσόστωση που θα επιτρέπει τη διατήρηση της παραγωγής».
Ο κ. Κούλουρος εξήγησε πως στο εξωτερικό υπάρχει προτίμηση στο χαλλούμι με ανάμεικτο γάλα, δηλαδή που παράγεται και από αγελαδινό και από αιγοπρόβειο γάλα και αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να επικεντρωθούν οι επαγγελματίες στην παραγωγή τέτοιου είδους χαλλουμιού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το παραδοσιακό χαλλούμι, που είναι πιο σκληρό στην υφή, θα σταματήσει να παράγεται. Ο λόγος, σύμφωνα με το σύνδεσμο τυροκόμων, που πρέπει να εστιάσουν στην παραγωγή του χαλλουμιού από ανάμεικτο γάλα, είναι για να μην χάσουν τις αγορές, με τις οποίες έχουν συνεργασία.
«Ως Σύνδεσμος Τυροκόμων, επιδιώκουμε να υπάρξει τροποποίηση του ποσοστού που αφορά την ποσόστωση. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε ακόμη σε καθημερινές διαβουλεύσεις και δεν έχουμε καταλήξει σε ένα συγκεκριμένο ποσοστό που θα αιτηθούμε. Αυτό που επιδιώκουμε είναι να καθοριστεί ένα ποσοστό που θα δίνει λύση και θα επιτρέπει τόσο τη διατήρηση της παραγωγής όσο και τη συνέχιση των εξαγωγών».
Ο κ. Κούλουρος ξεκαθάρισε, δε, ότι ο στόχος του συνδέσμου δεν είναι να πλήξουν τους αιγοπροβατοτρόφους ή οποιοδήποτε άλλο, καθώς όλοι είναι συνεργάτες τους και αναπόσπαστο κομμάτι της εφοδιαστικής αλυσίδας του χαλλουμιού.
«Τους χρειαζόμαστε. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να δοθεί η δυνατότητα και στους τυροκόμους να συνεχίσουν να παράγουν, ώστε να διατηρήσουμε τα εκατομμύρια ευρώ που εισρέουν στη χώρα μας από τις εξαγωγές».
Οι παράγοντες για τις χαμηλές ποσότητες αιγοπρόβειου γάλακτος
Σημειώνεται πως οι εμπλεκόμενοι φορείς στην παραγωγή χαλλουμιού εκτιμούν ότι οι παράγοντες για το γεγονός ότι οι ποσότητες του αιγοπρόβειου γάλακτος είναι χαμηλές ποικίλουν και γι’ αυτό θεωρούν ότι είναι δύσκολο να εφαρμοστούν οι ποσοστώσεις που προνοούνται στο φάκελο.
«Ένας από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή του αιγοπρόβειου γάλακτος σε σχέση με το αγελαδινό είναι η εποχικότητα. Οι αίγες και τα πρόβατα παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις στην παραγωγή τους. Υπάρχουν μήνες κατά τους οποίους η παραγωγή είναι σχεδόν η μισή σε σχέση με άλλες περιόδους, ενώ η παραγωγή του αγελαδινού γάλακτος παραμένει σχετικά σταθερή καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, με μικρότερες εποχικές διακυμάνσεις. Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό πρόβλημα, καθώς σε ορισμένες περιόδους μπορεί να υπάρχει 20%-25% αιγοπρόβειο γάλα, ενώ σε άλλες περιόδους το ποσοστό να περιορίζεται περίπου στο 10%».
Σημειώνεται πως πλέον η καταμέτρηση του αιγοπρόβειου γάλακτος καταγράφεται από το λογισμικό που έχει ετοιμαστεί από το Υπουργείο Γεωργίας. Συγκεκριμένα, γίνεται καταγραφή κάθε λίτρου γάλακτος που φεύγει από τις φάρμες και παραδίδεται στα τυροκομεία. Κι αυτό, για να μπορούν οι αρμόδιοι να γνωρίζουν ακριβώς τις ποσότητες που είναι διαθέσιμες. Ξεκαθαρίζεται πως δεν προσμετράται η ποσότητα που προωρίζεται για παραγωγή χαλλουμιού με 100% αιγοπρόβειο γάλαλ.
«Με βάση τους υπολογισμούς, προκύπτει η σημερινή αναλογία γάλακτος. Για παράδειγμα, σε κάθε 100 λίτρα γάλακτος, περίπου 80 λίτρα είναι αγελαδινό και 20 λίτρα αιγοπρόβειο, με την αναλογία να διαμορφώνεται ανάλογα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Έτσι εκδίδεται το σχετικό διάταγμα, το οποίο καθορίζει την ποσόστωση του αιγοπρόβειου γάλακτος. Το ποσοστό που ισχύει κάθε φορά αντικατοπτρίζει το γάλα που είναι διαθέσιμο στην αγορά. Η λογική είναι ότι όλο το διαθέσιμο γάλα παραλαμβάνεται, τυροκομείται, μετατρέπεται σε χαλλούμι και εξάγεται. Συνεπώς, η ποσόστωση αντανακλά την πραγματική εικόνα της αγοράς γάλακτος».
Στην εξίσωση και οι δυσκολίες για τους τυροκόμους
Στο μεταξύ, ο κ. Κούλουρος θέτει στην εξίσωση και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα τυροκομεία, καθώς πρέπει να γνωρίζουν τις διαθέσιμες ποσότητες του γάλακτος που θα έχουν στη διάθεσή τους, προκειμένου να κλείσουν συμφωνίες με σημαντικούς αγοραστές. Αυτό που ξεκαθαρίζεται είναι πως οι συνεχείς διακυμάνσεις στην διαθέσιμη ποσότητα γάλακτος, ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα στις συμφωνίες τους.
«Γι’ αυτό είναι σημαντικό η ποσόστωση να βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα. Φυσικά, ευχή όλων μας είναι να καταφέρουν οι αιγοπροβατοτρόφοι να αυξήσουν την παραγωγή τους. Ο πρώτος στόχος είναι η διατήρηση των εξαγωγών, αλλά οι τυροκόμοι θέλουν να τις αυξήσουν. Ο μόνος τρόπος να αυξηθούν οι εξαγωγές είναι να αυξηθεί η διαθέσιμη ποσότητα γάλακτος, ώστε να μπορούμε να παράγουμε περισσότερο χαλλούμι. Δεν είναι κανένας τυροκόμος ούτε ο Σύνδεσμος εναντίον των αιγοπροβατοτρόφων. Αντίθετα, ευχή μας είναι να αυξήσουν την παραγωγή τους, ακόμη και να τη διπλασιάσουν μέσα σε μία ημέρα. Εμείς θα παραλαμβάνουμε το γάλα και θα το μετατρέπουμε σε χαλλούμι, δίνοντάς μας τη δυνατότητα να συνεχίσουμε και να ενισχύσουμε τις εξαγωγές μας».
Στόχος των τυροκόμων είναι όπως ολοκληρωθούν άμεσα οι διαβουλεύσεις τους με το Υπουργείο Γεωργίας και να προχωρήσει η αίτησή τους, αφού θα πρέπει να εξεταστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κι αυτό επειδή υπάρχουν δύο κατηγορίες τροποποιήσεων, οι συνήθεις και οι ενωσιακές. Στην πρώτη κατηγορία, όπως εξήγησε ο κ. Κούλουρος, εντάσσονται οι απλές που εγκρίνονται από το Υπουργείο Γεωργίας και δημοσιεύονται στην επίσημη εφημερίδα του κράτους και στη δεύτερη είναι οι εκείνες που πρέπει να περάσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
«Η σχετική διαδικασία μπορεί να διαρκέσει από ένα έως δύο χρόνια. Επειδή πλησιάζει το 2029, θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι η πρόταση που θα καταθέσουμε θα είναι σωστά τεκμηριωμένη, ώστε να εξεταστεί ορθά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η συγκεκριμένη αρχικά, η πρόταση πρέπει να υποβληθεί στο Υπουργείο για έγκριση και στη συνέχεια να προωθηθεί για την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Θεωρώ ότι το αργότερο μέχρι το τέλος του χρόνου θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι. Προσπαθούμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία όσο το δυνατόν πιο σύντομα, αν και υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που δεν ελέγχουμε. Εκτιμώ, επομένως, ότι μέχρι το τέλος του χρόνου ενδέχεται να έχει κατατεθεί η αίτηση».
