Τέσσερις μήνες μετά την απόφαση της Βουλής, να ανάψει κόκκινο στην παράταση της ύπαρξης του Υφυπουργείου Ευρωπαϊκών Θεμάτων, το Υπουργείο Εξωτερικών έχει θέσει σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για την ίδρυσή του Υφυπουργείου και για τον καθορισμό των καθηκόντων του υφυπουργού.
Τον περασμένο Ιούλιο, μετά τη λήξη της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Κυβέρνηση επεδίωξε να υπάρξει παράταση της θητείας της Μαριλένας Ραουνά, για ακόμη ένα εξάμηνο. Κάτι που η Βουλή απέρριψε και μάλιστα είχε εξαπολύσει και πυρά κατά της Κυβέρνησης για καθυστέρηση στην υποβολή σχετικού αιτήματος. Μετά την απόρριψη του αιτήματος της Κυβέρνησης από πλευράς της Βουλής, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε αναφέρει πως η Κυβέρνηση θα προωθούσε σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή, για το θέμα.
Την περασμένη Πέμπτη, το Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο για τη δημιουργία Υφυπουργείου Ευρωπαϊκών Θεμάτων, η οποία θα διαρκέσει μέχρι τις 16 Νοεμβρίου. Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση «το Υπουργείο Εξωτερικών θέτει σε δημόσια διαβούλευση την προτεινόμενη θεσμική και νομοθετική αρχιτεκτονική για τον μόνιμο κεντρικό συντονισμό των Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η προτεινόμενη ρύθμιση ανταποκρίνεται στον οριζόντιο χαρακτήρα των ευρωπαϊκών πολιτικών, οι οποίες διατρέχουν πλέον σχεδόν το σύνολο των τομέων εσωτερικής δημόσιας πολιτικής, και στην ανάγκη για συνεχή και αποτελεσματικό συντονισμό σε επίπεδο ολόκληρης της Κυβέρνησης».
Στην αιτιολογική έκθεση προστίθεται πως «κατά την επεξεργασία της πρότασης λήφθηκαν υπόψη οι θεσμικές πρακτικές και δομές συντονισμού των λοιπών 26 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συγκριτική επισκόπηση καταδεικνύει ότι εφαρμόζονται διαφορετικά οργανωτικά μοντέλα, με αριθμό κρατών μελών να τοποθετούν τον κεντρικό συντονισμό των ευρωπαϊκών υποθέσεων στο κέντρο της κυβέρνησης, ενώ άλλα τον διατηρούν στο Υπουργείο Εξωτερικών. Η προτεινόμενη αρχιτεκτονική διαμορφώθηκε με γνώμονα τις συνταγματικές και διοικητικές ιδιαιτερότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας και αξιοποιεί την εμπειρία από την άσκηση της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2026, η οποία ανέδειξε τα λειτουργικά πλεονεκτήματα ενός κεντρικού, οριζόντιου και διαρκούς μηχανισμού πολιτικού και υπηρεσιακού συντονισμού».
Το Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε πως το υπό ετοιμασία νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει τη θεσμοθέτηση Υφυπουργού παρά τω Προέδρω για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις και τη σύσταση Γραμματείας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων εντός της Προεδρίας της Δημοκρατίας, με κεντρικές συντονιστικές αρμοδιότητες, χωρίς επηρεασμό των καθ’ ύλην αρμοδιοτήτων των Υπουργείων και άλλων αρμόδιων αρχών.
«Η παρούσα διαβούλευση αφορά τη βασική θεσμική αρχιτεκτονική και τις κύριες ρυθμίσεις που προγραμματίζεται να περιληφθούν στο υπό ετοιμασία νομοσχέδιο. Οι απόψεις και εισηγήσεις που θα υποβληθούν θα αξιολογηθούν κατά την περαιτέρω επεξεργασία και οριστικοποίηση της νομοθετικής πρότασης».
Βασικά στοιχεία της πρότασης:
-θεσμοθέτηση Υφυπουργού παρά τω Προέδρω για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, με πολιτική ευθύνη για τον κεντρικό συντονισμό των ευρωπαϊκών υποθέσεων και εκπροσώπηση της Δημοκρατίας στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, σύμφωνα με τις καθορισμένες θέσεις της Δημοκρατίας·
-σύσταση Γραμματείας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στην Προεδρία ως κεντρικού φορέα υπηρεσιακού συντονισμού·
-ενίσχυση της συνεργασίας και της έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων Υπουργείων και αρχών, του Υπουργείου Εξωτερικών και της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση·
-κεντρικός συντονισμός της προετοιμασίας για το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και υποστήριξη της προετοιμασίας του Προέδρου της Δημοκρατίας για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο·
-παρακολούθηση, για σκοπούς συντονισμού, της μεταφοράς ευρωπαϊκών οδηγιών και των διαδικασιών παράβασης·
-στελέχωση της Γραμματείας μέσω των προβλεπόμενων από την ισχύουσα νομοθεσία μηχανισμών κινητικότητας και απόσπασης προσωπικού.
Συμμετοχή στη διαβούλευση
Οι ενδιαφερόμενοι φορείς και οργανισμοί καλούνται να υποβάλουν τις απόψεις, παρατηρήσεις και εισηγήσεις τους επί των προνοιών του εν θέματι Νομοσχεδίου μέσω της πλατφόρμας η-Διαβούλευση από 29 Οκτωβρίου 2026 μέχρι την 16 Νοεμβρίου 2026. Για διευκόλυνση της συμμετοχής, αναρτάται ως σχετικό υλικό το προσχέδιο του εν θέματι Νομοσχεδίου.
Οι αρμοδιότητες του υφυπουργού
Ο/Η υφυπουργός έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
(α) εκπροσωπεί πολιτικά τη Δημοκρατία στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις καθορισμένες θέσεις της Δημοκρατίας, και πραγματοποιεί επαφές με θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί θεμάτων της αρμοδιότητάς του/της·
(β) παρακολουθεί και συντονίζει θέματα θεσμικής και οριζόντιας φύσης που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση·
(γ) συντονίζει, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία και άλλες αρμόδιες αρχές, τη διαμόρφωση πολιτικών θέσεων της Δημοκρατίας επί θεμάτων οριζόντιας ή διυπουργικής φύσης που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς επηρεασμό της αρμοδιότητας κάθε υπουργείου για τα θέματα της αρμοδιότητάς του·
(δ) συντονίζει τη συνεργασία της Γραμματείας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων με τη ΜΑΕΕ, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών·
(ε) ασκεί την πολιτική εποπτεία της Γραμματείας Ευρωπαϊκών Υποθέσεων·
(στ) συμβουλεύει και υποβοηθεί τον Πρόεδρο σε θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης και συντονίζει, στο πλαίσιο των οδηγιών του, την προετοιμασία της συμμετοχής του στις συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου·
(ζ) υποβάλλει ενημερωτικά σημειώματα και προτάσεις στο Υπουργικό Συμβούλιο για θέματα της αρμοδιότητάς του/της και δύναται να παρίσταται στις συνεδρίες του για τα θέματα αυτά, χωρίς να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων.
(2) Χωρίς επηρεασμό των εξουσιών του Υπουργικού Συμβουλίου και των Υπουργών της Δημοκρατίας, ο/η Υφυπουργός ασκεί τις αρμοδιότητες που καθορίζονται στον παρόντα Νόμο, καθώς και άλλες συναφείς αρμοδιότητες που του/της ανατίθενται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ή διά νόμου.
Η θητεία του/της υφυπουργού δεν υπερβαίνει τη θητεία του Προέδρου κατά τη διάρκεια της οποίας διορίστηκε. Ο Πρόεδρος δύναται να τερματίσει τη θητεία του/της Υφυπουργού οποτεδήποτε, κατά την απόλυτη κρίση του.
