Ξεπέρασαν τις 1.000 οι καταχωρημένες αιτήσεις για νομική αρωγή από θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, για τις οποίες μάλιστα δεν απαιτήθηκε η ετοιμασία κοινωνικοοικονομικής έκθεσης, με τη συνολική πραγματική δαπάνη να φτάνει τα 2,1 εκατομμύρια ευρώ.
Την ίδια ώρα, με βάση τα στοιχεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, φαίνεται πως το κόστος για νομική αρωγή κάθε χρόνο ανεβαίνει, όπως επίσης και οι υποθέσεις που εξετάζονται στα Δικαστήρια, με αυτές που αφορούν θύματα ενδοοικογενειακής βίας να παρουσιάζουν μικρή μείωση.
Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιώργος Κουκουμάς, σε ερώτησή του προς τον υπουργό Δικαιοσύνης, Κώστα Φυτιρή, τον Οκτώβριο του 2024 η Βουλή τροποποίησε τους περί Νομικής Αρωγής νόμους, ώστε να χορηγείται, για συγκεκριμένες περιπτώσεις, δωρεάν νομική αρωγή σε θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, χωρίς να απαιτείται η ετοιμασία κοινωνικοοικονομικής έκθεσης από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας σχετικά με την οικονομική κατάσταση του θύματος που αιτείται νομική αρωγή.
Όπως εξήγησε, προβλέπεται η χορήγηση νομικής αρωγής στα θύματα για διαδικασίες ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, με σκοπό την επίλυση διαφορών με τον θύτη σε σχέση με τη γονική μέριμνα, την επικοινωνία, τη διατροφή των τέκνων και την αποκλειστική χρήση της οικίας. Νομική αρωγή προβλέπεται επίσης για διαδικασίες ενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου σχετικά με απαιτήσεις αποζημίωσης, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία για την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία.
Επιπρόσθετα, ο κ. Κουκουμάς επισήμανε πως ο υπουργός Δικαιοσύνης, απαντώντας τον Μάιο του 2025 σε κοινοβουλευτική ερώτηση, είχε αναφέρει ότι ο Εθνικός Συντονιστικός Φορέας για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών αναγνώρισε την ανάγκη περαιτέρω προώθησης και προβολής των προνοιών του εν λόγω νόμου. Παρέθεσε, μάλιστα, σειρά ενεργειών που είχαν προγραμματιστεί για την ενημέρωση όλων των συναρμόδιων κρατικών φορέων και υπηρεσιών, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πρόνοιες της νομοθεσίας θα γίνουν ευρύτερα γνωστές και θα μπορούν να αξιοποιηθούν από τα δικαιούχα πρόσωπα.
Παράλληλα, ανέφερε ότι είχε προγραμματιστεί ευρεία εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της κοινωνίας των πολιτών γύρω από τις πρόνοιες του συγκεκριμένου νόμου και, ειδικότερα, γύρω από τα δικαιώματα των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας στην πρόσβαση σε δωρεάν νομική αρωγή.
Στη συνέχεια, ο κ. Κουκουμάς έθεσε σοβαρά ερωτήματα προς τον υπουργό σχετικά με το συνολικό κονδύλι και την πραγματική δαπάνη για νομική αρωγή από το 2021 μέχρι σήμερα, την πραγματική δαπάνη για σκοπούς νομικής αρωγής σε υποθέσεις ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου, καθώς και το είδος της νομικής αρωγής που ζητήθηκε. Την ίδια στιγμή, ζήτησε να ενημερωθεί για τον αριθμό των αιτήσεων για νομική αρωγή από θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, για τις οποίες δεν απαιτήθηκε η ετοιμασία κοινωνικοοικονομικής έκθεσης.
Απαντώντας, ο κ. Φυτιρής παρέθεσε στοιχεία από την πρωτοκολλητή, Μαρία Χριστοδούλου, στα οποία καταγράφεται αύξηση της πραγματικής δαπάνης για σκοπούς νομικής αρωγής κατά τα δύο τελευταία έτη, με το ποσό να ανέρχεται στα 2,5 εκατομμύρια ευρώ για το 2025 και στα 2,1 εκατομμύρια ευρώ για το 2026. Κατά τα προηγούμενα χρόνια, από το 2021 μέχρι το 2024, η σχετική δαπάνη ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο ευρώ.
Σε ό,τι αφορά το Οικογενειακό Δικαστήριο, η πραγματική δαπάνη για σκοπούς νομικής αρωγής ανέρχεται στις 410 χιλιάδες ευρώ, ποσό εμφανώς αυξημένο σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη.
Σε ό,τι αφορά τον αριθμό των αιτήσεων για νομική αρωγή από θύματα έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, για τις οποίες δεν απαιτήθηκε η ετοιμασία κοινωνικοοικονομικής έκθεσης εντός του 2026, όπως προβλέπει η νέα νομοθεσία, τα στοιχεία καταγράφουν σημαντικό αριθμό αιτήσεων σε συγκεκριμένα Επαρχιακά Δικαστήρια.
Συγκεκριμένα, στο Οικογενειακό Δικαστήριο καταχωρήθηκαν 136 αιτήσεις, από τις οποίες εγκρίθηκαν οι 22. Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας καταχωρήθηκαν δύο αιτήσεις, ενώ στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού καταχωρήθηκαν 1.097 αιτήσεις, εκ των οποίων οι 154 απορρίφθηκαν. Στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου καταχωρήθηκαν 351 αιτήσεις, από τις οποίες απορρίφθηκαν οι 22. Αντίθετα, στα Επαρχιακά Δικαστήρια Λάρνακας και Πάφου δεν υπήρχαν αιτήσεις για τις οποίες να απαιτήθηκε η ετοιμασία κοινωνικοοικονομικής έκθεσης.
Την ίδια ώρα, ο κ. Φυτιρής διευκρίνισε πως, αν και μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί εξειδικευμένη διαφωτιστική εκστρατεία αφιερωμένη αποκλειστικά στις διατάξεις της νομοθεσίας για τη δωρεάν νομική αρωγή θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως και ο Εθνικός Συντονιστικός Φορέας για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών, σε συνεργασία με το Γραφείο Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων, προώθησαν κατά τα έτη 2024 και 2025 δύο παγκύπριες εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης γύρω από το πρόβλημα της έμφυλης βίας και του σεξισμού.
Η εκστρατεία για την έμφυλη βία, με τίτλο «Η Έμφυλη Βία Κρύβεται Μπροστά Μας», καθώς και η εκστρατεία για την πρόληψη και καταπολέμηση του σεξισμού, με σύνθημα «Ο Σεξισμός δεν έχει θέση στην κοινωνία για μας», είχαν ως στόχο την ενημέρωση του κοινού για τις διάφορες μορφές έμφυλης βίας, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τα δικαιώματα των θυμάτων και τις διαθέσιμες δομές και υπηρεσίες στήριξης.
Στο πλαίσιο αυτό, παρέχονταν επίσης πληροφορίες για τα διαθέσιμα μέτρα προστασίας και υποστήριξης των θυμάτων, περιλαμβανομένης της δυνατότητας πρόσβασης σε νομική καθοδήγηση και δωρεάν νομική αρωγή, όπως προβλέπεται από την οικεία νομοθεσία. Περαιτέρω, η προώθηση και ενίσχυση της ενημέρωσης των θυμάτων σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δωρεάν νομική αρωγή παραμένει μεταξύ των προτεραιοτήτων του Εθνικού Συντονιστικού Φορέα. Προς τον σκοπό αυτό, προγραμματίζεται η υλοποίηση πιο στοχευμένης δράσης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης εντός του επόμενου εξαμήνου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τρεις γυναικοκτονίες στην Κύπρο το χρόνο, 110 κλήσεις το μήνα για ενδοοικογενειακή βία-«Κατήγγειλε βιασμό πριν χρόνια και δικάζεται τώρα»
