Η κόπωση των πιλότων εξακολουθεί να αποτελεί μείζον ζήτημα για την αεροπορική ασφάλεια, καθώς πολλοί παραδέχονται ότι αποκοιμιούνται στιγμιαία κατά τη διάρκεια των πτήσεων.
Ο φόβος για αρνητικές συνέπειες και η έλλειψη εμπιστοσύνης στα συστήματα αναφοράς συγκαταλέγονται στα βασικά εμπόδια που αποτρέπουν τους πιλότους από το να δηλώσουν ακατάλληλοι για πτήση λόγω κόπωσης, σύμφωνα με νέα έρευνα της European Cockpit Association (ECA).
Η ECA εντόπισε ως βασικά σημάδια κόπωσης το «γέρσιμο» του κεφαλιού από υπνηλία, τη δυσκολία να κρατήσουν τα μάτια τους ανοιχτά, τη μειωμένη εγρήγορση και τα μικρο-υπνικά επεισόδια, δηλαδή σύντομες και ακούσιες περιόδους ύπνου που μπορεί να επηρεάσουν τους πιλότους στο πιλοτήριο.
Περισσότεροι από τους μισούς πιλότους που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι έχουν πετάξει ενώ ήταν κουρασμένοι, ενώ πάνω από το 76% ανέφερε ότι βίωσε τουλάχιστον ένα μικρο-υπνικό επεισόδιο στο πιλοτήριο κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη διαχείριση της κόπωσης στην αεροπορία.
Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε από την αεροπορική συμβουλευτική εταιρεία Baines Simmons, συγκέντρωσε απαντήσεις από 7.200 πιλότους σε 32 χώρες.
Περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες ανέφεραν ότι τουλάχιστον μία φορά κατά τους προηγούμενους τρεις μήνες εκτέλεσαν πτήση και μόνο εκ των υστέρων συνειδητοποίησαν ότι θα έπρεπε να είχαν δηλώσει ακατάλληλοι για πτήση λόγω κόπωσης.
Το συχνότερο εμπόδιο ήταν η ανησυχία για την αντίδραση της διοίκησης της εταιρείας, την οποία επικαλέστηκε το 47% των πιλότων. Επιπλέον, το 44% δήλωσε ότι δεν ήθελε να τραβήξει την προσοχή πάνω του, ενώ το 35% ανέφερε ότι δεν επιθυμούσε να δημιουργήσει πρόβλημα ή αναστάτωση στον εργοδότη του.
«Όταν οι πιλότοι φοβούνται ότι μπορεί να υπάρξουν επιπτώσεις στην καριέρα τους, η κόπωση δεν αναφέρεται και ο κίνδυνος επιστρέφει στο πιλοτήριο», δήλωσε ο διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου της ECA, κυβερνήτης Κοέν Τζορτζ.
Η κόπωση μπορεί να προκληθεί από οξεία έλλειψη ύπνου, μεγάλες ή απαιτητικές περιόδους πτητικής υπηρεσίας ή από επαναλαμβανόμενο ανεπαρκή χρόνο αποκατάστασης μεταξύ των βαρδιών.
Η έκθεση επισημαίνει ιδιαίτερα τους κινδύνους της συσσωρευτικής κόπωσης, η οποία μπορεί να αυξάνεται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Οι πιλότοι ενδέχεται να δυσκολεύονται περισσότερο να αναγνωρίσουν έγκαιρα τη μείωση των ικανοτήτων τους σε σύγκριση με τις επιπτώσεις μιας βραχυπρόθεσμης στέρησης ύπνου.
Παρά την ευρεία ενημέρωση σχετικά με τους κινδύνους της κόπωσης, το πρόβλημα εξακολουθεί να υποαναφέρεται στον κλάδο των αερομεταφορών.
Αν και το 82% των πιλότων γνώριζε πώς να υποβάλει αναφορά κόπωσης, μόλις το 12% δήλωσε ότι εμπιστεύεται το σχετικό σύστημα αναφορών, ενώ μόνο το 11% ανέφερε ότι οι αναφορές αυτές οδήγησαν σε επιχειρησιακές αλλαγές για τη βελτίωση της ασφάλειας.
Οι μισοί από τους συμμετέχοντες δήλωσαν ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κόπωση στην αεροπορική τους εταιρεία είτε αντιμετωπίζονται ανεπαρκώς είτε δεν αντιμετωπίζονται καθόλου.
Η κόπωση είναι γνωστό πρόβλημα
Η κόπωση των πληρωμάτων δεν αποτελεί νέο ζήτημα. Η κόπωση του ιπτάμενου προσωπικού αναδείχθηκε ως μία από τις πιο σταθερές και σημαντικές ανησυχίες για την ασφάλεια στην έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026.
Στην έκθεση, η κόπωση συνδέθηκε με διάφορους επιχειρησιακούς και κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, όπως ο προγραμματισμός των πτήσεων, οι αλλαγές στο πρόγραμμα βαρδιών σε σύντομο χρονικό διάστημα και η χρήση της διακριτικής ευχέρειας των κυβερνητών για την παράταση του χρόνου υπηρεσίας πέρα από τα προγραμματισμένα όρια.
Η EASA υπογράμμισε την ανάγκη για στοχευμένες πρωτοβουλίες ασφάλειας που θα βελτιώσουν την ποιότητα των αναφορών και την ενημέρωση των εργαζομένων, ενώ παράλληλα θα καλλιεργήσουν μια εργασιακή κουλτούρα όπου το προσωπικό θα μπορεί να δηλώνει ότι είναι κουρασμένο χωρίς φόβο επιπλήξεων ή κυρώσεων.
Πηγή: cnn.gr
