Μετά το θαλάσσιο ατύχημα που στοίχησε τη ζωή του επιχειρηματία, Ντίμη Μαυρόπουλου τον περασμένο Αύγουστο, σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το προσχέδιο των κανονισμών για απαγόρευση απόπλου σκαφών λόγω δυσμενών καιρικών και θαλάσσιων συνθηκών, με τις ποινές για τους παραβάτες να φτάνουν τις 8,500 χιλιάδες ευρώ ή ακομα και ποινή φυλάκισης.
Οι κανονισμοί προβλέπουν απαγόρευση σε σκάφος να αποπλεύση από τα λιμάνια, λιμενικές εγκαταστάσεις, αλιευτικά καταφύγια, μαρίνες και χώρους ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής της Δημοκρατίας όταν η ένταση του ανέμου ξεπερνά τα πέντε μποφόρ.
Παράλληλα, επισημαίνεται πως οποιοσδήποτε παραβαίνει ή παραλείπει να συμμορφωθεί με τις πρόνοιες, είναι ένοχος αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο έτη ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις 8.500 ευρώ ή και στις δύο αυτές ποινές.
Την ίδια, σημειώνεται πως μέλος της Αστυνομίας δύναται να συλλάβει, χωρίς ένταλμα σύλληψης, οποιοδήποτε πρόσωπο παραβαίνει ή παρακωλύει την εφαρμογή της απαγόρευσης απόπλου.
Πώς θα προβλέπεται το απαγορευτικό
Όπως αναφέρεται, το προσχέδιο των Κανονισμών με τίτλο «οι περί Απαγόρευσης Απόπλου Σκαφών λόγω Δυσμενών Καιρικών και Θαλάσσιων Συνθηκών Κανονισμοί του 2026» αποσκοπεί στη θέσπιση ενιαίου ρυθμιστικού πλαισίου για την απαγόρευση απόπλου σκαφών από τα λιμάνια, τις λιμενικές εγκαταστάσεις, τα αλιευτικά καταφύγια, τις μαρίνες και τους χώρους ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής της Δημοκρατίας, όταν σύμφωνα με το επίσημο μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας προβλέπονται δυσμενείς καιρικές και θαλάσσιες συνθήκες, με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και την ασφάλεια των σκαφών.
Οι προτεινόμενοι κανονισμοί ετοιμάστηκαν σε συνέχεια της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 4 Σεπτεμβρίου 2026, με την οποία κρίθηκε σκόπιμο, ως άμεση μεταβατική ρύθμιση και μέχρις ότου τεθεί σε εφαρμογή το υπό επεξεργασία νομοθετικό πλαίσιο για την ίδρυση της Υπηρεσίας Ακτοφυλακής της Δημοκρατίας, να εξεταστεί η έκδοση τους δυνάμει της υφιστάμενης νομοθεσίας σχετικά με την απαγόρευση απόπλου σκαφών και την υποχρεωτική μετακίνησή τους σε ασφαλές καταφύγιο ή λιμάνι όταν επικρατούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Τι προβλέπεται για τα πλοία χωρητικότητας κάτω των 300 μονάδων
Σημειώνεται ότι, για τα πλοία ολικής χωρητικότητας ίσης ή μεγαλύτερης των 300 μονάδων, το άρθρο 21 των περί Εμπορικής Ναυτιλίας Νόμων, παρέχει ήδη στο Υφυπουργείο Ναυτιλίας την εξουσία να λαμβάνει, σε περίπτωση ιδιαίτερα δυσμενών μετεωρολογικών ή θαλάσσιων συνθηκών, κατάλληλα μέτρα, τα οποία δύνανται να περιλαμβάνουν σύσταση ή απαγόρευση απόπλου ή κατάπλου.
Για τα σκάφη ιδιωτικής χρήσης ολικής χωρητικότητας κάτω των 300 μονάδων δεν υφίσταται σήμερα οποιαδήποτε πρόνοια για απαγόρευση απόπλου, κενό το οποίο καλύπτουν οι προτεινόμενοι κανονισμοί. Συγκεκριμένα το προσχέδιο προβλέπει μεταξύ άλλων:
- Σύμφωνα με το πεδίο εφαρμογής του, στο προτεινόμενο πλαίσιο εμπίπτουν κυπριακά σκάφη και αλλοδαπά σκάφη που βρίσκονται στην επικράτεια της Δημοκρατίας, ολικής χωρητικότητας μικρότερης των 300 μονάδων, καθώς και κυπριακά και αλλοδαπά ακτοπλοϊκά επιβατηγά σκάφη ανεξαρτήτως ολικής χωρητικότητας.
- Προβλέπονται εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής των Κανονισμών για πολεμικά σκάφη, σκάφη που ανήκουν ή τυγχάνουν εκμετάλλευσης από τη Δημοκρατία και για σκάφη που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
- Υπεροχή των διατάξεων των Κανονισμών έναντι κάθε άλλης συναφούς διάταξης που αφορά την απαγόρευση απόπλου ή χρήσης σκάφους λόγω δυσμενών καιρικών ή θαλάσσιων συνθηκών.
- Κριτήρια απαγόρευσης απόπλου ανάλογα με το μήκος του σκάφους, τα οποία βασίζονται σωρευτικά στην προβλεπόμενη ένταση του ανέμου και στην προβλεπόμενη κατάσταση της θάλασσας, σύμφωνα με το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο του Τμήματος Μετεωρολογίας. Η απαγόρευση απόπλου ισχύει όταν οι προβλεπόμενες συνθήκες, σύμφωνα με το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο, πληρούν τα κριτήρια αυτά.
- Εξαίρεση από την απαγόρευση των ιστιοφόρων ή αγωνιστικών ιστιοπλοϊκών σκαφών που συμμετέχουν σε εθνικές ή διεθνείς αθλητικές διοργανώσεις.
- Υποχρεώσεις σκαφών που βρίσκονται εκτός λιμανιού ή χώρου ελλιμενισμού κατά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης, τα οποία παραμένουν σε ασφαλή τόπο καταφυγής ή κατευθύνονται άμεσα προς το πλησιέστερο ασφαλές λιμάνι ή χώρο ελλιμενισμού και συμμορφώνονται με τις ανακοινώσεις του Παράκτιου Σταθμού ΚΥΠΡΟΣ ΡΑΔΙΟ του Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης και των μελών της Αστυνομίας.
- Μηχανισμό ενημέρωσης για την ισχύουσα, βάσει του επίσημου μετεωρολογικού δελτίου, απαγόρευση απόπλου, με μέριμνα του Γενικού Διευθυντή του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, μέσω ανακοίνωσης τύπου κατόπιν ενημέρωσης από τον Διευθυντή του Τμήματος Μετεωρολογίας, την υποχρέωση των αρχών και των διαχειριστών λιμανιών και χώρων ελλιμενισμού να ενημερώνουν τα ελλιμενισμένα σκάφη, καθώς και την ενημέρωση των ναυτιλλομένων από τον Παράκτιο Σταθμό ΚΥΠΡΟΣ ΡΑΔΙΟ μέσω VHF και NAVTEX.
- Υποχρέωση του χειριστή ή του κυβερνήτη να ενημερώνεται για το εν ισχύι επίσημο μετεωρολογικό δελτίο πριν από κάθε απόπλου και να μη θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια του σκάφους και των επιβαινόντων.
- Παρακολούθηση και επιβολή των Κανονισμών από την Αστυνομία, σε συνεργασία με τις λοιπές αρμόδιες αρχές.
- Διατάξεις ποινικού αδικήματος και διοικητικού προστίμου, το οποίο επιβάλλεται σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 8Α του εξουσιοδοτικού Νόμου.
- Εξουσία Υφυπουργού Ναυτιλίας, όπου κρίνεται αναγκαίο, να εκδίδει γνωστοποίηση για τη ρύθμιση διαδικασιών εφαρμογής των Κανονισμών.
Το προσχέδιο των προτεινόμενων Κανονισμών ετοιμάστηκε από το Υφυπουργείο Ναυτιλίας κατόπιν διαβούλευσης με τη Λιμενική και Ναυτική Αστυνομία, το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης του Υπουργείου Άμυνας, το Τμήμα Μετεωρολογίας και το Τμήμα Αλιείας και Θαλασσίων Ερευνών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, το Υφυπουργείο Τουρισμού και την Αρχή Λιμένων Κύπρου.
