Τέλος στις απόρρητες εκθέσεις που καταθέτει η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου της Αστυνομίας στη Βουλή, θέλει να θέσει ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, αφού στόχος είναι η δημοσιοποίησή τους, όπως συμβαίνει με άλλες ανεξάρτητες Αρχές, δηλαδή η Αρχή κατά της Διαφθοράς και η Ανεξάρτητη Αρχή Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας (ΑΑΔΙΠΑ).
Με πρόταση νόμου που υπέβαλε στην Ολομέλεια της Βουλής ο κ. Γεωργίου, εξηγεί ότι το σκεπτικό αφορά την αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς και συνάμα τη διασφάλιση της διαφάνειας. Θεωρεί επίσης δεδομένο ότι ενδεχομένως να χρειάζεται σε κάποιες περιπτώσεις απάλειψη στοιχείων, ωστόσο δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί η μέχρι σήμερα διαδικασία, που με βάσει το Νόμο, όλες οι εκθέσεις της εν λόγω υπηρεσίας θεωρούνται απόρρητες.
Ο περί Σύστασης και Λειτουργίας Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Αστυνομίας Νόμος, προνοεί σήμερα ότι ο διευθυντής της Υπηρεσίας υποβάλλει στον υπουργό και στον Αρχηγό, το αργότερο μέχρι την 31η Ιανουαρίου εκάστου έτους, έκθεση για την άσκηση της αποστολής και των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας που προβλέπονται στον παρόντα Νόμο, με παρατηρήσεις και εισηγήσεις του αναφορικά με την αξιολόγηση των κινδύνων από φαινόμενα διαφθοράς, χωρίς να γίνεται αναφορά σε ειδικές υποθέσεις.
Ακολούθως, ο Αρχηγός, αφού μελετήσει την Έκθεση Πεπραγμένων της Υπηρεσίας, υποβάλλει, το συντομότερο δυνατό και όχι αργότερο των τριάντα ημερών, τις τυχόν παρατηρήσεις του στον Υπουργό, ο οποίος, αφού ζητήσει τις αναγκαίες διευκρινίσεις, μέχρι τη συμπλήρωση του πρώτου τριμήνου κάθε έτους, την καταθέτει μαζί με τις παρατηρήσεις του, στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Νομικών με την μορφή του «Απόρρητου Εγγράφου», για σκοπούς ενημέρωσης.
Θέση του κ. Γεωργίου είναι πως η ετήσια έκθεση της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Αστυνομίας, θα πρέπει να υποβάλλεται στη Βουλή των Αντιπροσώπων, με τη μορφή συνήθους και όχι απορρήτου εγγράφου και παράλληλα να δημοσιεύεται στην επίσημη ιστοσελίδα της Αστυνομίας, τηρουμένων των ασφαλιστικών δικλίδων που θεσπίζονται στις προτεινόμενες ρυθμίσεις.
Όπως εξηγεί, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας ως βασικών μέσων πρόληψης και αντιμετώπισης φαινομένων διαφθοράς, καθώς και στην ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα όργανα τήρησης της δημόσιας τάξης.
Στην αιτιολογική του έκθεση, τονίζει πως «εκθέσεις και πορίσματα άλλων ανεξάρτητων Αρχών και υπηρεσιών, οι οποίες εξετάζουν ζητήματα ανάλογης φύσεως και ιδιαίτερου δημόσιου ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, δεν χαρακτηρίζονται συλλήβδην ως απόρρητα, αλλά δημοσιοποιούνται, με την επιφύλαξη της προστασίας πληροφοριών οι οποίες, λόγω της φύσης τους, δεν δύνανται να δοθούν στη δημοσιότητα».
Επομένως, σημειώνει, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις κρίνονται αναγκαίες, ιδιαίτερα σε σώματα ασφαλείας, όπως η Αστυνομία, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση φαινομένων διαφθοράς και τη διασφάλιση της διαφάνειας.
Σημειώνεται ότι, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγονται οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες, «ώστε να είναι δυνατός ο χαρακτηρισμός μέρος της έκθεσης ως απόρρητου ή η εξαίρεση από τη δημοσίευση πληροφοριών ή στοιχείων, των οποίων η δημοσιοποίηση ενδέχεται να Θέσει σε κίνδυνο προστατευόμενα δημόσια ή ιδιωτικά συμφέροντα. Συναφώς, επιτυγχάνεται η αναγκαία ισορροπία μεταξύ της αρχής της διαφάνειας και της ανάγκης προστασίας ευαίσθητων πληροφοριών που σχετίζονται με τη λειτουργία και την αποστολή της Αστυνομίας Κύπρου».
Σημειώνεται ότι πέραν της Αρχής κατά της Διαφθοράς και της ΑΑΔΙΠΑ, η Ελεγκτική Υπηρεσία είναι μια άλλη ανεξάρτητη Αρχή, η οποία καταγράφει στοιχεία στις εκθέσεις της, κάτι που ενισχύει τη διαφάνεια, η οποία είναι ενδεχομένως και το ισχυρότερο όπλο ενάντια στη διαφθορά.
Κάποιοι εκτιμούν ότι μέσω της ενίσχυσης της διαφάνειας μπορούν να μειωθούν τα φαινόμενα διαφθοράς στο Σώμα, τα οποία απασχόλησαν πολλές φορές στο πρόσφατο παρελθόν την Αστυνομία, με σωρεία υποθέσεων να εξετάζεται από την εν λόγω Υπηρεσία και μέλη της Δύναμης να ελέγχονται για διάπραξη ενδεχόμενων πειθαρχικών αδικημάτων.
Οι εν λόγω υποθέσεις μπορεί να απασχολούν τη δημόσια σφαίρα για κάποια 24ωρα, ωστόσο στην πορεία του χρόνου εξαφανίζονται, λόγω άλλων ειδήσεων που έρχονται στο προσκήνιο και εάν δεν κληθούν οι αρμόδιοι να τοποθετηθούν για την κατάληξή τους, η Αστυνομία δεν προβαίνει σε καμία επίσημη ενημέρωση.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση αστυνομικού, ο οποίος τέθηκε σε διαθεσιμότητα, αφότου διαπιστώθηκε ότι φερόταν να διέρρεε απόρρητες πληροφορίες σε δολοφονηθέντα και οι οποίες αποκαλύφθηκαν και κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, μετά από εξετάσεις που διενεργήθηκαν στο κινητό του θύματος από μέλη της Αστυνομίας. Από τη διερεύνηση που ακολούθησε, τόσο η ποινική, όσο και η πειθαρχική διαδικασία έκλεισαν, με την υπόθεση να τίθεται στο αρχείο χωρίς ευθύνες για το μέλος της Αστυνομίας.
Το πιο κραυγαλέο παράδειγμα είναι η πολύκροτη υπόθεση των Σέρβων εκτελεστών, η οποία βέβαια κατέληξε σε κάποια συρτάρια της Αστυνομίας, όπως άλλα τόσα. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, ήρθαν συγκεκριμένες αναλυτικές πληροφορίες από την Ιντερπόλ για σχεδιαζόμενους φόνους, δίνοντας μάλιστα ονόματα, ωστόσο διέρρευσαν στον υπόκοσμο, με αποτέλεσμα να ενημερωθεί το στρατόπεδο των ηθικών αυτουργών και να διαφοροποιήσει τα σχέδια του, για να έρθει λίγο μετά το τετραπλό φονικό της Αγίας Νάπας.
Υπάρχει επίσης το παράδειγμα αξιωματικού της Αστυνομίας που συνομιλούσε με βαρυποινίτη που καταδικάστηκε για εμπορία ναρκωτικών, ο οποίος φέρεται να έλαβε και χρήματα, να του κλείστηκαν υποθέσεις για χάρη πληροφοριών που θα έδινε, αλλά ουδεμία σχέση είχαν με την ιδιότητα του μέλους, αντιθέτως όπως υπέδειξε ο ποινικός ανακριτής, ήταν για το προσωπικό του συμφέρον. Στην εν λόγω υπόθεση, πάγωσαν οι ποινικές διώξεις, οι πειθαρχικές βρίσκονται ακόμα στα αζήτητα, ενώ ο εν λόγω αξιωματικός έλαβε και προαγωγή.
Στην εξίσωση βέβαια και η περίπτωση αστυνομικού, ο οποίος διερευνήθηκε για διαρροή πληροφοριών σε παρανομούντες έπειτα από σήμα που εξέπεμψε η Europol, ωστόσο στη συνέχεια άρθηκε η διαθεσιμότητά του και επέστρεψε στο Σώμα.
Αυτά είναι ίσως τα πιο ενδεικτικά παραδείγματα, ανάμεσα σε άλλα, που δείχνουν ότι η διαφάνεια στις εκθέσεις της Αστυνομίας, μπορούν να βοηθήσουν στην αποπομπή της διαφθοράς από τις τάξεις της Δύναμης.
