Η ιστορία αρχίζει με ένα τηλεφώνημα την άνοιξη του 2020. Στην άλλη άκρη της γραμμής, μια πηγή μεταφέρει στον δημοσιογράφο Μάθιου Κόουλ μια πληροφορία που μοιάζει βγαλμένη από κατασκοπευτικό μυθιστόρημα: οι ολλανδικές μυστικές υπηρεσίες έχουν παραβιάσει το κινητό τηλέφωνο του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού και στενού συμβούλου του Ντόναλντ Τραμπ, και παρακολουθούν τις κινήσεις του σε έναν τραπεζικό λογαριασμό στο Ντουμπάι.
Στον λογαριασμό, σύμφωνα με την πηγή, είχαν φτάσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από τράπεζα του Αζερμπαϊτζάν. Ακόμη πιο παράξενος ήταν ο ισχυρισμός ότι σημαντικά ποσά είχαν μεταφερθεί σε τρίτα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ένας πολέμαρχος, ένας μισθοφόρος και ένας πρώην εκτελεστής, μεταδίδει το Vanity Fair.
Η πρώτη αντίδραση του Κόουλ ήταν δυσπιστία. Έξι μήνες αργότερα, όμως, μια δεύτερη πηγή, με γνώση της χρήσης μισθοφόρων από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, φέρεται να επιβεβαίωσε ότι γνώριζε την υπόθεση.
Ακολούθησαν τέσσερα χρόνια έρευνας. Το αποτέλεσμα περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Princes and Thieves: Jared Kushner and Mohamed bin Zayed’s Secret Plot to Remake the Middle East», το οποίο περιγράφει ένα δίκτυο φερόμενων μυστικών χρηματοδοτήσεων και διπλωματικών διευθετήσεων γύρω από τον Κούσνερ, ηγέτες των κρατών του Κόλπου και το Ισραήλ.
Πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρούς ισχυρισμούς, όχι για δικαστικά αποδεδειγμένα γεγονότα. Ο Κούσνερ, μέσω των δικηγόρων του, αρνείται ότι γνώριζε τους επίμαχους τραπεζικούς λογαριασμούς ή ότι παραβίασε τη νομοθεσία.
Ο Ρώσος χάκερ που άνοιξε την πόρτα
Σύμφωνα με την αφήγηση του βιβλίου, η αφετηρία της υπόθεσης βρίσκεται στα τέλη του 2017, όταν η ολλανδική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών MIVD πληροφορήθηκε ότι ένας Ρώσος χάκερ, συνδεδεμένος με τη στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών GRU, επρόκειτο να επισκεφθεί τη Βρετανία.
Ο άνδρας ειδικευόταν σε κλεμμένα τραπεζικά δεδομένα και φέρεται να συμμετείχε σε επιχειρήσεις του σκοτεινού διαδικτύου. Οι Ολλανδοί, με τη συνεργασία των βρετανικών αρχών, του έθεσαν ένα δίλημμα: είτε θα εργαζόταν για λογαριασμό τους είτε θα αντιμετώπιζε σύλληψη και πιθανή καταδίκη για κατασκοπεία.
Επέλεξε να συνεργαστεί.
Όπως περιγράφει ο Κόουλ, ο Ρώσος έδωσε στους Ολλανδούς πρόσβαση σε έναν διακομιστή της GRU στο Ροστόφ, όπου αποθηκεύονταν δεδομένα από κυβερνοεπιχειρήσεις.
Ανάμεσα στα αρχεία υπήρχε κάτι απροσδόκητο: στιγμιότυπα από την οθόνη του iPhone X του Τζάρεντ Κούσνερ.
Η ανακάλυψη οδήγησε τους Ολλανδούς στην προσπάθεια να αναπαραγάγουν την παραβίαση. Στις αρχές του 2018 φέρονται να είχαν εντοπίσει ευπάθεια που τους επέτρεπε να βλέπουν όσα εμφανίζονταν στην οθόνη του, όταν χρησιμοποιούσε τη συσκευή.
Δεν μπορούσαν, σύμφωνα με την περιγραφή, να ενεργοποιούν ελεύθερα το μικρόφωνο ή την κάμερα ούτε να ελέγχουν πλήρως το τηλέφωνο. Μπορούσαν όμως να καταγράφουν τη δραστηριότητά του στην οθόνη.
Και κάπως έτσι, σύμφωνα πάντα με το βιβλίο, ένα κινητό τηλέφωνο μετατράπηκε σε παράθυρο προς μια μυστική χρηματοοικονομική υπόθεση.
Ο τραπεζικός λογαριασμός στο Ντουμπάι
Κατά την παρακολούθηση, οι Ολλανδοί φέρονται να ανακάλυψαν ότι ο Κούσνερ συνδεόταν σε τραπεζικό λογαριασμό στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ο λογαριασμός είχε δεχθεί εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια μέσω τράπεζας του Αζερμπαϊτζάν, γεγονός που δημιούργησε ερωτήματα για την προέλευση και τον τελικό προορισμό των χρημάτων.
Το πολιτικό περιβάλλον ήταν ιδιαίτερα σύνθετο. Ο Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ (MBZ) των ΗΑΕ επιδίωκε την ανατροπή της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (MBS) προσπαθούσε να εδραιώσει τη θέση του ως διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου.
Ο Κούσνερ, από την πλευρά του, είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ για μια συμφωνία στη Μέση Ανατολή, επιδιώκοντας παράλληλα την εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με αραβικές χώρες.
Την ίδια περίοδο, η οικογενειακή επιχείρηση Kushner Companies αντιμετώπιζε οικονομικές υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων δάνειο περίπου 1 δισ. δολαρίων που συνδεόταν με το εμβληματικό ακίνητο στη 666 Fifth Avenue του Μανχάταν.
Το βιβλίο παραθέτει αυτές τις παράλληλες εξελίξεις ως το πολιτικό και οικονομικό υπόβαθρο της φερόμενης μυστικής διευθέτησης, χωρίς η ύπαρξη των οικογενειακών υποχρεώσεων να αποδεικνύει από μόνη της σύνδεση με τις καταγγελλόμενες συναλλαγές.
Η πρόταση των 10 δισ. δολαρίων και οι δύο πρίγκιπες
Σύμφωνα με τον Κόουλ, στις αρχές της πρώτης διακυβέρνησης Τραμπ οι MBZ και MBS συζήτησαν με τον Κούσνερ τη δημιουργία ενός ανεπίσημου ταμείου εξωτερικής πολιτικής.
Η αρχική ιδέα προέβλεπε χρηματοδότηση άνω των 10 δισ. δολαρίων. Τα χρήματα θα μπορούσαν, σύμφωνα με την αφήγηση, να αξιοποιηθούν για πολιτικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Τραμπ, ακόμη και για το τείχος στα σύνορα ΗΠΑ και Μεξικού.
Το ευρύτερο σχέδιο δεν προχώρησε.
Ωστόσο, ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι αρχικά οι δύο Άραβες ηγέτες και στη συνέχεια μόνο ο MBZ διέθεσαν τουλάχιστον 2 δισ. δολάρια σε δύο ή περισσότερους λογαριασμούς που συνδέονταν με τον Κούσνερ.
Η πρώτη διαδρομή οδηγούσε στη First Abu Dhabi Bank, τη μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΑΕ, στην προεδρία της οποίας βρισκόταν ο αδελφός του MBZ, Ταχνούν μπιν Ζαγέντ.
Ο λογαριασμός, τον οποίο ο συγγραφέας ονομάζει Alpha, φέρεται να δέχθηκε περίπου 750 εκατ. δολάρια από σαουδαραβικές και εμιρατινές πηγές, αρχής γενομένης από το 2017.
Κατά την περιγραφή του βιβλίου, επρόκειτο για ένα μυστικό ταμείο εξωτερικής πολιτικής, το οποίο θα χρησιμοποιούνταν για ευρύτερες διπλωματικές επιδιώξεις στη Μέση Ανατολή.
Μια πηγή που, σύμφωνα με τον Κόουλ, είχε συζητήσει τη διευθέτηση με υψηλόβαθμους αξιωματούχους των ΗΑΕ και του Ισραήλ, υποστηρίζει ότι ο Κούσνερ είχε υποσχεθεί στον MBZ να προωθήσει τις επιδιώξεις του στην κυβέρνηση Τραμπ, εφόσον εκείνος συμμετείχε στη χρηματοδότηση.
Ο ισχυρισμός αυτός αποτελεί μέρος των καταγγελιών του βιβλίου και αμφισβητείται από την πλευρά Κούσνερ.
Γιατί τα χρήματα περνούσαν από το Αζερμπαϊτζάν
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας αφορά την τραπεζική διαδρομή των χρημάτων.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, ορισμένες τράπεζες του Αζερμπαϊτζάν λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι σταθμοί μεγάλων διεθνών μεταφορών, διευκολύνοντας τη μετατροπή ξένων νομισμάτων σε δολάρια.
Η διαδικασία που περιγράφεται προέβλεπε την κατάθεση σαουδαραβικών ριάλ ή ντιρχάμ των Εμιράτων και τη μεταφορά ισόποσων δολαρίων από διαφορετικό τραπεζικό λογαριασμό.
Η προμήθεια για τέτοιου είδους συναλλαγές μπορούσε, σύμφωνα με το βιβλίο, να φτάσει περίπου το 6%-7%.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι ένας εξωτερικός έλεγχος ενδέχεται να εντόπιζε μόνο μεταφορά χρημάτων από τράπεζα του Αζερμπαϊτζάν προς λογαριασμό στο Ντουμπάι, χωρίς να αποκαλύπτεται εύκολα η αρχική πηγή.
Υπήρχε όμως ακόμη μία σημαντική λεπτομέρεια.
Ο Κούσνερ, σύμφωνα με το βιβλίο, δεν ήταν ιδιοκτήτης του λογαριασμού Alpha. Ήταν εξουσιοδοτημένος υπογράφων.
Ο λογαριασμός ανήκε σε φιλανθρωπικό οργανισμό των Εμιράτων, το Watani Al Emarat Foundation.
Το ίδρυμα χρηματοδοτούνταν από την κυβέρνηση των ΗΑΕ και διοικούνταν τότε από τον Dherar Belhoul Al Falasi.
Ο Κόουλ επικαλείται εμπιστευτική πηγή που υποστηρίζει ότι ο οργανισμός λειτουργούσε και ως κάλυψη για τη χρηματοδότηση μυστικών στρατιωτικών επιχειρήσεων και προγραμμάτων αγοράς οπλισμού των Εμιράτων.
Η φιλανθρωπική του ιδιότητα, σύμφωνα με τον ίδιο ισχυρισμό, περιόριζε τις πιθανότητες αυστηρού ελέγχου των διεθνών συναλλαγών.
Από τη δική του πλευρά, ο δικηγόρος του Κούσνερ αρνήθηκε οποιαδήποτε γνώση ή σχέση του πελάτη του με τον Al Falasi, το ίδρυμα Watani ή τραπεζικό λογαριασμό στα ΗΑΕ.
Το δεύτερο δισεκατομμύριο και ο ρόλος του Ισραήλ
Η ιστορία δεν σταματά στο Ντουμπάι.
Ο Κόουλ περιγράφει έναν δεύτερο λογαριασμό, τον οποίο ονομάζει Beta, και υποστηρίζει ότι μέχρι την άνοιξη του 2018 ο MBZ είχε μεταφέρει περίπου 1 δισ. δολάρια στο Ισραήλ μέσω Αζερμπαϊτζάν, σε διευθέτηση που φέρεται να αφορούσε τον Κούσνερ.
Σύμφωνα με πρόσωπο που επικαλείται ο συγγραφέας, ο τότε πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ενθάρρυνε την κατάθεση των χρημάτων στην Κεντρική Τράπεζα του Ισραήλ, ώστε ο λογαριασμός να εμφανίζεται ως κυβερνητικός.
Η λεπτομέρεια έχει σημασία επειδή η Κεντρική Τράπεζα δεν τηρεί προσωπικούς λογαριασμούς, ενώ οι κρατικές συναλλαγές απαιτούν διπλή εξουσιοδότηση.
Ο συγγραφέας ισχυρίζεται ότι ο Νετανιάχου έπρεπε να ενημερώνεται πριν από οποιαδήποτε κίνηση στον λογαριασμό και ότι η επικοινωνία του Κούσνερ περνούσε μέσω του Αμερικανού πρέσβη Ντέιβιντ Φρίντμαν.
Ο Φρίντμαν αρνήθηκε κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή, γνώση των φερόμενων χρημάτων ή διαβίβαση σχετικών μηνυμάτων.
Ακόμη πιο κατηγορηματική ήταν η διάψευση από τον νομικό σύμβουλο του Κούσνερ, ο οποίος δήλωσε ότι ο πελάτης του δεν γνωρίζει την ύπαρξη τέτοιου λογαριασμού και ότι τέτοιοι λογαριασμοί δεν υπήρξαν ποτέ.
Το βιβλίο περιλαμβάνει, πάντως, και έναν ακόμη ισχυρισμό: πρόσωπο που φέρεται να βοήθησε στη μεταφορά χρημάτων εκτός Ισραήλ ανέφερε ότι μεγάλο μέρος τους πέρασε από τραπεζικούς λογαριασμούς στην Κύπρο, πριν καταλήξει αλλού.
Ο τρίτος λογαριασμός και η μυστική αμυντική συμφωνία
Στο ίδιο παρασκήνιο εντάσσεται ένας τρίτος, ξεχωριστός λογαριασμός.
Σύμφωνα με τον Κόουλ, κατά τη διάρκεια της μυστικής προσέγγισης Ισραήλ και ΗΑΕ, ο Κούσνερ συνέβαλε στη διαπραγμάτευση μιας συμφωνίας βάσει της οποίας το Ισραήλ θα βοηθούσε στην άμυνα των Εμιράτων σε περίπτωση μεγάλης ιρανικής στρατιωτικής επίθεσης.
Για την κάλυψη του κόστους, η κυβέρνηση των ΗΑΕ φέρεται να πραγματοποίησε πρόσθετη μυστική μεταφορά χρημάτων προς την Κεντρική Τράπεζα του Ισραήλ.
Ο τρίτος αυτός λογαριασμός περιγράφεται ουσιαστικά ως αποθεματικό ταμείο έκτακτης αμυντικής ανάγκης.
Κατά τον συγγραφέα, οι τρεις διαφορετικές χρηματοοικονομικές διευθετήσεις συνδέονταν με ένα ευρύτερο πλέγμα μυστικών διπλωματικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ, ΗΑΕ και Σαουδικής Αραβίας.
Τα ερωτήματα για τη νομιμότητα και οι διαψεύσεις
Το τελευταίο και σοβαρότερο σκέλος της υπόθεσης αφορά τις πιθανές νομικές συνέπειες, εφόσον οι καταγγελίες μπορούσαν να αποδειχθούν.
Ο Κούσνερ, παρότι δεν αμειβόταν για τη θέση του στον Λευκό Οίκο, ήταν επίσημος κυβερνητικός αξιωματούχος και υπαγόταν σε υποχρεώσεις οικονομικής διαφάνειας.
Μεταξύ άλλων, όφειλε να υποβάλλει ετήσιες δηλώσεις οικονομικών συμφερόντων, ενώ η πρόσβασή του σε απόρρητες πληροφορίες συνεπαγόταν πρόσθετες απαιτήσεις γνωστοποίησης ξένων οικονομικών δεσμών.
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι ενδεχόμενη μη δήλωση πρόσβασης στους επίμαχους λογαριασμούς θα μπορούσε να εγείρει ζήτημα παραβίασης της αμερικανικής νομοθεσίας.
Ένας πρώην εισαγγελέας που συμμετείχε στην έρευνα του Ρόμπερτ Μιούλερ εκτίμησε ότι, εάν αποδεικνυόταν πως ο Κούσνερ είχε υποσχεθεί ανταλλάγματα για τη διάθεση χρημάτων, θα μπορούσαν να προκύψουν ζητήματα δωροδοκίας και νομοθεσίας περί εκπροσώπησης ξένων συμφερόντων.
Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή είναι υποθετική και εξαρτάται από την απόδειξη πραγματικών περιστατικών που αμφισβητούνται.
Οι δικηγόροι του Κούσνερ αρνούνται ότι ο πελάτης τους παραβίασε οποιονδήποτε νόμο κατά τη θητεία του στον Λευκό Οίκο. Υποστηρίζουν επίσης ότι οι επαφές και οι διευθετήσεις του με ξένους ηγέτες πραγματοποιούνταν με προεδρική έγκριση και προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η υπόθεση, επομένως, παραμένει μια ερευνητική αφήγηση με σοβαρές καταγγελίες και αντικρουόμενους ισχυρισμούς, όχι μια αποδεδειγμένη δικαστική υπόθεση.
Αυτό δεν μειώνει τη δημοσιογραφική βαρύτητα των ερωτημάτων που θέτει το βιβλίο: ποια ήταν τα πραγματικά όρια της διπλωματικής εξουσίας του Κούσνερ, πώς ελέγχονταν οι επαφές του με ξένες κυβερνήσεις και ποιοι μηχανισμοί διαφάνειας θα μπορούσαν να εντοπίσουν ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων;
Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκεται τελικά μια υπόθεση για το πώς η διπλωματία, το χρήμα και οι μυστικές υπηρεσίες μπορούν να διασταυρωθούν στα υψηλότερα επίπεδα της διεθνούς πολιτικής.
Και όλα, τουλάχιστον σύμφωνα με την αφήγηση του Μάθιου Κόουλ, άρχισαν να ξετυλίγονται από μερικά στιγμιότυπα οθόνης ενός iPhone.
Πηγή: newmoney
