Δεν δείχνει καμία διάθεση η Μόσχα να συναινέσει στο αίτημα της Ουάσινγκτον για εκεχειρία με την Ουκρανία σε ότι αφορά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, αν δεν εξασφαλίσει κάτι περισσότερο. Και αυτό, σύμφωνα με τον Kyiv Indepedent, είναι η άρση των αμερικανικών κυρώσεων, ενώ επιχειρεί παράλληλα να συνδέσει το θέμα με μια ευρύτερη εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ουκρανούς αξιωματούχους που έχουν γνώση των συνομιλιών και μίλησαν στο ουκρανικό μέσο, η Μόσχα έχει διαμηνύσει παρασκηνιακά ότι είναι διατεθειμένη να συζητήσει μια ενεργειακή εκεχειρία, αλλά υπό συγκεκριμένους όρους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η χαλάρωση των κυρώσεων.
Οι απαιτήσεις αυτές διατυπώνονται την ώρα που η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, με το Κίεβο να αντιμετωπίζει καθημερινές διακοπές ηλεκτροδότησης.
Στον δημόσιο λόγο η Ρωσία απορρίπτει την ιδέα
Σε δημόσιο επίπεδο, το Κρεμλίνο εμφανίζεται κάθετα αρνητικό απέναντι στην προοπτική μιας περιορισμένης εκεχειρίας.
Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στις 8 Οκτωβρίου ότι η Μόσχα δεν βλέπει λόγο να διαπραγματευτεί μια κατάπαυση του πυρός που αφορά συγκεκριμένο τομέα. Όπως υποστήριξε, το Κίεβο δεν προτείνει μια μακροπρόθεσμη διευθέτηση, αλλά μια εκεχειρία στον τομέα που αποτελεί, κατά τη ρωσική πλευρά, την «αχίλλειο πτέρνα» του: την ενέργεια.
Την ίδια στιγμή, όμως, Ρώσοι αξιωματούχοι φέρονται να έχουν διαμηνύσει ιδιωτικά ότι η Μόσχα είναι πρόθυμη να εξετάσει την πρωτοβουλία.
Τι ζητά η Ρωσία
Η Ρωσία, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, συνδέει μια πιθανή συμφωνία με πρόσθετες απαιτήσεις, κυρίως με χαλάρωση ή άρση κυρώσεων, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ποια ακριβώς μέτρα θέλει να αρθούν.
Ευρωπαίος διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες εκτίμησε ότι η Μόσχα ενδέχεται να επιδιώκει ακόμη και την αποδέσμευση παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων.
Η ουκρανική πλευρά αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη καχυποψία ένα τέτοιο ενδεχόμενο, καθώς φοβάται ότι οικονομικοί πόροι που θα επιστραφούν στη Ρωσία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη συνέχιση ή την κλιμάκωση του πολέμου.
Ο ρόλος των ΗΠΑ
Η Ουάσινγκτον πιέζει μέσω τοποθετήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, τόσο το Κίεβο όσο και τη Μόσχα να σταματήσουν τις εκατέρωθεν επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές, με την ιδέα μιας ενεργειακής εκεχειρίας να αποτελεί ένα από τα βασικά θέματα των διαπραγματεύσεων.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ήδη δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη για μια τέτοια συμφωνία, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι αμοιβαία και θα σταματήσουν και οι ρωσικές επιθέσεις στις ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με τον Kyiv Independent, οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, επέστρεψαν από πρόσφατη επίσκεψή τους στη Ρωσία με την εκτίμηση ότι μια συμφωνία αυτού του είδους θα μπορούσε να είναι εφικτή.
Ο Ρώσος απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ είχε επίσης επισκεφθεί δύο φορές τις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο για συνομιλίες με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ. Κατά τις συναντήσεις αυτές, φέρεται να έθεσε την άρση κυρώσεων ως μέρος μιας συμφωνίας για παύση των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές.
Ενεργειακή εκεχειρία και Μαύρη Θάλασσα
Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει πλέον μια πιο περιορισμένη συμφωνία που θα αφορά τόσο τις ενεργειακές εγκαταστάσεις όσο και τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάποια απτή πρόοδο χωρίς να απαιτεί άμεση λύση στα πολύ πιο δύσκολα ζητήματα που μπλοκάρουν τις ευρύτερες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, κυρίως τις ρωσικές εδαφικές απαιτήσεις.
Η ιδέα μιας εκεχειρίας στη Μαύρη Θάλασσα δεν προέκυψε τώρα. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες έχουν συζητηθεί και στο παρελθόν, ενώ η Τουρκία έχει επίσης ζητήσει μορατόριουμ στις επιθέσεις κατά πλοίων στην περιοχή, καθώς αρκετά δικά της έχουν βρεθεί κατά καιρούς στο στόχαστρο.
Το Κίεβο φοβάται καθυστέρηση των συνομιλιών
Στην ουκρανική πλευρά εντείνεται η ανησυχία ότι η Ρωσία χρησιμοποιεί τη διαπραγματευτική διαδικασία για να εξασφαλίζει συνεχώς νέες παραχωρήσεις και να κερδίζει περισσότερο χρόνο χωρίς να δεσμεύεται πραγματικά για κατάπαυση των επιθέσεων.
«Κάθε φορά που αρχίζουν διαπραγματεύσεις, εμφανίζονται όλο και περισσότερες απαιτήσεις», ανέφερε Ουκρανός αξιωματούχος που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες.
Η βασική θέση του Κιέβου είναι ότι μια ενεργειακή εκεχειρία θα πρέπει να είναι αυστηρά αμοιβαία: η Ουκρανία να σταματήσει τα πλήγματα κατά ρωσικών ενεργειακών στόχων και η Ρωσία να κάνει το ίδιο, χωρίς πρόσθετα οικονομικά ανταλλάγματα.
Στις ΗΠΑ για συναντήσεις αντιπροσωπεία των Ουκρανών
Ουκρανική αντιπροσωπεία αναμένεται να συναντηθεί στις 9 Οκτωβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες με τους απεσταλμένους του Τραμπ, προκειμένου να συζητηθούν οι προτάσεις για ενεργειακή εκεχειρία και Μαύρη Θάλασσα.
Το Κίεβο επιδιώκει να ζητήσει λεπτομερή ενημέρωση για τις επαφές της Ουάσινγκτον με τη Μόσχα και, κυρίως, διευκρινίσεις για το είδος των κυρώσεων που επιδιώκει να αρθούν η Ρωσία.
Ο Ζελένσκι δήλωσε την Πέμπτη ότι η Ουκρανία «γνωρίζει πολλά» σχετικά με τις οικονομικές συζητήσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, αλλά δεν είναι ακόμη έτοιμη να τις σχολιάσει δημόσια.
Το Κίεβο εξακολουθεί να ελπίζει ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν σε τριμερή συνάντηση με τη συμμετοχή εκπροσώπων Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ρωσίας.
Εξάλλου, ο Γουίτκοφ είχε ενημερώσει τον Ζελένσκι ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί μια τέτοια συνάντηση προς τα τέλη Οκτωβρίου, με τον Ουκρανό πρόεδρο να απαντά ότι η χώρα του θα τη στηρίξει. Το ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί, είναι αν το ίδιο θέλει και η Μόσχα και αν είναι πράγματι διατεθειμένη να σταματήσει τα χτυπήματα - έστω και με συγκεκριμένους όρους - στις ουκρανικές ενεργειακές υποδομές ή αν μπλοφάρει για να εξασφαλίσει οικονομικά και πολιτικά ανταλλάγματα, που θα της επιτρέψουν να εντείνει τις επιθέσεις και να ενισχύσει τη θέση της σε πιθανές νέες διαπραγματεύσεις.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
