Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να αντιμετωπίσει μεγαλύτερα προβλήματα μόνο και μόνο εξαιτίας των διπλωματικών του επιτυχιών, γράφει σε ανάλυσή του ο Giuseppe Cucchi, απόστρατος αντιστράτηγος και στρατιωτικός σύμβουλος των πρωθυπουργών της Ιταλίας, Ρομάνο Πρόντι και Μάσιμο Ντ’Αλέμα).
Η Αίγυπτος, το Ισραήλ και το ιδεώδες του Αραβικού Risorgimento (Αραβική Αφύπνιση) βρίσκονται στον δρόμο του (στη φωτογραφία αρχείου, επάνω, από το Reuters, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν).
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ποζάρουν μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μέκκας
Αν υπάρχει κάτι που δεν μπορεί να υποτιμηθεί, αυτό είναι η ικανότητά του να υλοποιεί την πολιτική στρατηγική του για την αποκατάσταση, εντός των δυνατών ορίων, της τουρκικής επιρροής σε όλες τις περιοχές που επί αιώνες αποτελούσαν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η τουρκική επιρροή αυξάνεται γύρω από την Ιταλία, για παράδειγμα. Η Αγκυρα έχει αναμφίβολα παραγκωνίσει τη Ρώμη ως κυρίαρχο πόλο ισχύος και ελέγχου στην Τριπολίτιδα της Λιβύης — συμμετέχοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο και στον έλεγχο του Καναλιού της Σικελίας — και στη Σομαλία.
Η τουρκική ισχύς αναπτύσσεται πάνω στην «ισλαμική ραχοκοκαλιά» των Βαλκανίων — τον κορμό της περιοχής όπου ο πληθυσμός είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου μουσουλμανικός.
Αυτό επιτυγχάνεται μ’ ένα ΑΕΠ σημαντικά χαμηλότερο από της Ιταλίας, γεγονός που προκαλεί μάλλον δυσάρεστες συγκρίσεις: είτε οι Τούρκοι είναι εξαιρετικοί, είτε η ιταλική πολιτική σκορπάει χρήματα από το παράθυρο.
Μια νέα κατάσταση
Η Τουρκία αντιμετωπίζει τώρα μια εντελώς νέα κατάσταση, που αναδύεται από τη στρατηγική συνθήκη η οποία υπεγράφη πρόσφατα στη Μέκκα με τη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, και ανοίγει εντελώς νέους ορίζοντες για μια πραγματικά διευρυμένη συνεργασία στη Μέση Ανατολή.
Συνδέει, σε στρατιωτικό επίπεδο, τη μόνη επίσημα αναγνωρισμένη ισλαμική πυρηνική δύναμη, το Πακιστάν, με μια μέτρια συμβατική δύναμη όπως η Τουρκία.
Η Τουρκία διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη χερσαία δύναμη του ΝΑΤΟ και μια αμυντική βιομηχανία τόσο προηγμένη που επί της ουσίας επινόησε τον «πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη».
Μαζί με έναν οικονομικό γίγαντα όπως η Σαουδική Αραβία, μπορούν να χρηματοδοτήσουν ακόμη και τις πιο δαπανηρές καινοτομίες.
Ή ίσως είναι ικανές να χρηματοδοτήσουν τις πιο μακροχρόνιες μελλοντικές συγκρούσεις.
Μια τέτοια συγκέντρωση ισλαμικών δυνάμεων φαίνεται να αποτελεί κίνδυνο για το Ισραήλ, με δεδομένο ότι ο Ερντογάν έχει από καιρό αυτοανακηρυχθεί υπέρμαχος της παλαιστινιακής υπόθεσης και έχει κινηθεί διεθνώς εναντίον του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, λίγες μέρες μετά τη συμφωνία στη Μέκκα.
Η «Αραβική Αφύπνιση»
Επιπλέον, αυτή η διπλωματική ενέργεια θα μπορούσε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πολιτική και κοινωνική αναγέννηση του αραβικού κόσμου, μια διαδικασία που μερικές φορές αναφέρεται ως «Αραβική Αφύπνιση» (Αραβικό Risorgimento), και η οποία πυροδοτήθηκε από τη λεγόμενη Αραβική Ανοιξη σε πολλά κράτη της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής.
Οραματιζόταν αυτό που θα μπορούσε μια μέρα να είναι η επανένωση — όπως είχε προβλέψει ο Λόρενς της Αραβίας στο έργο του «Οι Επτά Στύλοι της Σοφίας», τη δεκαετία του 1920 — ολόκληρης της αραβικής σουνιτικής οικουμένης υπό μία σημαία.
Τότε, επρόκειτο για ένα αντιοθωμανικό σχέδιο, καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία εξουσίαζε το μεγαλύτερο μέρος του αραβικού κόσμου.
Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι η Αίγυπτος – το κράτος που από μόνο του αντιπροσωπεύει περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου σουνιτικού αραβικού πληθυσμού και ασκεί τη μεγαλύτερη επιρροή στον Αραβικό Σύνδεσμο – παρέμεινε εκτός του Συμφώνου της Μέκκας.
Σε σύγκρουση
Ισως καταστρώνει άλλα σχέδια που πιθανόν θα έρχονταν σε σύγκρουση με αυτά των τριών υπογραφόντων κρατών.
Το Ιράν αντέδρασε άμεσα και εχθρικά. Θεωρεί τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία πολύ κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες για να έχει πραγματική εμπιστοσύνη στην ειλικρίνεια των προθέσεών τους.
Παρά το σιιτικό του δόγμα, το Ιράν, κατά τη διάρκεια της πλέον μακράς αντιπαράθεσής του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχει ενισχύσει την επιρροή του σε πολλά μικρότερα κράτη της περιοχής.
Η Τεχεράνη ελέγχει επίσης τη «Μουσουλμανική Αδελφότητα» και τα διάφορα κινήματα που προέρχονται και καθοδηγούνται από αυτήν.
Υπό αυτές τις συνθήκες, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο σουνιτικός κόσμος να χωριστεί σε δύο ανταγωνιστικά στρατόπεδα: το ένα μ’ επικεφαλής μια Τουρκία που είναι δεσμευμένη στο όνειρό της να αποκαταστήσει την οθωμανική αυτοκρατορική δόξα.
Ασχημα νέα για το Ισραήλ
Το άλλο – ίσως καθοδηγούμενο από την Αίγυπτο ή τη Μουσουλμανική Αδελφότητα – που θα αγωνιστεί για το όνειρο μιας σουνιτικής Αφύπνισης.
Σε κάθε περίπτωση, αυτά αποτελούν άσχημα νέα για το Ισραήλ. Η στρατηγική του περίμετρος έχει επεκταθεί σε σημείο που είναι δύσκολο να την υπερασπιστεί.
Αντιμετωπίζει τρεις εχθρικές μεσαίες δυνάμεις, έτοιμες να εκμεταλλευτούν την πρώτη ευκαιρία για να αμφισβητήσουν ένα όραμα που η Ιερουσαλήμ προσπαθεί να επιβάλει για την περιοχή.
Πηγή:In.gr
