Στον πρώτο διορισμό των μελών της Επιστημονικής Επιτροπής Μονάδων Εφαρμογής Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Κυτταρικών Θεραπειών προχώρησε το Υπουργικό Συμβούλιο, λίγους μήνες μετά το πράσινο φως της Ολομέλειας της Βουλής για τη νομοθεσία που διέπει την ίδρυση και λειτουργία των συγκεκριμένων μονάδων.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που σηματοδοτεί την έναρξη της εφαρμογής ενός νέου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο ανοίγει τον δρόμο ώστε, για πρώτη φορά στην Κύπρο, να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση αλλογενών μεταμοσχεύσεων μυελού των οστών, αλλά και η ανάπτυξη προηγμένων κυτταρικών θεραπειών, στη βάση συγκεκριμένων επιστημονικών και ποιοτικών προδιαγραφών.
Παρόλο που η νομοθεσία εγκρίθηκε πριν από αρκετούς μήνες, εντούτοις φαίνεται πως οι ασθενείς με λευχαιμία που χρειάζονται αλλογενή μεταμόσχευση εξακολουθούν να ταλαιπωρούνται με την παραπομπή τους σε εξειδικευμένα νοσηλευτικά κέντρα του εξωτερικού. Όπως αναφέρουν πληροφορίες του REPORTER, μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί η απαιτούμενη άδεια λειτουργίας από το Υπουργείο Υγείας σε οποιοδήποτε νοσηλευτήριο που να πληροί τις αυστηρές προδιαγραφές του νόμου, ώστε οι συγκεκριμένες θεραπείες να μπορούν να παρέχονται εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η ΟΣΑΚ φαίνεται πως έθεσε το ζήτημα εδώ και αρκετό καιρό, αφού διαπίστωσε την ταλαιπωρία που υφίστανται τόσο οι ίδιοι οι ασθενείς όσο και οι συνοδοί τους, οι οποίοι παραπέμπονται στο εξωτερικό για να μπορέσουν να λάβουν τις απαραίτητες θεραπείες, αφού ακόμη δεν προσφέρονται στην Κύπρο.
Ωστόσο, με την απόφασή του το Υπουργικό Συμβούλιο προχώρησε σε ένα από τα βασικά βήματα που προβλέπει η νέα νομοθεσία, εγκρίνοντας τον πρώτο διορισμό των μελών της Επιστημονικής Επιτροπής Μονάδων Εφαρμογής Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Κυτταρικών Θεραπειών, με τετραετή θητεία. Ουσιαστικά, πρόκειται για την ενεργοποίηση ενός εκ των σημαντικότερων θεσμών που εισάγει ο νόμος, ο οποίος έχει ως στόχο να εποπτεύει επιστημονικά τη λειτουργία των μονάδων και να διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη των μεταμοσχεύσεων και των κυτταρικών θεραπειών θα γίνεται σύμφωνα με τα διεθνή επιστημονικά πρότυπα.
Συγκεκριμένα, διορίστηκαν ο Δρ Μάριος Αντωνιάδης, ιατρός και μέλος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου με πείρα σε θέματα μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, ο Δρ Κωνσταντίνος Τσιουτής, επαγγελματίας υγείας με εξειδικευμένη γνώση και πείρα σε θέματα μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων και εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου, η Ιωάννα Αριστείδου, πρόσωπο με εξειδικευμένη γνώση και πείρα σε θέματα κοινωνικής μέριμνας, που προτείνεται από τον Υπουργό Υγείας, η ψυχολόγος Δρ Χρυσάνθη Λεωνίδου, με εξειδικευμένη γνώση και πείρα σε θέματα μεταμόσχευσης, η Σελεύκια Σελεύκου, νοσηλεύτρια εγγεγραμμένη στον Παγκύπριο Σύνδεσμο Νοσηλευτών και Μαιών με πείρα σε θέματα μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, ο Δρ Παύλος Κωστέας, εκπρόσωπος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού στον οποίο έχει ανατεθεί η τήρηση του Εθνικού Αρχείου Εθελοντών Δοτών Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος, δηλαδή του Καραϊσκάκειου Ιδρύματος, η Δρ Βιολέττα Αναστασιάδου, ιατρός με εξειδικευμένη γνώση και πείρα σε θέματα παιδιατρικής ογκολογίας και η Δρ Χαραλαμπία Κυριάκου, ανεξάρτητο πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και εντιμότητας, με ακαδημαϊκά προσόντα σε θέμα σχετικό με τις μεταμοσχεύσεις αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων, η οποία ορίστηκε πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής.
Η συγκεκριμένη Επιτροπή αποτελεί το επιστημονικό συμβουλευτικό όργανο που προβλέπεται από τον νέο νόμο για την ίδρυση και λειτουργία των μονάδων εφαρμογής αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων και κυτταρικών θεραπειών. Βασική αποστολή της είναι να διασφαλίζει την επιστημονική ποιότητα, την ασφάλεια και τη συνεχή αναβάθμιση των υπηρεσιών που θα παρέχονται από τις αδειοδοτημένες μονάδες, παρακολουθώντας τις διεθνείς εξελίξεις και τα ευρωπαϊκά πρότυπα στον τομέα των μεταμοσχεύσεων και των προηγμένων κυτταρικών θεραπειών.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα συμβουλεύει τον Υπουργό Υγείας σε ζητήματα πολιτικής και στρατηγικής, θα υποβάλλει εισηγήσεις για τη βελτίωση του νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου, θα εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες και επιστημονικές συστάσεις για τη λειτουργία των μονάδων, θα αξιολογεί ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή νέων κυτταρικών θεραπειών και θα γνωμοδοτεί για οποιοδήποτε θέμα της παραπέμπεται από τον Υπουργό ή τον Έφορο. Παράλληλα, θα συμβάλλει στην προώθηση της επιστημονικής έρευνας, της εκπαίδευσης των επαγγελματιών υγείας και της συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς και εξειδικευμένα μεταμοσχευτικά κέντρα, με στόχο τη συνεχή αναβάθμιση των υπηρεσιών και την εναρμόνιση της Κύπρου με τα διεθνή επιστημονικά πρότυπα.
Πέραν της σύστασης της Επιστημονικής Επιτροπής, ο νέος νόμος θεσπίζει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο σύστημα αδειοδότησης, λειτουργίας και εποπτείας των μονάδων εφαρμογής αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων και κυτταρικών θεραπειών. Μεταξύ άλλων, καθορίζεται ότι καμία μονάδα δεν θα μπορεί να λειτουργήσει χωρίς άδεια ίδρυσης και άδεια λειτουργίας από το Υπουργείο Υγείας, ενώ παράλληλα προβλέπονται αυστηρές προδιαγραφές ως προς τις κτιριακές εγκαταστάσεις, τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό, τη στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό και τη συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας. Επιπρόσθετα, ο νόμος προβλέπει τη διενέργεια επιθεωρήσεων, την επιβολή διοικητικών προστίμων, ακόμη και την αναστολή ή ανάκληση της άδειας λειτουργίας μονάδων που δεν συμμορφώνονται με τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι η νομοθεσία δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις αλλογενείς μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών, αλλά δημιουργεί το απαραίτητο θεσμικό πλαίσιο και για την εφαρμογή προηγμένων κυτταρικών θεραπειών, οι οποίες τα τελευταία χρόνια αποτελούν μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην αντιμετώπιση σοβαρών αιματολογικών και άλλων νοσημάτων. Επιπρόσθετα, ενισχύεται ο ρόλος του Εθνικού Αρχείου Εθελοντών Δοτών Αρχέγονων Αιμοποιητικών Κυττάρων και Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης ιχνηλασιμότητα και η εφαρμογή διεθνώς αναγνωρισμένων διαδικασιών σε κάθε στάδιο της μεταμοσχευτικής διαδικασίας.
Παρά τον διορισμό της Επιστημονικής Επιτροπής, ωστόσο, απομένει ακόμη το ουσιαστικότερο στάδιο για την πλήρη εφαρμογή του νέου νομοθετικού πλαισίου, που δεν είναι άλλο από την αδειοδότηση και λειτουργία της πρώτης μονάδας εφαρμογής αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων στην Κύπρο. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή, οι ασθενείς που χρειάζονται αλλογενή μεταμόσχευση θα συνεχίσουν να παραπέμπονται σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού, γεγονός που καταδεικνύει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο σε νομοθετικό επίπεδο, απαιτούνται ακόμη ουσιαστικά βήματα ώστε οι υπηρεσίες αυτές να καταστούν πραγματικότητα για τους Κύπριους ασθενείς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Το δύσκολο στοίχημα της έλλειψης νοσηλευτών, τα θετικά μηνύματα για το σχέδιο σε φοιτητές και οι προσδοκίες για το σύστημα υγείας
- Στο ψάξιμο για τους δέκα εκλεκτούς του ΔΣ στο Εθνικό Κέντρο Κλινικής Τεκμηρίωσης-Ολοκληρώθηκε το καταστατικό έγγραφο
- Θετική ανταπόκριση από επιχειρήσεις για τα δωμάτια μητρικού θηλασμού-Προχωρούν ακόμη και σε μόνιμες διευθετήσεις
