Η εβδομάδα που πέρασε άφησε πίσω της ως ύψιστης σημασίας πολιτικό γεγονός την επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο και την ανακοίνωση της απόφασής του να συγκαλέσει άτυπη πενταμερή διάσκεψη με στόχο την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Το αποτέλεσμα των διήμερων επαφών Γκουτέρες στο νησί, όπου είδε ξεχωριστά τους δύο ηγέτες, αλλά συναντήθηκε εις διπλούν και με τους δύο –τόσο κατά το δείπνο της Τρίτης όσο και κατά την τριμερή της Τετάρτης– αποτέλεσε νόμισμα με δύο όψεις και έτυχε διττών αναγνώσεων.
Από την μια, αυτή της θετικής προσέγγισης υπό το πρίσμα της εξαγγελίας Γκουτέρες για πενταμερή με τη συγκατάθεση όλων των εμπλεκομένων μερών (σ.σ. βλέπε ειδικά της Τουρκίας) και της, τουλάχιστον από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, επαναβεβαίωσης πως την βάση της νέας προσπάθειας που καταβάλλει αποτελούν το μέχρι σήμερα διαπραγματευτικό κεκτημένο και οι συγκλίσεις που έως τώρα έχουν επιτευχθεί.
Από την άλλη, αυτή της πιο... αρνητικής προσέγγισης, υπό το πρίσμα της θεώρησης ότι ουσιαστικά, ο Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε απλώς βούληση και πρόθεση για σύγκλιση πενταμερούς, αφού χωρίς να ανακοινώνει συγκεκριμένες ημερομηνίες και θέτοντας σαφείς προϋποθέσεις για την πραγματοποίησή της (σ.σ. επαρκής προετοιμασία επί τριών παραμέτρων), αυτό που πρακτικά άφησε πίσω του φεύγοντας από την Λευκωσία, κατά την ίδια ανάγνωση, ήταν απλώς μια πιθανή διευρυμένη.
Όπως δηλαδή έπραξε και κατά το παρελθόν και χωρίς κανείς να μπορεί με ασφάλεια αυτή την στιγμή να προεξοφλήσει πως ετούτη την φορά θα δημιουργηθούν όντως οι κατάλληλες προϋποθέσεις για να καταστεί εφικτή η πραγματοποίησή της μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του στο τέλος του χρόνου.
Ανάμεσα στις δύο αυτές αναγνώσεις, το μόνο που ως ασφαλές συμπέρασμα εξάγεται και θα μπορούσε να ιδωθεί ως αδιαμφισβήτητο γεγονός, είναι πως ο Αντόνιο Γκουτέρες με την ανακοίνωση της απόφασης/πρόθεσής του για πενταμερή, στόχευσε στην διατήρηση της πρωτοβουλίας του εν ζωή και δεν έβαλε την ταφόπλακα, όπως κάτι τέτοιο θα συνιστούσε οτιδήποτε διαφορετικό από μέρους του, στην τελευταία για τον ίδιο προσπάθεια που ανέλαβε από τον περασμένο Μάρτιο, προκειμένου να αφήσει το θετικό αποτύπωμά του στο Κυπριακό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Το πλάνο εργασίας και ο οδικός χάρτης του Γ.Γ. για άτυπη διευρυμένη-Βήματα στη λογική του πλαισίου Γκουτέρες με άλλο... όνομα
Το ζήτημα ωστόσο ως προς το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα και το κατά πόσο η αποφασιστικότητα που φαίνεται να επιδεικνύει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ για πρόοδο που να οδηγήσει σε πενταμερή και επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στην βάση του συμφωνημένου πλαισίου, είναι πως η έκβαση της πρωτοβουλίας του δεν εξαρτάται από τον ίδιο και πως τα δεδομένα του Κυπριακού, όχι μόνο σήμερα αλλά και διαχρονικά, βρίσκουν την απόλυτη αποτύπωσή τους σε ό,τι αφορά τις προσπάθειες λύσης του προβλήματος στην γνωστή σε όλους ρήση πως «άλλο το θέλω και άλλο το μπορώ».
Και τούτο, πολύ απλά, γιατί όσο και αν ακόμη και αρκετοί στην ελληνοκυπριακή πλευρά αρνούνται και δεν θέλουν πεισματικά να το αποδεχθούν, η λύση του Κυπριακού δεν εξαρτάται από εμάς, ούτε καν από τα Ηνωμένα Έθνη και από τον όποιο διεθνή παράγοντα εμπλέκεται κατά καιρούς συμβάλλοντας και ασκώντας την επιρροή του, αλλά από την χώρα στην οποία πραγματικά βρίσκεται το κλειδί της λύσης.
Δηλαδή την Τουρκία και χωρίς τούτο να συνιστά μια φράση κλισέ, αλλά να αντικατοπτρίζει την σκληρή και ωμή πραγματικότητα, που δυστυχώς, κάποιοι ανάμεσά μας αρέσκονται να προσπερνούν και θέλουν να παραγνωρίζουν στο πλαίσιο της λογικής του αυτομαστιγόματος, της αποενοχοποίησης της Τουρκίας και της επίρριψης ευθυνών -ειδικά τα τελευταία χρόνια- στους εκάστοτε ηγέτες της ε/κ κοινότητας, στους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Είναι αυτό, το γεγονός πως το κλειδί της λύσης ήταν και παραμένει στα χέρια της Άγκυρας, κάτι που ουδόλως τυχαία και ο υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος σε δηλώσεις στις οποίες προέβη μετά την ολοκλήρωση της επίσκεψης Γκουτέρες φρόντισε επανειλημμένα να υπενθυμίσει. Στέλνοντας μηνύματα σε όσους –εντός και εκτός νησιού- αντιμετωπίζουν την λύση του Κυπριακού σε ένα φάσμα ευσεβοποθισμού και ψευδαισθήσεων, μέσα από μια οπτική εδραζόμενης σε αυταπάτες και μιας καθόλου δικαιολογημένης από την διαχρονική στάση της Τουρκίας υπέρμετρης αισιοδοξίας.
Μέσα από μια μάλλον ρομαντική και ουτοπική, παρά ρεαλιστική και στηριζόμενη στις πραγματικότητες προσέγγιση των πραγμάτων.
Τούτων λεχθέντων, επ’ ουδενί λόγο δεν προκαταλαμβάνουμε ούτε και σπέρνουμε απαισιοδοξία, σε καμία περίπτωση δεν ενστερνιζόμαστε αντιλήψεις και πεποιθήσεις που ακριβώς από την άλλη, πριν καν αρχίσουν οι συνομιλίες απορρίπτουν εκ προοιμίου το πιθανό αποτέλεσμά τους και την λύση που ίσως προκύψει.
Είναι κατ’ εμάς και αυτή η αντίληψη της πλήρους άρνησης και της εκ των προτέρων απόρριψης, εξίσου επιζήμια με εκείνη της ωραιοποίησης και της κίβδηλης υπεραισιοδοξίας, είναι για το Κυπριακό και τις προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος και οι δύο αυτές μονοδιάστατες σχολές σκέψης καθόλου υποβοηθητικές. Αντιθέτως, σε διχαστικές και ωθητικές για την δημιουργία ενός κλίματος που κάθε άλλο παρά σε συνθήκες ενότητας και ύπαρξης ενός αρραγούς εσωτερικού μετώπου συνίστανται.
Με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ να διατηρεί με τις ανακοινώσεις στις οποίες προέβη την περασμένη Τετάρτη από την Λευκωσία εν μέρει ζωντανή την προοπτική της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και συνάμα λύσης του Κυπριακού στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, εκείνο που σε όλους εκτιμούμε πως πρέπει κατά την παρούσα χρονική συγκυρία να γίνει κατανοητό, είναι το εξής: Πως άλλο είναι η προσπάθεια και η επιθυμία για πρόοδο και λύση και άλλο οι φρούδες ελπίδες που στο τέλος της ημέρας –αν και αυτή η πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα αποτύχει- σε αυτό στο οποίο θα οδηγήσουν θα είναι σε ένα νέο κλίμα τοξικότητας και εσωτερικού διχασμού, στην δημιουργίας μιας ακόμη περιρρέουσας ατμόσφαιρας.
Εν αναμονή της τροπής που θα πάρει στο προσεχές διάστημα η προετοιμασία για την πενταμερή –με την ευχή η κατεύθυνση να είναι θετική και τελικά να πραγματοποιηθεί-, εκείνο που άπαντες πρέπει να ενθυμούμαστε είναι πως με το κλειδί των εξελίξεων να βρίσκεται στην Άγκυρα, καμία πρόοδος δεν μπορεί να αναμένεται -όσο και αν το παλέψει ο γενικός γραμματέας-, αν η Τουρκία δεν το αποφασίσει.
Αν στόχος είναι μια λύση λειτουργική και βιώσιμη και όχι η όποια λύση, και αν όλοι αποδέχονται πως υπάρχουν κάποιες κόκκινες γραμμές από τις οποίες ως ελληνοκυπριακή πλευρά δεν μπορούμε να αποκλίνουμε, είναι έστω και τώρα καιρός άπαντες να αντιληφθούν πως μόνο όταν η απόσταση από το θέλω στο μπορώ εκμηδενιστεί, θα δούμε επιτελούς το Κυπριακό να επιλύεται.
Και ότι δυστυχώς, η μόνη στην οποία εναπόκειται και είναι σε θέση να εκμηδενίσει αυτή την απόσταση δεν είναι άλλη από εκείνη που κρατά το κλειδί, δεν είναι κανένας άλλος και καμία άλλη από την κατοχική Τουρκία.
Όσοι και όσες εθετοφλύνοντας επιμένουν να πιστεύουν και να καταγγέλλουν ως υπαίτια για την μην επίτευξη λύσης την δική μας πλευρά, το μόνο που εξυπηρετούν, πέραν του τουρκικού αφηγήματος, είναι την δική τους ματαιοδοξία, τις δικές τους μικροπολιτικές σκοπιμότητες και τις δικές τους ιδεολογικοπολιτικές, στα όρια των αγκυλώσεων, αντιλήψεις και πεποιθήσεις.
