Το καλύτερο δυνατό υπό τις περιστάσεις αποτέλεσμα, χωρίς να αποτελεί πισωγύρισμα, αλλά ούτε και το μέγιστο -από την διήμερη επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο- ζητούμενο, αποτέλεσαν οι χθεσινές ανακοινώσεις του επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού έπειτα από την τριμερή συνάντηση που είχε με τους δύο ηγέτες, Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν, προτού αναχωρήσει από το νησί.
Θέτοντας, τουλάχιστον η ε/κ πλευρά, ως βασική επιδίωξη όπως στο πλαίσιο της παρουσίας του γενικού γραμματέα στην Κύπρο ανακοινωθεί η σύγκλιση άτυπης πενταμερούς διάσκεψης που να σηματοδοτήσει την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, αυτό που στο τέλος της ημέρας άφησαν πίσω τους η επίσκεψη Γκουτέρες και οι εδώ επαφές του ήταν η εν μέρει επίτευξη της συγκεκριμένης στόχευσης, μέσα από την συνέχιση των προσπαθειών του γενικού γραμματέα και των εμπλεκομένων μερών για να καταστεί δυνατή η πραγματοποίηση της επιδιωκόμενης και πλέον προαναγγελθείσας διά στόματος Γκουτέρες, διευρυμένης διάσκεψης.
Η ανακοίνωση από τον Αντόνιο Γκουτέρες της απόφασής του για σύγκλιση πενταμερούς, χωρίς όμως να την τοποθετεί χρονικά και θέτοντας ως προϋπόθεση για την πραγματοποίησή της την επαρκή προετοιμασία και κατ’ επέκταση την πρόοδο επί συγκεκριμένων παραμέτρων, θα μπορούσε να αναγνωστεί και υπό το πρίσμα μιας από μέρους του γενικού γραμματέα... χρυσής τομής για διατήρηση της προοπτικής της εν εξελίξει πρωτοβουλίας του, αφού με την κατάληξη των διήμερων επαφών του στην Κύπρο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ:
Πρώτο: Ικανοποίησε εν μέρει την θέση της ε/κ πλευράς για νέα άτυπη πενταμερή, αλλά ταυτόχρονα και την προσέγγιση της τ/κ πλευράς πως δεν μπορεί να υπάρξει διευρυμένη χωρίς να προηγηθεί πρόοδος επί της μεθοδολογίας και σε μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ).
Δεύτερο: Αποσόβησε ένα εν πολλοίς αδιέξοδο, όπως σε κάτι τέτοιο θα συνίστατο πιθανή αναχώρησή του από την Κύπρο χωρίς χειροπιαστό αποτέλεσμα στις αποσκευές του, συντηρώντας έτσι, έστω και με αστερίσκους, ζωντανή την προοπτική πενταμερούς και επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Τρίτο: Κέρδισε χρόνο προκειμένου να εξαντληθεί κάθε περιθώριο για θετικό αποτέλεσμα, παρόλο που επιβεβαιώθηκε πως οι δυσκολίες παραμένουν, ότι υπάρχει ακόμη δρόμος να διανυθεί και πως η πενταμερής, τουλάχιστον με τα σημερινά δεδομένα, μάλλον δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Τοποθετώντας ως προαπαιτούμενα για την πενταμερή την επαρκή προετοιμασία επί του τριπτύχου του περιεχομένου, της μεθοδολογίας και της οικοδόμησης εμπιστοσύνης (σ.σ. βλέπε ΜΟΕ), ο Αντόνιο Γκουτέρες αιτιολόγησε και απέδωσε τον μη καθορισμό συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος στην επιθυμία του για μια επιτυχημένη συνάντηση 5+1, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την επίτευξη λύσης και όχι για μια ακόμη πενταμερή χωρίς αποτέλεσμα.
Μολονότι πρόκειται για μια καθ’ όλα ορθολογική από πλευράς γενικού γραμματέα του ΟΗΕ προσέγγιση, και παρά το γεγονός ότι για να προβεί στην χθεσινή ανακοίνωση εξασφάλισε πρώτα την σύμφωνο γνώμη και της Τουρκίας, γίνεται εμφανές πως οι αποστάσεις παραμένουν τέτοιες, που δεν επιτρέπουν υπέρμετρη αισιοδοξία ότι θα μπορούσε στους πέντε μήνες που απομένουν για την ολοκλήρωση της θητείας του κ. Γκουτέρες να υπάρξει πενταμερής και πολύ περισσότερο οι δύο πλευρές να οδηγηθούν σε ακτίνα επίτευξης συνολικής διευθέτησης του Κυπριακού.
Πολύ περισσότερο, από την στιγμή που η Άγκυρα ναι μεν συγκατάνευσε στο να ανακοινώσει ο Αντόνιο Γκουτέρες πενταμερή, ήταν όμως και η ίδια που, σύμφωνα με πληροφορίες, φρέναρε τον γενικό γραμματέα από το να το πράξει δίνοντας ταυτοχρόνως τον τόπο και τον χρόνο του ραντεβού. Με τον κ. Γκουτέρες μάλιστα, να βγάζει εκτός κάδρου την πιθανότητα πραγματοποίησης της διευρυμένης κατά την διάρκεια της εβδομάδας της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, τον προσεχή Σεπτέμβριο στην Νέα Υόρκη.
«Αυτή τη στιγμή επικεντρώνουμε τις προσπάθειές μας στην κοινή εργασία με τις δύο πλευρές στην Κύπρο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε αποφασιστικά προς μια λύση», ήταν η απάντηση που έδωσε σε σχετική ερώτηση που του υποβλήθηκε κατά τη διάρκεια της χθεσινής διάσκεψης Τύπου που παρέθεσε.
Το διαπραγματευτικό κεκτημένο
Αποτιμώντας εξάλλου το αποτέλεσμα της επίσκεψης Γκουτέρες στο νησί, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης ανέδειξε τρία σημαντικά, όπως τα χαρακτήρισε, δεδομένα που αφήνει πίσω της, μεταξύ των οποίων το διαπραγματευτικό κεκτημένο και το τι έχει επιτευχθεί σε σχέση με την ουσία του Κυπριακού μέχρι και το Κραν Μοντανά.
Την ίδια ώρα, ερωτηθείς τι είναι εκείνο που δημιουργεί αισιοδοξία πως θα μπορούσε να συγκληθεί η διευρυμένη διάσκεψη μέχρι το τέλος θητείας του κ. Γκουτέρες, ο Νίκος Χριστοδουλίδης εστίασε επίσης στο γεγονός ότι, σε σχέση με προηγουμένως, ξεκαθάρισε το ζήτημα της αξιοποίησης του διαπραγματευτικού κεκτημένου, που δεν ήταν -όπως υπέδειξε- δεδομένο, αλλά υπό αμφισβήτηση.
Ωστόσο λίγες ώρες αργότερα, στην πρώτη του αντίδραση έπειτα από την ανακοίνωση της απόφασης Γκουτέρες να συγκαλέσει πενταμερή, το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε σχεδόν με το καλημέρα να διαμηνύσει πως εξακολουθεί να μην υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών για λύση του Κυπριακού και να τονίσει εκ νέου την θέση της Άγκυρας πως λύση μπορεί να επιτευχθεί στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος των Τουρκοκυπρίων. Μιλώντας δηλαδή επί της ουσίας, για λύση δύο κρατών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, αξίζει να σημειωθεί, κινήθηκαν και τοποθετήσεις που ακολουθήσαν, τόσο από τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Το ουσιώδες ερώτημα για την μετάβαση στο επόμενο βήμα
Με τα δεδομένα αυτά, και παρά τις όποιες θετικές αναφορές –δημόσιες ή μη- στις οποίες κατά την διήμερη παραμονή του στην Κύπρο προέβη ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, το ουσιώδες ερώτημα για την μετάβαση στο επόμενο βήμα έγκειται ακριβώς στα ποια πραγματικά καλή διάθεση απ’ εδώ και πέρα είναι έτοιμη να επιδείξει η Τουρκία, στα χέρια της οποίας εξακολουθεί προφανώς να βρίσκεται το κλειδί των εξελίξεων και φυσικά της λύσης.
Κατά πόσο δηλαδή, ενόψει της επαρκούς προετοιμασίας που έθεσε ως προϋπόθεση για την πενταμερή ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, η τουρκική πλευρά θα κινηθεί ως προς την ουσία στο πλαίσιο αυτού που η δική μας πλευρά και τα Ηνωμένα Έθνη θεωρούν ως διαπραγματευτικό κεκτημένο το οποίο επαναβεβαιώθηκε ή θα πορευθεί στην γραμμή πλεύσης επί της οποίας τα τελευταία χρόνια ακολουθεί και η οποία σε καμία περίπτωση δεν συμβαδίζει με το πλαίσιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την μορφή λύσης του Κυπριακού.
Εδώ ακριβώς είναι που οριοθετείται και το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας της επίσκεψης Γκουτέρες στην Κύπρο, καθότι μπορεί ο δρόμος για την πενταμερή να παρέμεινε ανοικτός, δεν έπαψε ωστόσο να εξακολουθεί, όπως όλα δείχνουν, να είναι στρωμένος με αγκάθια.
Σε αυτό το σκηνικό, και με την θητεία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, όπως έχει προαναφερθεί, να εκπνέει στο τέλος του Δεκέμβρη, με την χθεσινή ανακοίνωσή του για πενταμερή χωρίς να προσδιορίζει το πότε, ο Αντόνιο Γκουτέρες κέρδισε ένα ακόμη πεντάμηνο προσπαθειών, επιβεβαιώνοντας αν μη τι άλλο την θετικού χαρακτήρα απροθυμία του να σφυρίξει την λήξη, αλλά και την αποφασιστικότητά του να φέρει αποτέλεσμα στην βάση του συμφωνημένου πλαισίου, έστω και στην… παράταση.
Η προοπτική διατηρήθηκε ζωντανή, ωστόσο, η πραγματική αξία των ανακοινώσεων Γκουτέρες και το κατά πόσο θα αποδειχθούν οξυγόνο επαρκές να επιτρέψει στον ασθενή να ζήσει και χωρίς αναπνευστήρα, θα διαφανεί για μια ακόμη φορά στην ιστορία του Κυπριακού στην πράξη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ούτε βήμα πίσω ο Ερντογάν στον απόηχο της ανακοίνωσης πενταμερούς από Γκουτέρες-Ανένδοτος για κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς των Τ/κ
- Εργαλειοποιεί την μετάβαση Γκουτέρες στο γραφείο του στον «βορρά» ο Ερχιουρμάν-«Αντιμετωπίζονται ως ίσοι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ οι δύο ηγέτες»
- Κόβει διττές αναγνώσεις της δήλωσης Γκουτέρες ο Χριστοδουλίδης-«Δεν επιδέχεται καμιάς απολύτως διαφορετικής ερμηνείας από αυτά που ανέφερε»
- Επαφών συνέχεια για Κυπριακό-Στην Κύπρο ο Φίτο για συναντήσεις με Χριστοδουλίδη και Ερχιουρμάν
