Ξεπερνούν τις 1,600 οι επικίνδυνες οικοδομές στην περιφέρεια του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης Λευκωσίας, με τις αρχές να έχουν λάβει μέτρα, όπως οι εξώσεις σε δύο περιπτώσεις που δεν ανταποκρίθηκαν οι ιδιοκτήτες, αλλά και το σφράγισμα άλλων. Αυτό που διαμηνύεται είναι πως η ευθύνη εναπόκειται στους ιδιοκτήτες και σε περίπτωση που δεν ανταποκριθούν, τότε ο ΕΟΑ προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες και επιβάλλει διοικητικό πρόστιμο.
Το ζήτημα των επικίνδυνων οικοδομών έχει έρθει ξανά στην επιφάνεια μετά την πτώση των μπαλκονιών στη Λεμεσό, αλλά και την πτώση της πολυκατοικίας το Μεγάλο Σάββατο στη Λεμεσό, που είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο δύο προσώπων και για άλλη μία φορά στο επίκεντρο τέθηκαν οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι με βάση τη νομοθεσία που ψηφίστηκε στη Βουλή, από τον Απρίλιο του 2025 φέρουν την ευθύνη για τη διαχείρισή τους.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία, οι ιδιοκτήτες φέρουν την πλήρη και αποκλειστική ευθύνη για την τακτική συντήρηση και ασφάλεια των κτιρίων τους. Ως εκ τούτου το κόστος συντήρησης και επιδιόρθωσης μιας επικίνδυνης οικοδομής βαραίνει και πρέπει να επωμίζεται ο ιδιοκτήτης. Εφόσον ο ιδιοκτήτης ειδοποιηθεί και δεν ανταποκριθεί, τότε θα πρέπει να εξεταστούν μέτρα άσκησης πίεσης προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της επικινδυνότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Επικίνδυνες και κοινόκτητες οικοδομές και πολιτική προστασία-Οι τρεις προτεραιότητες ΥΠΕΣ που έθεσε ενώπιον της Βουλής
Σημειώνεται πως ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, είχε παρουσιαστεί ενώπιον της Επιτροπής Εσωτερικών και είχε παρουσιάσει τις άμεσες προτεραιότητες του Υπουργείου, εκ των οποίων οι δύο αφορούν τις επικίνδυνες και τις κοινόκτητες οικοδομές και τόνισε πως είναι δύο νομοθεσίες που συνδέονται και εξέφρασε τη θέση ότι με τη συμβολή των βουλευτών, θα τεθούν άμεσα προς εξέταση και θα προωθηθούν για ψήφιση.
Στις περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαίο να επέμβει ο ΕΟΑ, ο Οργανισμός καλείται να εξαντλήσει όλα τα μέσα ώστε ο ιδιοκτήτης να άρει την επικινδυνότητα. Σε περίπτωση που χρειαστεί να επέμβει ο ίδιος ο Οργανισμός για άρση της επικινδυνότητας, τότε θα απαιτηθεί ένα συγκεκριμένο κονδύλι, που παρέχεται από πλευράς Υπουργείου Εσωτερικών προς τους ΕΟΑ και το οποίο θα ανακτηθεί σε κατοπινό στάδιο.
Σημειώνεται πως ο ΕΟΑ Λευκωσίας ήταν και ο πρώτος που έλαβε μέτρα, για διαχείριση των επικίνδυνων οικοδομών, δεδομένου ότι πρόκειται και για τη μεγαλύτερη περιφέρεια. Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία που κατέχει ο ΕΟΑ Λευκωσίας, ο αριθμός των επικίνδυνων οικοδομών ανέρχεται στις 1,634, εκ των οποίων οι 1,477 περιλαμβάνονται στα αρχεία που παρέδωσαν οι τοπικές αρχές. Οι υπόλοιπες 157 είναι οικοδομές που εντόπισε ο ΕΟΑ μετά την ανάληψη της ευθύνης.
Συγκεκριμένα, όσον αφορά στις 157 περιπτώσεις:
-Οι 64 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στο Δήμο Λευκωσίας
-Οι 14 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στο Δήμο Στροβόλου
-Οι 17 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στο Δήμο Λατσιών-Γερίου
-Οι 11 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στο Δήμο Λακατάμιας
-Οι 6 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στο Δήμο Νότιας Λευκωσίας Ιδαλίου
-Οι 45 περιπτώσεις αφορούν οικοδομές στις κοινότητες της υπαίθρου.
Ο ΕΟΑ Λευκωσίας, όταν ανέλαβε την ευθύνη της διαχείρισης των επικίνδυνων οικοδομών, ξεκίνησε την επαναξιολόγηση και κατηγοριοποίηση των οικοδομών που περιλαμβάνονταν στις λίστες των τοπικών αρχών. Την ίδια ώρα λάμβανε και συνεχίζει να λαμβάνει πληροφορίες/καταγγελίες για άλλες πιθανόν επικίνδυνες οικοδομές και διενεργεί τους απαραίτητους ελέγχους αυτών.
Από το σύνολο των 1,634 οικοδομών που προαναφέρθηκαν, οι 235 (ποσοστό 14,4%) θεωρούνται κλειστές, δηλαδή δεν υφίσταται πλέον επικινδυνότητα, είτε επειδή ο ιδιοκτήτης προχώρησε σε επιδιορθώσεις είτε διότι το κτήριο κατεδαφίστηκε και ξεκίνησε ανέγερση νέου.
Επιπλέον οι 473 (28,9%) έχουν κηρυχθεί ως επικίνδυνες ενώ 89 οικοδομές (5,4%) έχουν κηρυχθεί επικίνδυνες και βρίσκεται σε εξέλιξη διοικητική διαδικασία διαχείρισης τους. Προχωράει δηλαδή η διαδικασία ετοιμασίας και αποστολής διπλοσυστημένης επιστολής στην οποία καταγράφονται τα ευρήματα του οπτικού ελέγχου με οδηγίες όπως προχωρήσουν οι ιδιοκτήτες των οικοδομών στην άρση της επικινδυνότητας.
Την ίδια ώρα, 132 οικοδομές (8,1%) αξιολογούνται από εξωτερικούς μελετητές και 85 (5,2%) από τον ΕΟΑ με διενέργεια οπτικών ελέγχων. Άλλες 620 οικοδομές βρίσκονται στο στάδιο επιβεβαίωσης της κατάστασης στην οποία ευρίσκονται.
Δύο εξώσεις τους τελευταίους μήνες και η περίπτωση του Στροβόλου για το «κτίΖΩ»
Σημειώνεται πως με βάση τα στοιχεία που έχει ενώπιον του ο ΕΟΑ, τους τελευταίους μήνες προχώρησε σε δύο εξώσεις από διαμερίσματα πολυκατοικίας που είχε χαρακτηριστεί επικίνδυνη στους Αγίους Ομολογητές και για την οποία οι ιδιοκτήτες κίνησαν τις διαδικασίες για άρση της επικινδυνότητας ενώ σε άλλες περιπτώσεις ο ΕΟΑ παρενέβηκε είτε σφραγίζοντας το χώρο είτε τοποθετώντας προστατευτικά κιγκλιδώματα.
Αυτό που διαμηνύεται από πλευράς ΕΟΑ είναι πως στις περιπτώσεις που κρίνεται απαραίτητη κι άμεση η επέμβαση του Οργανισμού, τότε προχωρά με εκτέλεση εργασιών άρσης της επικινδυνότητας. Στις περιπτώσεις που ειδοποιούνται οι ιδιοκτήτες με διπλοσυστημένη επιστολή και δεν υπάρχει ανταπόκριση, τότε αποστέλλεται και δεύτερη επιστολή κι αν πάλι δεν υπάρχει ανταπόκριση, τότε επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο.
Όσον αφορά στην περίπτωση του Στροβόλου, στο πλαίσιο του «κτίΖΩ», που αφορά δύο ενοίκους που δεν έχουν εκκενώσει τις πολυκατοικίες τους, παρά το γεγονός ότι έχουν κηρυχθεί επικίνδυνες και άμεσα κατεδαφιστέες από τον Μάιο του 2023, ο ΕΟΑ έχει αποφασίσει να τερματίσει την εκδίκαση της υπόθεσης, που άρχισε μετά από καταχώρηση αίτησης από το Δήμο Στροβόλου το Μάρτιο του 2025 και να αποστείλει ειδοποιήσεις εκκένωσης. Όπως τονίζεται, ο λόγος που προχώρησε με τη συγκεκριμένη κίνηση ήταν για να ακολουθηθεί η ενδεδειγμένη διαδικασία και να καταχωρηθεί νέα αίτηση στο Δικαστήριο, για έκδοση δικαστικού διατάγματος έξωσης.
Ενισχύθηκε η διαφάνεια
Στο μεταξύ, μετά την τραγωδία στη Λεμεσό, είχε ανοίξει ένας διάλογος ανάμεσα στους ΕΟΑ και το ΕΤΕΚ, ώστε να δημιουργηθεί ένα μητρώο, στο οποίο θα αναγράφονται οι επικίνδυνες οικοδομές από τους ΕΟΑ. Αυτό το μητρώο θα βρίσκεται στην πλατφόρμα ΙΠΠΟΔΑΜΟΣ, που χρησιμοποιούν ήδη οι ΕΟΑ, καθώς θα είναι ευκολότερη η ενημέρωση του κοινού, δεδομένου ότι χρησιμοποιούν τη συγκεκριμένη πλατφόρμα για αδειοδότηση.
Όπως πληροφορείται ο REPORTER για να γίνει αυτό εφικτό, θα πρέπει να υπάρξει μία αναβάθμιση της πλατφόρμας, ώστε να περιληφθεί και το μητρώο. Αυτή η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, ωστόσο θα χρειαστεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα μέχρι να τεθεί σε εφαρμογή, καθώς θα πρέπει να γίνουν και κάποιες δοκιμές. Με βάση το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί, η πλατφόρμα θα είναι έτοιμη σε διάστημα τριών μηνών, κάτι που σημαίνει ότι αλλαγές αναμένονται το δεύτερο εξάμηνο του 2026.
Πάντως, μέχρι να ετοιμαστεί η εν λόγω πλατφόρμα, το ΕΤΕΚ ζήτησε από τους ΕΟΑ να δημοσιεύσουν στις ιστοσελίδες τους τις επικίνδυνες οικοδομές, τον βαθμό επικινδυνότητας και για ποιους είναι επικίνδυνες (ενοίκους, περαστικούς κλπ). Αυτό έγινε ώστε να υπάρχει διαφάνεια, αλλά και για άμεση ενημέρωση των πολιτών.
