Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την πραγματοποίηση ακόμη μιας άτυπης διευρυμένης διάσκεψης για το Κυπριακό, για την οποία ο στόχος που τίθεται δεν είναι άλλος από την ανακοίνωση της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων έπειτα από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, όπου οι συζητήσεις περιορίστηκαν στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης(ΜΟΕ).
Η πραγματοποίηση της διευρυμένης διάσκεψης, που όπως όλα δείχνουν θα πραγματοποιηθεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες, εντάσσεται στο πλαίσιο της νέας πρωτοβουλίας την οποία ανέλαβε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ενθαρρυμένος από την συνάντηση που είχε στις αρχές του χρόνου στην Άγκυρα με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ήταν μια συνάντηση κατά την οποία ο Τούρκος Προέδρος φέρεται να άναψε το πράσινο φως στον κ. Γκουτέρες να προχωρήσει σε μια ύστατη προσπάθεια για επίτευξη προόδου πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του στο τέλος του έτους, με τον ίδιο τον Γενικό Γραμματέα να θέλει να αφήσει πριν από την αποχώρησή του από τα ηνία του διεθνούς οργανισμού έντονα το θετικό αποτύπωμα του σε ένα πρόβλημα το οποίο γνωρίζει καλά και με το οποίο ασχολήθηκε ενδεχομένως πολύ περισσότερο απ’ όλους τους προκάτοχούς του τα τελευταία χρόνια.
Υπενθυμίζεται ότι το καλοκαίρι του 2017 στο Κραν Μοντανά, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ είχε υποβάλει προφορικώς το περιβόητο και πολυσυζητημένο πλαίσιο έξι σημείων, φέρνοντας το Κυπριακό ένα βήμα πριν από την λύση, η οποία ωστόσο ναρκοθετήθηκε από την απροθυμία των Τούρκων να αποδεχθούν κατάργηση των εγγυήσεων και αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων στη βάση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.
Λίγα χρόνια αργότερα, τον Μάρτιο του 2021 στην Γενεύη, η τουρκική πλευρά θα έθετε επισήμως στο τραπέζι την λύση δύο κρατών και ουσιαστικά θα έβαζε ταφόπλακα στην όποια προοπτική συνέχισης των διαπραγματεύσεων και επίτευξης προόδου στην βάση του συμφωνημένου πλαισίου.
Με φόντο και με στόχο την προετοιμασία της προδιαγραφόμενης νέας πενταμερούς διάσκεψης, στην Κύπρο βρέθηκε την περασμένη βδομάδα η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία συναντήθηκε ξεχωριστά εις διπλούν με τους ηγέτες.
Στα επόμενα 24ωρα, η κ. Ολγκίν θα συνεχίσει τις επαφές της σε Άγκυρα και Αθήνα, με την συνάντηση που θα έχει με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, να θεωρείται ως άκρως καθοριστική και κρίσιμη για τα επόμενα βήματα.
«Πιο συγκεκριμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο»
Με φόντο την νέα προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ που βρίσκεται σε εξέλιξη, ο REPORTER επικοινώνησε με τον πρώην διαπραγματευτή της ε/κ πλευράς για το Κυπριακό Αντρέα Μαυρογιάννη, ο οποίος σχολιάζοντας τις τελευταίες κινήσεις Γκουτέρες σημείωσε ότι τα πράγματα είναι κάπως ρευστά, καθώς εμφανίζεται ενός είδους κινητικότητα.
«Φαίνεται ότι η Τουρκία έχει δώσει κάποιου είδους δείγματα γραφής προς τον Γενικό Γραμματέα ότι επιθυμεί κάποια κινητικότητα και αυτό κάνει τον ίδιο και βεβαίως την κ. Ολγκίν να ελπίζουν ότι κάτι μπορεί να γίνει μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 και βεβαίως πριν από το τέλος του χρόνου που ολοκληρώνεται η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες», υπέδειξε ο κ. Μαυρογιάννης.
Όπως σημείωσε περαιτέρω, για να οδηγηθούμε σε κάτι ποιο ουσιαστικό θα πρέπει να γίνει η άτυπη πενταμερής διάσκεψη, η οποία η φιλοδοξία είναι να σηματοδοτήσει την απόφαση να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
«Αυτό που εκτιμώ», επισήμανε, «είναι ότι μπορεί να προωθηθεί κάποιο συγκεκριμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο. Κάτι αντίστοιχο, ίσως πιο λεπτομερές από τα έξι σημεία που κατέθεσε ο Γενικός Γραμματέας στο Κραν Μοντανά. Αν προχωρήσουν τα Ηνωμένα Έθνη με ένα τέτοιου είδους πλαίσιο, η ιδέα είναι να υπάρξουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις τους τελευταίους μήνες του 2026».
«Η βάση θα είναι το πλαίσιο Γκουτέρες»
Την ίδια ώρα, μιλώντας στον REPORTER, ο πολιτικός αναλυτής, Νίκος Κατσουρίδης, τόνισε πως είναι θετικό το γεγονός ότι ο Γενικός Γραμματέας ανέλαβε την νέα πρωτοβουλία, κατά ένα τρόπο πιο αποφασιστικό από όποια άλλη φορά, κάτι που σχετίζεται και με την αποχώρησή του από την θέση μέχρι το τέλος του χρόνου.
Αναφερόμενος στις προϋποθέσεις που οδηγούν, όπως όλα δείχνουν, στην πραγματοποίηση της νέας πενταμερούς διάσκεψης ο κ. Κατσουρίδης επισήμανε ότι η πραγματοποίηση της 5+1 θα καταστεί δυνατή εξαιτίας του γεγονότος ότι η Τουρκία έχει εγκαταλείψει την θέση που ήθελε εκ προοιμίου πριν αρχίσουν οι συνομιλίες, ότι υπάρχουν δύο κράτη στην Κύπρο, κάτι που προεξοφλούσε και το αποτέλεσμα των συνομιλιών.
Η θετική αυτή εξέλιξη, όπως υπογράμμισε, είναι απότοκο της διεθνούς συγκυρίας, αλλά και εξαιτίας και πρωτοβουλιών και ενεργειών της Κυπριακής Κυβέρνησης.
«Δεν εννοώ μόνο τις πρωτοβουλίες που αφορούν το Κυπριακό προς την κατεύθυνση των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εννοώ και το όλο πλέγμα σχέσεων που έχτισε σιγά-σιγά με χώρες της περιοχής, με ομάδες κρατών και την διείσδυση της κυπριακής διπλωματίας σε χώρες τουρκογενείς και τουρκόφωνες, που ήταν πάντα το στήριγμα της τουρκικής διχοτομικής πολιτικής όσον αφορά το Κυπριακό», υπέδειξε.
Τα πιο πάνω, σύμφωνα με τον Νίκο Κατσουρίδη, έχουν δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να έχουμε την σύγκλιση πενταμερούς που συνιστά το άνοιγμα ενός παραθύρου. «Χωρίς αυταπάτες βέβαια για τις δυσκολίες που θα προκύψουν κατά την διαδικασία και τα προβλήματα που υπάρχουν για να ξεπεραστούν», σημείωσε.
Ο κ. Κατσουρίδης εκτίμησε ότι αυτή την στιγμή ο Γενικός Γραμματέας δεν πρόκειται να δαπανήσει χρόνο με τα ΜΟΕ, καθώς ήταν ένα εργαλείο που δημιουργεί κλίμα που θα υποβοηθούσε τις συνομιλίες. Μάλιστα, σημείωσε ότι η Τουρκία χρησιμοποιούσε τα τελευταία χρόνια με ιδιαίτερη ένταση μέσω της τ/κ ηγεσίας τα ΜΟΕ, για να μην επιστρέφει στις συνομιλίες.
«Οι τοποθετήσεις και η στάση της όσον αφορά τα ΜΟΕ ήταν τόσο εκβιαστική που δεν επέτρεπε να συμφωνηθεί έστω και ένα μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, οπόταν η Τουρκία πωλούσε το παραμύθι, αφού οι δύο κοινότητες δεν τα βρίσκουν ούτε και σε ένα ΜΟΕ γιατί μου ζητάτε να πάμε σε ουσιαστικές συνομιλίες», εξήγησε ο Νίκος Κατσουρίδης.
Ως προς την επερχόμενη πενταμερή διάσκεψη, ο κ. Κατσουρίδης επισήμανε ότι οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι αυτή την φορά ο Γενικός Γραμματέας θα αρχίσει από την ουσία.
Εξέφρασε μάλιστα την πεποίθηση «ότι η βάση θα είναι το πλαίσιο Γκουτέρες και βέβαια όσες συγκλήσεις έχουν κλειδώσει, αλλά κυρίως το πλαίσιο. Θα θεωρούσα πολύ αποφασιστική και ουσιαστική κίνηση από πλευράς του, εάν ξεκινούσε από δύο σημεία. Ένα που ενδιαφέρει κραυγαλέα την τ/κ πλευρά ας πούμε την διακυβέρνηση και ένα που ενδιαφέρει την δική μας πλευρά, που είναι τα θέματα ασφάλειας».
Καταληκτικά, ο Ν. Κατσουρίδης σημείωσε ότι «αν θα γίνει κατορθωτό να υπάρξει θεαματική πρόοδος ως το τέλος του χρόνου και να δημιουργηθεί δυνατότητα ο Γενικός Γραμματέας να καταθέσει κάποιο έγγραφο συμφωνίας δεν μπορώ να το απαντήσω. Εφόσον έχουμε αυτή την πρόοδο έστω και αν δεν κλείσει οριστικά μια συμφωνία θα έχουν δημιουργηθεί όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να συνεχίσει ο διάδοχος του μέσα στο επόμενο χρόνο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
