Μία πράξη δικαιοσύνης, μνήμης και αξιοπρέπειας και ταυτόχρονα ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα για την Τουρκία, αποτελεί το ψήφισμα που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και της Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για τις φρικαλεότητες που υπέστησαν οι γυναίκες κατά την βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974. Ένα ψήφισμα, με το οποίο επιτέλους αναγνωρίζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως θύματα της εισβολής οι γυναίκες που υπέστησαν κακοποίηση και σεξουαλική βία από τα τουρκικά στρατεύματα το μαύρο καλοκαίρι του 1974 και την ίδια ώρα, θέτει εκ νέου την Τουρκία προ των ευθυνών της.
Την περασμένη Τετάρτη ψηφίστηκε από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωκοινοβουλίου το ψήφισμα που αποτελούσε πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή του Δημοκρατικού Συναγερμού, Λουκά Φουρλά, σε συνεργασία με την συντονίστρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, η οποία ήταν και εισηγήτρια του ψηφίσματος, Ελεονώρα Μελέτη. Στο συγκεκριμένο ψήφισμα υπάρχουν σαφείς αναφορές στα εγκλήματα που διαπράχθηκαν από τον τουρκικό στρατό το μαύρο καλοκαίρι του 1974 εις βάρος των Κυπρίων γυναικών, αλλά και κατά ανδρών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Υπερψηφίστηκε το ψήφισμα για τις κακοποιημένες γυναίκες του 1974-Καλεί την Τουρκία να αποζημιώσει τα θύματα η ΕΕ
Ουσιαστικά, με το συγκεκριμένο ψήφισμα αναγνωρίζεται και επίσημα για πρώτη φορά, σε ανώτατο επίπεδο, η σεξουαλική βία, οι βιασμοί, οι διώξεις και ο εξαναγκαστικός εκτοπισμός που βίωσαν τα θύματα το 1974.
«Το ψήφισμα αφορά μια από τις πιο σκοτεινές και τραγικές πτυχές της τουρκικής εισβολής του 1974, τις γυναίκες που υπέστησαν σεξουαλική βία και κάθε μορφή κακοποίησης από τα τουρκικά στρατεύματα. Για δεκαετίες κουβαλούσαν μόνες τους το βάρος του πόνου, της ντροπής που τους επέβαλαν και της σιωπής. Η Ευρώπη όφειλε να ακούσει τη φωνή τους και να αναγνωρίσει την αλήθεια», ανέφερε στον REPORTER ο ευρωβουλευτής, Λουκάς Φουρλάς.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία στο ψήφισμα είναι το γεγονός ότι υπάρχει ρητή αναφορά ότι η σεξουαλική βία χρησιμοποιήθηκε ως όπλο πολέμου, γεγονός που συνιστά σοβαρή παραβίαση των Συμβάσεων της Γενεύης. Σημειώνεται, δε, ότι στο ψήφισμα απαιτείται η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και υποστηρίζεται η ανέγερση μνημείου στη Λευκωσία, για τις γυναίκες θύματα σεξουαλικής βίας, ως χώρος μνήμης και αναγνώρισης.
«Με την υιοθέτηση του ψηφίσματος από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για πρώτη φορά καταγράφεται επίσημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ότι οι γυναίκες της Κύπρου υπήρξαν θύματα εγκλημάτων πολέμου. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορική αναφορά. Πρόκειται για μια πράξη δικαιοσύνης, μνήμης και αξιοπρέπειας. Η δική μας υποχρέωση είναι να συνεχίσουμε να μεταφέρουμε την αλήθεια για όσα συνέβησαν στην πατρίδα μας. Γιατί χωρίς αλήθεια δεν μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη».
Αυτό που ξεκαθαρίζεται από πλευράς των εισηγητών του ψηφίσματος είναι πως κανένα ψήφισμα δεν μπορεί να σβήσει τον πόνο των όσων βίωσαν εκείνο το μαύρο καλοκαίρι του 1974, τη βία που δέχθηκαν και να επιστρέψει τα χρόνια που χάθηκαν, όμως προσφέρει κάτι βασικό, που εδώ και πενήντα δύο χρόνια δεν είχε γίνει. Αναγνώριση για τα θύματα, που είναι ανεκτίμητο.
«Πολλές από αυτές τις γυναίκες έζησαν για δεκαετίες μέσα στη σιωπή. Κάποιες δεν μίλησαν ποτέ δημόσια για όσα υπέστησαν. Άλλες φοβήθηκαν την κοινωνική προκατάληψη ή την αμφισβήτηση. Με αυτό το ψήφισμα η Ευρώπη αναγνώρισε επίσημα ότι αυτές οι γυναίκες ήταν θύματα μιας βάρβαρης πολεμικής πρακτικής και ότι η δική τους ιστορία αποτελεί μέρος της συλλογικής μνήμης της Κύπρου και της Ευρώπης. Για εμένα προσωπικά, αυτή ήταν η πιο σημαντική διάσταση της πρωτοβουλίας. Να αισθανθούν αυτές οι γυναίκες ότι δεν ξεχάστηκαν. Ότι οι φρικαλεότητες που υπέστησαν και ο πόνος τους δεν χάθηκαν μέσα στον χρόνο. Ότι η φωνή τους έφτασε εκεί όπου έπρεπε να ακουστεί και ότι η δικαίωση, έστω και καθυστερημένα, αρχίζει να παίρνει μορφή», τόνισε ο κ. Φουρλάς.
Το ισχυρό πολιτικό μήνυμα στην Τουρκία
Το επόμενο βήμα για να ολοκληρωθεί η σημαντική αυτή προσπάθεια που γίνεται είναι να υιοθετηθεί το ψήφισμα από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τον ευρωβουλευτή να επισημαίνει ότι αυτό θα στείλει ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα στην Τουρκία, ότι πλέον δεν πρόκειται για μία συμβολική διαδικασία, αλλά για επίσημη θέση του κορυφαίου δημοκρατικού θεσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέναντι σε εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της εισβολής στην Κύπρο.
«Η Τουρκία επιχειρεί εδώ και δεκαετίες να αποφεύγει την ανάληψη ευθύνης για τις συνέπειες της εισβολής, κατοχής και για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που τη συνόδευσαν. Κάθε τέτοια ευρωπαϊκή απόφαση καταγράφει ιστορικά την αλήθεια και ενισχύει τη διεθνή πίεση για λογοδοσία. Δεν τρέφω αυταπάτες ότι ένα ψήφισμα από μόνο του θα αλλάξει τη στάση της Άγκυρας. Είναι όμως ένα σημαντικό εργαλείο πολιτικής και ηθικής πίεσης. Κυρίως, διασφαλίζει ότι η Ευρώπη δεν ξεχνά και δεν επιτρέπει να παραγραφούν εγκλήματα που σημάδεψαν ανθρώπινες ζωές και την ιστορία της πατρίδας μας».
Στα σκαριά κι άλλες σημαντικές δράσεις για τις άγνωστες πτυχές του Κυπριακού
Στο μεταξύ, η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ακόμη ένα κρίκο της αλυσίδας των ενεργειών που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, ώστε να έρθουν στην επιφάνεια άγνωστες πτυχές του Κυπριακού και των συνεπειών του. Ανάμεσα σε αυτές τις δράσεις ήταν η έκθεση που εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα παιδιά του Ριζοκαρπάσου, στην οποία αναγνωρίστηκαν οι δυσκολίες και οι περιορισμοί στην πρόσβαση στην εκπαίδευση και στην καθημερινότητα.
Πέραν τούτου, τον Ιανουάριο του 2024 η υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου είχε κληθεί στις Βρυξέλλες για να ενημερώσει τους ευρωβουλευτές για τις προκλήσεις των «αρχών» στα κατεχόμενα στα σχολεία του Ριζοκαρπάσου, ενώ είχαν πραγματοποιηθεί και εκδηλώσεις με τις γυναίκες θύματα της εισβολής.
«Από την πρώτη στιγμή που βρέθηκα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθεσα ως προτεραιότητα να δώσω φωνή σε ανθρώπους που για χρόνια δεν είχαν ακουστεί όσο έπρεπε. Στις γυναίκες θύματα της εισβολής, στα εγκλωβισμένα παιδιά του Ριζοκαρπάσου, στους αγνοουμένους και τις οικογένειές τους, στους πρόσφυγες και σε όλους όσοι συνεχίζουν να βιώνουν τις συνέπειες της κατοχής. Η πρόσφατη έκθεση για τα παιδιά του Ριζοκαρπάσου, οι εκδηλώσεις που διοργανώσαμε στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο, καθώς και η παρουσία εκπροσώπων της κυπριακής πολιτείας στο Ευρωκοινοβούλιο, αποτελούν μέρος μιας συνολικής προσπάθειας να κρατήσουμε το Κυπριακό ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα μέσα από την ανθρώπινη διάστασή του. Υπάρχουν ήδη νέες πρωτοβουλίες που επεξεργαζόμαστε και θα ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα. Ο στόχος είναι ένας. Να συνεχίσουμε να φωτίζουμε πτυχές του Κυπριακού που παραμένουν άγνωστες στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη και να διασφαλίσουμε ότι η αλήθεια της Κύπρου δεν θα ξεχαστεί ποτέ», σημείωσε ο Λουκάς Φουρλάς.
