Λένε πως σε κάθε πόλεμο υπάρχουν παράπλευρες απώλειες. Υπάρχουν όμως και κάποιοι άγραφοι... γραμμένοι νόμοι που έχουν να κάνουν με την προστασία των παιδιών, τα οποία δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αποτελούν πεδίο -από οποιαδήποτε πλευρά- αντιπαράθεσης, ούτε δύναται να χρησιμοποιούνται ως όπλα για αντεπίθεση.
Στην υπόθεση Σάντη, που αφήνεται η εντύπωση πως εξελίσσεται κυρίως επικοινωνιακά αντί θεσμικά -όπως θα έπρεπε σε ένα ώριμο κράτος δικαίου- από οποία πλευρά και αν το δει κανείς, έχουν ξεπεραστεί τα ηθικά όρια και στον βωμό της δημιουργίας ή της ανασκευής εντυπώσεων, παραβιάζοντας θεμελιώδεις δικαιώματα που είναι κατοχυρωμένα από το Σύνταγμα. Όχι μόνο από αυτούς που δεν έχουν καμία υποχρέωση έναντι των πολιτών και στους οποίους καταλογίζονται διαφορετικά κίνητρα. Αλλά και από το ίδιο το κράτος και τους θεσμούς του, που συνεχίζουν να εκτίθενται με λανθασμένους χειρισμούς και επικοινωνιακές προσεγγίσεις, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τις οποιεσδήποτε συνέπειες. Που αν διαφωνούσαν με αυτές τις πρακτικές, το ίδιο το κράτος που έχει την ευθύνη του κάθε πολίτη ξεχωριστά, θα έπρεπε να αντιδράσει, χωρίς να αφήνει περιθώρια συζήτησης περί συναίνεσης, όταν μάλιστα οι επικεφαλής των εμπλεκόμενων θεσμών και γενικότερα οι εκπρόσωποι, αρνούνται τις επίσημες τοποθετήσεις για σημαντικά ζητήματα.
Η νομολογία είναι ξεκάθαρη. Το συμφέρον του παιδιού υπερέχει οποιουδήποτε θέματος δημόσιου ενδιαφέροντος. Οποιασδήποτε περιέργειας, οποιασδήποτε επικοινωνιακής πολιτικής, οποιασδήποτε διαμάχης, πολιτικής και μη. Και εάν οποιοσδήποτε εμπλεκόμενος στην υπόθεση της «Σάντη» αποφάσισε -με τις δημόσιες τοποθετήσεις- να παρεκκλίνει των ορίων, με αναφορές σε παιδιά και προσωπικά δεδομένα, το κράτος και η πολιτεία όφειλαν να αντιδράσουν θεσμικά.
Δεν νοείται ένα σοβαρό κράτος, το οποίο έχει την ευθύνη της προστασίας των πολιτών του, να επιτρέπει αυτή την πρακτική. Να αφήνει την εντύπωση ότι «συναινεί» στις επιλεκτικές διαρροές, που πέραν του ότι εκθέτουν πρόσωπα, πλήττουν την αμεροληψία και το κύρος των θεσμών, κλονίζοντας την ήδη εύθραυστη εμπιστοσύνη των πολιτών και να επιτρέπει τα λαϊκά Δικαστήρια, μετατρέποντας το σκηνικό σε ζούγκλα.
Και εάν πρόκειται για σεναριολογία ή για αυθαίρετο συμπέρασμα, δεν νοείται ένα σοβαρό κράτος και οι θεσμοί να παραμένουν σε αδράνεια και να παρακολουθούν ως απλοί θεατές, χωρίς καμία απολύτως αντίδραση που τουλάχιστον θα προστάτευε τους ίδιους τους θεσμούς, τους οποίους είχαν υποχρέωση να προστατεύσουν.
Ακόμη χειρότερα, επιτρέπουν την έκθεση και την εργαλοιοποίηση παιδιών, που στιγματίζονται στην κοινωνία με δημοσιοποίηση βαθιά προσωπικών λεπτομερειών, που αγγίζουν την ταυτότητα και την αξιοπρέπεια τους. Παιδιά που μετατρέπονται άθελα τους σε επίκεντρο μιας δημόσιας συζήτησης. Που τυγχάνουν σχολιασμού για άκρως ευαίσθητα θέματα, που μπορεί και τα ίδια να μην γνωρίζουν, και στιγματίζονται σε ολόκληρη την κοινωνία για τις προσωπικές τους καταστάσεις. Παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, που αρχίζουν σιγά σιγά τη ζωή τους, δημιουργώντας φίλους, οι οποίοι ενδέχεται να μην γνώριζαν και να μην έπρεπε να γνωρίζουν.
Η δημοσιοποίηση τέτοιων στοιχείων, με επίκληση σε δημοσιευμένες αποφάσεις στις οποίες σε καμία περίπτωση δεν αναγράφονται ονόματα και στοιχεία που να φωτογραφίζουν την οικογένεια, ακριβώς για τους πιο πάνω λόγους, (σ.σ τις εντοπίζει μόνο κάποιος που γνωρίζει) αποτελεί άλλη μια ένδειξη της επικίνδυνης διολίσθησης της δημόσιας συζήτησης, όπως αυτή αφέθηκε να εξελιχθεί γύρω από την υπόθεση.
Ωστόσο, η προστασία των παιδιών υποχωρεί σε οποιαδήποτε ανάγκη δημιουργίας εντυπώσεων. Δεν δύναται ένα παιδί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο σύγκρουσης, χωρίς μάλιστα να το έχει επιλέξει. Δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του δημόσια και δεν φέρει καμία ευθύνη για τις επιλογές ή τις διαφορές άλλων, ακόμα και των γονιών του.
Η δημοσιοποίηση ευαίσθητων και προσωπικών πληροφοριών, αντιβαίνουν τις βασικές αρχές. Σήμερα η υπόθεση «Σάντη» βρίσκεται στο επίκεντρο. Σε ένα μήνα, σε ένα χρόνο μάλλον όχι. Θα πάρει το δρόμο της, όποιος και αν είναι αυτός. Εντούτοις, ο στιγματισμός, μπορεί να συνοδεύει ένα παιδί για χρόνια. Αυτό καθιστά την ευθύνη όλων ακόμη μεγαλύτερη. Και το ζήτημα δεν είναι νομικό, αλλά βαθιά ηθικό. Μια κοινωνία, ένα κράτος, που επιτρέπει να εκτίθενται ανήλικα παιδιά για χάρη εντυπώσεων, έχει ήδη αποτύχει.
****
«Δύο τουλάχιστον άτομα θα μείνουν εκτεθειμένα», αναφέρθηκε μεταξύ άλλων από πλευράς Κυβέρνησης. Σε περίπτωση δε που τα μηνύματα και η ιστορία της Σάντη αποτελεί τελικά μια επινόηση, με τις λεπτομέρειες και τα γεγονότα να συνδέθηκαν με τέτοιο τρόπο που η 45χρονη κατάφερε να ξεγελάσει τους πάντες, τότε έχει απόλυτο δίκαιο, φτάνει να δοθούν απαντήσεις από τις αρχές στην κοινή γνώμη, ώστε να μην παραμείνουν σκοτεινά σημεία που θα δώσουν περιθώρια αμφισβήτησης.
Ωστόσο, η πραγματικότητα και η μεγάλη εικόνα, είναι διαφορετική. Από όλη αυτή την υπόθεση και όπως αυτή εξελίσσεται εδώ και τρεις εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων των λανθασμένων χειρισμών και των παιχνιδιών διαρροών, ήδη έχουν εκτεθεί αρκετά πρόσωπα. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι εκτέθηκε η αξιοπιστία του κράτους και η λειτουργία των θεσμών.
