Στη σκιά της παρατεταμένης στασιμότητας στο Κυπριακό και της δυστοκίας που καταγράφεται όσον αφορά την επίτευξη του στόχου της επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, συναντάται αύριο Τετάρτη στις Βρυξέλλες με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στο περιθώριο των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Το τετ α τετ Χριστοδουλίδη-Γκουτέρες πραγματοποιείται κατόπιν σχετικής πρωτοβουλίας και αιτήματος που υποβλήθηκε το προηγούμενο διάστημα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, υπό το πρίσμα και του όχι προσδοκώμενου αποτελέσματος που επέφεραν οι τέσσερις συναντήσεις των τελευταίων μηνών με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την δεύτερη συνάντηση των δύο ηγετών τον περασμένο Δεκέμβρη, που πραγματοποιήθηκε στην παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, ουσιαστικά επαναβεβαιώθηκε διά της ανακοίνωσης που εξέδωσαν τα Ηνωμένα Έθνη έπειτα από την ολοκλήρωσή της, η βάση λύσης του Κυπριακού.
Και τούτο, αφού γινόταν ξεκάθαρα λόγος για λύση στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, με πολιτική ισότητα, όπως αυτή περιγράφεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Επρόκειτο για μια αναφορά στην ανακοίνωση των Η.Ε., που παραπέμποντας εμμέσως πλην σαφώς στη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία, «απαντούσε» ουσιαστικά και στην τουρκική τα τελευταία χρόνια θέση-όπως αυτή για πρώτη φορά επισήμως τέθηκε στο τραπέζι κατά την άτυπη πενταμερή Απριλίου του 2021 στην Γενεύη-, για λύση δύο κρατών.
Παρά το γεγονός αυτό, και παρά τις δύο ακόμη συναντήσεις Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν που ακολούθησαν έως σήμερα, όχι μόνο δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη προόδου με τρόπο που να δημιουργούνται συνθήκες επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης για το Κυπριακό, αντιθέτως, κολλημένη μέχρι και σήμερα παραμένει και η υλοποίηση των συμφωνηθέντων μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης(ΜΟΕ).
Σαν μην έφθανε αυτό μάλιστα, το όλο κλίμα ήρθαν να στραβώσουν περαιτέρω δημόσιες παρεμβάσεις και τοποθετήσεις της Μαρία Άνχελα Ολγκίν που προέκυψαν στην πορεία, στις οποίες η προσωπική απεσταλμένη του Αντόνιο Γκουτέρες επικαλείτο ως λόγους για τους οποίους δεν μπορεί κατά την παρούσα φάση να προχωρήσει η διαδικασία και να συγκληθεί διευρυμένη διάσκεψη, την κυπριακή Προεδρία της Ε.Ε. και τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές.
Επρόκειτο για τοποθετήσεις, οι οποίες προκάλεσαν την έντονη δυσφορία και δυσαρέσκεια της Λευκωσίας, με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη να αποστέλλει τον περασμένο μήνα επιστολή στον Αντόνιο Γκουτέρες.
Στην επιστολή, ο Νίκος Χριστοδουλίδης διαβεβαίωνε τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ πως οι λόγοι του οποίους επικαλείται η κ. Ολγκίν ουδόλως επηρεάζουν τη δέσμευση του ιδίου και της ε/κ πλευράς κατ' επέκταση για άμεση επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων και πρόοδο στο Κυπριακό.
Είναι ακριβώς στο περιεχόμενο και στην λογική της επιστολής εκείνης που ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης θα κινηθεί κατά την ολιγόλεπτη συνάντηση που θα έχει αύριο το απόγευμα με τον κ. Γκουτέρες στις Βρυξέλλες, ξεκαθαρίζοντας και διά ζώσης στον γενικό γραμματέα τη θέση της Λευκωσίας και δη τη διαφωνία της έναντι της προσέγγισης της προσωπικής του απεσταλμένης.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Νίκος Χριστοδουλίδης προτίθεται στο πλαίσιο αυτό να τονίσει το επιζήμιο του χαρακτήρα της όποιας τεχνητής αναμονής στο Κυπριακό-όπως αυτή επιχειρείται από την Μαρία Άνχελα Ολγκίν-υπό την επίκληση της κυπριακής Προεδρία και των βουλευτικών εκλογών-, επαναλαμβάνοντας συναφώς εκ νέου την ετοιμότητά του για άτυπη διευρυμένη διάσκεψη με στόχο την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά τον Ιούλιο του 2017.
Ταυτοχρόνως, σύμφωνα με τις ίδιες κυβερνητικές πηγές, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα υπογραμμίσει την ανάγκη, όπως υπάρξει παράλληλα πρόοδος και στην υλοποίηση των ΜΟΕ, ως υποβοηθητικά στοιχεία στην προσπάθεια για συνολική επίλυση του Κυπριακού.
Πρόοδος πριν να φύγει ο Γκουτέρες
Παράγοντας στον οποίο η Λευκωσία αποδίδει τεράστια σημασία είναι, όπως καταστεί δυνατή η επίτευξη προόδου και οδηγηθούμε σε επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του Αντόνιο Γκουτέρες.
Και αυτό, πολύ φυσιολογικά από την στιγμή που ο κ. Γκουτέρες κρίνεται ως βαθιά γνώστης του προβλήματος και κρίνεται ως ο καταλληλότερος για να διαχειριστεί την παρούσα κατάσταση οδηγώντας σε επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο της διακοπής τους στο Κραν Μοντανά. Εκεί, υπενθυμίζεται, όπου ο Αντόνιο Γκουτέρες υπέβαλε και το πλαίσιο έξι σημείων, φέροντας το Κυπριακό σε απόσταση αναπνοής από την κατάληξη σε συμφωνία.
Πέραν τούτων, όπως περαιτέρω υποδεικνύεται, η επερχόμενη αλλαγή σκυτάλης στα ηνία του ΟΗΕ θα επιφέρει εκ των πραγμάτων περαιτέρω καθυστέρηση, με τον διάδοχο του Αντόνιο Γκουτέρες να χρειάζεται τον απαιτούμενο χρόνο ενημέρωσης και διαμόρφωσης δικής άποψης προτού αναλάβει την οποιαδήποτε καινούργια πρωτοβουλία.
Στη βάση των πιο πάνω, η αυριανή συνάντηση Χριστοδουλίδη-Γκουτέρες, συνίσταται και προσεγγίζεται από την Λευκωσία ως μια πρώτης τάξεως ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων και ξεκαθαρίσματος προθέσεων, ως εξής:
Πρώτο: Αποκρυπτογράφησης των σκέψεων του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ για τις όποιες ενδεχόμενες κινήσεις του στο Κυπριακό στον χρόνο που απομένει μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας του, καθώς και ενημέρωσης της ε/κ πλευράς για τα όσα έλαβαν χώρα στη Νέα Υόρκη σε σχέση με το Κυπριακό στον απόηχο της τελευταίας συνάντησης του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Ερχιουρμάν.
Δεύτερο: Έκφρασης της ετοιμότητας και της απόλυτης βούλησης του Προέδρου της Δημοκρατίας για άτυπη πενταμερή και ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ακόμη και αύριο.
Τρίτο: Κατάθεσης της διαφωνίας της Λευκωσίας και απόρριψης της θεώρησης Ολγκίν πως η κυπριακή Προεδρία και οι προσεχείς βουλευτικές εκλογές αποτελούν πραγματικούς λόγους για να παραμένει το Κυπριακό στον πάγο.
Στο επίκεντρο και ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή
Αξίζει να σημειωθεί πως πέραν από το Κυπριακό, κυρίαρχο θέμα συζήτησης ένεκα και της χρονικής συγκυρίας κατά την οποία πραγματοποιείται η συνάντηση, αναμένεται να αποτελέσουν ο πόλεμος στην Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή μας.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναμένεται να ενημερώσει τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ για την στοχοποίηση της οποίας έτυχε έδαφος της Κύπρου, για τα διαβήματα που έγιναν και για την έμπρακτη αλληλεγγύη που επέδειξαν προς την Κυπριακή Δημοκρατία διά της αποστολής δυνάμεων αποτροπής, Ευρωπαίοι εταίροι της.
