Την ανάγκη για ολιστικό σχεδιασμό του τουρισμού, που να συνδέεται με ανθεκτικό χωροταξικό σχεδιασμό, προσαρμοσμένη διαχείριση των διαθέσιμων υδατικών πόρων, πράσινη ενεργειακή μετάβαση και ανάλογη διαχείριση των τουριστιρουκών υποδομών και ουσιαστική προστασία των οικοσυστημάτων, υπογράμμισε η Επίτροπος Περιβάλλοντος και Ευημερίας των Ζώων, Αντωνία Θεοδοσίου, στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο για τον Βιώσιμο Τουρισμό που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία, την Πέμπτη, 27 Φεβρουαρίου.
Σε σημερινή ανακοίνωση του Γραφείου της Επιτροπής, αναφέρεται ότι το συνέδριο διοργάνωσε ο Κυπριακός Σύνδεσμος Αειφόρου Τουρισμού (CSTI), σηματοδοτώντας την 20ή επέτειο της δράσης του, και συγκέντρωσε περισσότερους από 300 συμμετέχοντες από την Κύπρο και το εξωτερικό.
Αναφέρεται ακόμα ότι η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE) και αποτέλεσε πλατφόρμα διαλόγου για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της βιώσιμης ανάπτυξης του τουριστικού τομέα.
Ειδικότερα αναφέρεται πως η κ. Θεοδοσίου συμμετείχε στο πάνελ με τίτλο «Ενίσχυση της Ανθεκτικότητας του Τουρισμού μέσω Τοπικών, Μεσογειακών, Ευρωπαϊκών και Παγκόσμιων Συνεργειών», το οποίο συντόνισε ο Jeremy Sampson, Διευθύνων Σύμβουλος του «The Travel Foundation» και ιδρυτικό μέλος της Future of Tourism Coalition.
Προστίθεται ότι στο πάνελ συμμετείχαν επίσης ο Υφυπουργός Τουρισμού Κώστας Κουμής, ο Matt Callaghan, Γενικός Διευθυντής Επιχειρήσεων της easyJet holidays και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Global Sustainable Tourism Council, η Nina Boys, Vice President of Sustainability and Beyond Green του Preferred Travel Group, και ο Boris Erg, Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Περιφερειακού Γραφείου της Διεθνούς Ένωσης Προστασίας της Φύσης (IUCN).
Στην εναρκτήρια τοποθέτησή της, η Επίτροπος υπογράμμισε ότι ο τουρισμός βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο καμπής, και στη Μεσόγειο, όπου οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής γίνονται ολοένα πιο έντονες. Ανέφερε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας, η λειψυδρία, η υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και οι πιέσεις στις παράκτιες ζώνες επηρεάζουν ήδη τη βιωσιμότητα των προορισμών, των τοπικών κοινωνιών και των οικονομιών.
Όπως τόνισε, σε αυτό το πλαίσιο, η ανθεκτικότητα στον τουρισμό δεν μπορεί να προκύψει από βελτιώσεις στο υφιστάμενο μοντέλο ανάπτυξης, αλλά απαιτεί προσαρμογή και εξισορρόπηση. Ο κλιματικός κίνδυνος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως επιμέρους τομεακό ζήτημα, αλλά χρειάζεται να αναγνωρίζεται ως οικολογικό όριο που καθοδηγεί τις αποφάσεις σχεδιασμού, συνέχισε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις παράκτιες ζώνες της Μεσογείου, όπου η έντονη ανάπτυξη έχει επηρεάσει τόσο τα οικοσυστήματα όσο και τη φυσιογνωμία των ακτών, περιορίζοντας σε ορισμένες περιπτώσεις την πρόσβαση των πολιτών σε ένα κατεξοχήν δημόσιο αγαθό, όπως είναι οι παραλίες. Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε τη σημασία της εφαρμογής τής ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών, όπως προβλέπεται και στο σχετικό Πρωτόκολλο της Σύμβασης της Βαρκελώνης για τη Μεσόγειο.
Η Επίτροπος αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της ανάπτυξης δεικτών οικολογικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και της αξιολόγησης της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής, ως βασικών εργαλείων για τη βιώσιμη διαχείριση του τουρισμού.
Αναφερόμενη στις δυνατότητες συνεργασίας σε διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης, σημείωσε ότι η παρούσα περίοδος προσφέρει ευκαιρίες για καλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ τοπικού, μεσογειακού, ευρωπαϊκού και παγκόσμιου επιπέδου. Σημαντική προσέγγιση προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί το μοντέλο WEFE Nexus (Water–Energy–Food–Ecosystems), το οποίο αναδεικνύει την αλληλεξάρτηση μεταξύ νερού, ενέργειας, τροφίμων και οικοσυστημάτων, διαγράφοντας την αποσπασματική αντιμετώπιση και προωθώντας την ολιστική διαχείριση των πόρων, είπε.
Η κ. Θεοδοσίου ανέφερε επίσης ότι η ανθεκτικότητα στον τουρισμό σημαίνει εξισορρόπηση και ενίσχυση της υπαίθρου, με στήριξη ήπιων και τοποκεντρικών μορφών τουρισμού, όπως ο αγροτουρισμός, οι φυσιολατρικές και πολιτιστικές εμπειρίες, καθώς και αναγεννητικά μοντέλα που μειώνουν ή εξισορροπούν το ανθρακικό αποτύπωμα.
Τέτοιες προσεγγίσεις, σημείωσε, συμβάλλουν στη μείωση της εποχικότητας και στη δημιουργία αξίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, βασισμένης στην αυθεντικότητα. Όπως ανέφερε, χρειάζεται ο τουρισμός να ενδυναμώνει τις τοπικές κοινωνίες και όχι να τις εξαντλεί, με τους κατοίκους να αποτελούν συνδιαμορφωτές της τουριστικής εμπειρίας και όχι μέρος του τουριστικού προϊόντος.
Σε αυτό το πλαίσιο της ολοκληρωμένης προσέγγισης, η Επίτροπος παρουσίασε πρωτοβουλίες που προωθεί το Γραφείο της, όπως η προετοιμασία υποψηφιότητας της περιοχής των Κοιλάδων των ποταμών Ξερού και Διαρίζου για ένταξη στο πρόγραμμα «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα» της UNESCO, με στόχο τη σύνδεση της προστασίας των οικοσυστημάτων, των πολιτιστικών τοπίων, των αγροτικών δραστηριοτήτων και του βιώσιμου τουρισμού σε ένα ενιαίο πλαίσιο διακυβέρνησης.
Αναφέρθηκε επίσης στο παράδειγμα διαχείρισης και διακίνησης επισκεπτών στη χερσόνησο του Ακάμα, όπου ένα μοντέλο που βασίζεται σε τέσσερα τοπικά μουσεία και κέντρα ενημέρωσης έχει αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως συμμετοχική προσέγγιση που συνδυάζει την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, την ταυτότητα της κοινότητας, την προσβασιμότητα και τη βιώσιμη εμπειρία των επισκεπτών.
Κατά τη συζήτηση, η Επίτροπος ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της φύσης ως θεμελιώδους κεφαλαίου για την ανθεκτικότητα του τουρισμού. Όπως σημείωσε, τα φυσικά οικοσυστήματα παρέχουν μετρήσιμες υπηρεσίες, έχουν σαφή οικολογικά όρια και μπορούν είτε να υποβαθμιστούν είτε να αποκατασταθούν, με άμεσες οικονομικές συνέπειες για τις τοπικές οικονομίες και τους προορισμούς. Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε ότι η αναγνώριση της αξίας της φύσης πρέπει να ενσωματώνεται συστηματικά στις δημόσιες πολιτικές, στον χωροταξικό σχεδιασμό, στις τουριστικές στρατηγικές και στους δημόσιους προϋπολογισμούς.
Τέλος, η Επίτροπος αναφέρθηκε στις δυνατότητες της Κύπρου για περαιτέρω ανάπτυξη βιώσιμων μορφών τουρισμού, αξιοποιώντας τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο του νησιού, όπως τα εκτεταμένα δίκτυα μονοπατιών, τις περιοχές κατάδυσης, τις μεταναστευτικές διαδρομές πτηνών και τα ιδιαίτερα γεωλογικά τοπία. Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη καθιέρωσης σαφών αξιολογήσεων φέρουσας ικανότητας, ώστε η τουριστική ανάπτυξη να παραμένει εντός των οικολογικών ορίων, με σεβασμό προς τη φύση και με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών και των προορισμών.
Πηγή: ΚΥΠΕ
