Τον τρόπο να καλύψει το κενό που υπάρχει, ώστε ο Έφορος Εταιρειών να είναι σε θέση να μπορεί να απορρίψει αιτήσεις για εγγραφή εταιρειών που υποβάλλουν άτομα με τουρκική υπηκοότητα, ψάχνει η Βουλή, η οποία κάλεσε την εκτελεστική εξουσία όπως προωθήσει άμεσα τα νομοσχέδια που ετοιμάζονται για να ρυθμιστεί το ζήτημα πριν να διαλυθεί η παρούσα σύνθεση της Βουλής. Σημειώνεται πως για το θέμα εκκρεμούν και τέσσερις προτάσεις νόμου.
Το θέμα για τον έλεγχο της διαδικασίας εγγραφής και των τομέων δραστηριοποίησης στην Δημοκρατία εταιρειών τουρκικών και τουρκοκυπριακών συμφερόντων τέθηκε εκ νέου προς συζήτηση ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου, με τον εισηγητή του θέματος, βουλευτή της ΕΔΕΚ, Μαρίνο Σιζόπουλο, να αναφέρει πως «φτάσαμε σε ένα σημείο που θέλαμε στοιχεία πώς εφαρμόζεται η διαδικασία. Ο σοβαρότερος κίνδυνος που εγκυμονεί, πέραν ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κατάσκοποι, αλλά μέσα από τη σταδιακή αγορά και να έχουμε ένα ποσοστό γης να είναι νόμιμης τουρκικής ιδιοκτησίας. Αυτό ενισχύει την διαπραγματευτική θέση της Τουρκίας στο Κυπριακό. Ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων βρίσκεται σε δυσπραγία και θα είναι πολύ δύσκολο. Αν γίνονται σχεδιασμοί για να αποτρέψουμε το ενδεχόμενο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Νομοθετική ρύθμιση για εγγραφή εταιρειών συμφερόντων τρίτων χωρών αναζητά η Βουλή
Οι εξηγήσεις της Κυβέρνησης
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Ενέργειας ανέφερε πως «γενικότερα υπάρχει ο προβληματισμός και γίνονται ενέργειες. Είμαστε στην προσπάθεια να ετοιμάσουμε νομοσχέδιο για να δοθεί η εξουσία στην Έφορο Εταιρειών να απορρίπτει ή να διαγράφει εταιρείες για θέματα δημόσιου συμφέροντος. Ισχύει ότι είναι στο νομοτεχνικό έλεγχο, θα διαφοροποιηθεί σε συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία».
Ο Ανδρέας Καζαντές, εκπροσωπώντας το Υπουργείο Εξωτερικών επεσήμανε πως «ήμασταν σε συνεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αναδεικνύεται η ανάγκη για να αντιμετωπιστούν αυτά τα θέματα. Αντιλαμβάνομαι ότι υπήρξαν περιπτώσεις που εταιρείες έχουν δραστηριοποίηση και στα κατεχόμενα. Πρέπει να υπάρχει και πρόνοια για τον τόπο και το είδος των δραστηριοτήτων».
Η εκπρόσωπος του Κτηματολογίου, Μαρία Καραγιάννη, στη δική της τοποθέτηση σημείωσε πως «αντιλαμβανόμενοι τη στρέβλωση, το Υπουργείο Εσωτερικών ξεκίνησε τη διαδικασία τροποποίηση της διαδικασίας, ώστε να τεθούν σαφείς κριτήρια αγοράς ακινήτων από νομικά πρόσωπα, είμαστε ενήμεροι για τις προτάσεις νόμου, έχουμε θέσει στον πρόεδρο της Επιτροπής όταν μας ζητηθεί να δώσουμε σχόλια, ταυτιστήκαμε στο πνεύμα των προτάσεων νόμου. Είναι παραδεκτό ότι υπάρχει ανάγκη. Όταν μας ζητηθεί η συμβολή μας θα το πράξουμε. Το Κτηματολόγιο όταν αποδέχεται αιτήσεις μεταβίβασης σε νομικά πρόσωπα, όταν αποδέχεται για εταιρείες ξένων συμφερόντων, ζητούμε την έγκριση του επάρχου. Σε κάθε περίπτωση θέλουμε την έγκριση του επάρχου και για εκείνες που δεν είναι γραμμένες στο μητρώο του εφόρου, έχουμε συγκεκριμένο έγγραφο που πρέπει να υπογράφει ο διευθυντής για να ταυτοποιεί την εταιρεία».
Σε ερώτηση της ανεξάρτητης βουλεύτριας, Αλεξάνδρας Ατταλίδου αν έχουν σύστημα που όταν πωλείται περιουσία στα κατεχόμενα να ενημερώνονται, η κα. Καραγιάννη σημείωσε πως «δεν έχουμε αυτό που ονομάζεται red flag». Σε ερώτηση του κ. Κουλία αν ενημερώνονται όταν γίνεται μεταβίβαση από Ε/κ σε Τ/κ, η κα. Καραγιάννη τόνισε πως «τα στέλνουμε στο ΓΔ για έγκριση και δεν εγκρίνονται. Μεταξύ Ε/κ υπάρχει πρόνοια στο νόμο για να αναχαιτιστεί η προσφυγή στην λεγόμενη ‘επιτροπή’ των κατεχομένων».
Σε απαντήσεις της, σε τοποθετήσεις βουλευτών, η εκπρόσωπος του Κτηματολογίου σημείωσε πως «κάποιες προτάσεις νόμου αφορά τη δική μας νομοθεσία. Όταν λέμε πρέπει να απαγορεύεται σε φυσικά πρόσωπα συγκεκριμένης εθνικότητας, θα προσκρούει σε άλλα ζητήματα», με την κα. Ατταλίδου να υποδεικνύει πως «όταν αφορά σε θέματα εθνικού συμφέροντος, μπορεί να γίνει αυτό».
Η θέση της Εφόρου Εταιρειών
Από πλευράς της, η Έφορος Υπηρεσίας, Ειρήνη Μυλωνά- Χρυσοστόμου, σημείωσε πως «το πρόβλημα είναι πολύ σημαντικό και σοβαρό, επειδή αφορά περιπτώσεις μεταβιβάσεων συμφερόντων άλλων που διαβουλεύονται τη δημόσια ασφάλεια. Αντιλαμβανόμαστε το πρόβλημα και εδώ και πολλά χρόνια προσπαθούμε να το επιλύσουμε. Για τις αρμοδιότητες του Εφόρου Εταιρειών, το πρόβλημα είναι ότι συνεχίζονται να γίνονται προσπάθειες από άτομα Τουρκικών συμφερόντων για να εγγράψουν εταιρείες. Αυτό το πρόβλημα εντοπίστηκε όταν είχαμε ενώπιον μας άτομα που φαίνονταν ότι είναι Τούρκοι στην υπηκοότητα. Όταν το αντιμετωπίσαμε αυτό το πρόβλημα, αποφασίστηκε ότι ο Έφορος δεν θα εγγράφει εταιρείες ή να κάνει αλλαγές, αν δεν έχουμε απόψεις από αρμόδια υπηρεσία που να μας λέει προχωρήστε ή όχι».
Η κα. Μυλωνά-Χρυσοστόμου σημείωσε πως «εμείς όταν πάρουμε τις απόψεις είναι στη διακριτική μας ευχέρεια να εγγράψουμε ή όχι. Η άρνηση να εγγράψουμε εταιρεία μπορεί να συγκρούεται με ανθρώπινα δικαιώματα και είχαμε περιπτώσεις που πήγαμε και στο Δικαστήριο. Με αφορμή ότι υπάρχει προσπάθεια, αναλήφθηκε πρωτοβουλία για να γίνει τροποποίηση στο νόμο. Έγινε νομοσχέδιο, ήταν εκτενές και στάλθηκε για νομοτεχνικό έλεγχο. Η Νομική Υπηρεσία έχει παρατηρήσεις, έχουμε και εμείς άλλες παρατηρήσεις και βρισκόμαστε προς το τέλος για να το φέρουμε ενώπιον σας. Προσπαθούμε να καλύψουμε θέματα που άπτονται ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνταγματικότητας. Θέλουμε να φέρουμε ένα νομοσχέδιο που να καλύπτει το πρόβλημα».
Η δικηγόρος της Δημοκρατίας, Φρόσω Σωτηρίου, εκπροσωπώντας τη Νομική Υπηρεσία, σημείωσε πως «τα νομοσχέδια είναι δύο, το ένα αφορά τις εταιρείες και το άλλο τους συνεταιρισμούς που δεν είναι νομικά πρόσωπα. Για τις εταιρείες, έχουμε ρύθμιση για εγγραφή, μεταφορά έδρας, την αλλαγή αξιωματούχων και την διαγραφή εταιριών για λόγους εθνικής ασφάλειας. Αυτό δημιουργεί πολλά νομικά ζητήματα, που μετέφερα για σκοπούς αναθεώρησης, επανεξετάζονται οι πρόνοιες από το Τμήμα Αφερεγγυότητας και το Υπουργείο».
Η κα. Μυλωνά-Χρυσοστόμου πήρε εκ νέου το λόγο και σημείωσε πως «για μας η κόκκινη σημαία είναι να δούμε την υπηκοότητα. Αν αναφέρεται τουρκική, είναι η κόκκινη σημαία για να στείλουμε για απόψεις. Αυτή η διαδικασία, επειδή εκ των πραγμάτων παίρνει χρόνο, έχουμε διαμαρτυρίες από τους αιτητές. Όμως η αρμόδια υπηρεσία μπορεί να πάρει έξι μέρες να μας απαντήσει, αλλά και έξι μήνες. Αντιμετωπίζουμε πρόβλημα ότι δεν διεκπεραιώνουμε άμεσα τέτοιου είδους αιτήματα άμεσα. Δεν είναι απαραίτητα να είναι τουρκικής υπηκοότητας, μπορεί να είναι άλλων υπηκοοτήτων και να μην μπορούμε να το ελέγξουμε».
Ζητούν άμεση λύση οι βουλευτές
Ο εισηγητής του θέματος, Μαρίνος Σιζόπουλος, σε καταληκτική του τοποθέτηση, σημείωσε πως «η Βουλή στις 2 Απριλίου θα έχει μάλλον την τελευταία Ολομέλεια. Πρέπει να υπάρχει κατάληξη με την παρούσα σύνθεση της Βουλής, για να μην πηγαίνουμε ξανά σε συζητήσεις».
Η βουλεύτρια του Δημοκρατικού Συναγερμού, Ρίτα Θεοδώρου-Σούπερμαν, στην τοποθέτησή της σημείωσε πως «βλέπουμε ότι υπάρχει θέμα ασφάλειας της Δημοκρατίας. Η κάθε υπηρεσία κάνει τη δουλειά της και βλέπουμε και τη ΝΥ να λαμβάνει υπόψη και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό το ζήτημα άπτεται της ύπαρξης της ΚΔ. Μέχρι να πάρουμε αποφάσεις, να συσκεφτούμε να δούμε τι θα κάνουμε, κτίστηκαν τα κατεχόμενα, πουλήθηκαν σε εταιρείες περιουσίες και στις ελεύθερες περιοχές. Έχουμε Τουρκοκύπριους να παίρνουν πίσω τις περιουσίες τους και να τις πουλούν σε εταιρείες. Αυτά δεν έπρεπε να απασχολούν το κράτος; Δεν θα έπρεπε να δώσουμε προτεραιότητα σε αυτά τα θέματα;».
Από πλευράς του, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, επεσήμανε πως «δεν είμαστε στο 12 παρά κάτι είμαστε στο 12 και κάτι. Το ένα θέμα είναι οι εταιρείες, επιχειρηματίες και άλλοι άλλων εθνικοτήτων αλλά τουρκικών συμφερόντων. Το δεύτερο θέμα είναι η διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας σε ένα κράτος. Αντιλαμβανόμαστε ότι εκείνος που ελέγχει την γη σε ένα κράτος, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη τύχη και τις αποφάσεις του κράτους. Δεν μπορούμε να είμαστε Κυπριακή Δημοκρατία, Κυπρίων κατοίκων, με το 80% να κατέχεται από ξένους οποιασδήποτε εθνικότητας. Αυτό σημαίνει ότι η εθνική μας κυριαρχία έχει περισταλεί. Υπάρχουν αναφορές σε ξένες εφημερίδες ότι για γειτονικά κράτη η Κύπρος είναι η πίσω αυλή, οι Τούρκοι που επιβουλεύονται ότι κατέχουν την μισή Κύπρο και υποσκάπτουν την άλλη μισή. Υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι. Στο παρελθόν, λόγω σημαντικής παρουσίας επιχειρηματικής και άλλης, φτάσαμε μέχρι το κούρεμα. Το να είσαι μπάτε σκύλοι αλέστε, το πρώτο που πετυχαίνει είναι να θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια του τόπου. Πρέπει να προχωρήσουμε τάχιστα με την ψήφιση των προτάσεων νόμου που είναι κατατεθειμένες. Πριν κλείσει η Βουλή πρέπει να βάλουμε φραγμούς».
