Απαντά στην Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας με τίτλο «Έλεγχος Τμήματος Δασών», και αριθμό «ΕΕ-ΕΥ 2/2026» το Τμήμα Δασών και επιθυμεί να διευκρινίσει, πως έχει εξετάσει με τη δέουσα σοβαρότητα το περιεχόμενό της.
Όπως αναφέρει σε ανακοίνωση, «στόχος είναι η προώθηση της επίλυσης των οποιωνδήποτε διαχρονικών προβλημάτων και αδυναμιών, που επισημαίνονται στην Έκθεση».
«Η Έκθεση αυτή αφορά στην περίοδο 2018-2024, και όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της,, τα εγειρόμενα θέματα αφορούν υποθέσεις που ανάγονται σε αποφάσεις και χειρισμούς προηγούμενων ετών, έως και τη δεκαετία του 1970, σε ένα σύνθετο θεσμικό και διοικητικό περιβάλλον. Προς το σκοπό αυτό έχουν ήδη δρομολογηθεί συγκεκριμένα διορθωτικά και προληπτικά μέτρα, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της χρηστής διαχείρισης της κρατικής δασικής περιουσίας», προσθέτει.
Παράλληλα αναφέρει ότι, «σημαντικό μέρος της Έκθεσης αφορά στην εκμίσθωση κρατικής δασικής γης. Ειδικότερα σε σχέση με τις αδυναμίες, που διαπιστώνονται στην Έκθεση, αναφορικά με τη διάθεση κρατικής δασικής γης, αυτές αφορούν κυρίως σε καθυστερήσεις στην αναθεώρηση μισθωμάτων, για τα οποία αναμένεται να υπάρξει συνεργασία με το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, ώστε να εξευρεθούν τρόποι για επίσπευση των σχετικών διαδικασιών».
Όπως αναφέρει το Τμήμα Δασών, «η εκμίσθωση κρατικής δασικής γης επιτρέπεται μόνο για συγκεκριμένους σκοπούς και κατόπιν απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, με αυστηρή τήρηση των σχετικών Κανονισμών, διαβούλευση με όλα τα αρμόδια Τμήματα και καθορισμό αγοραίου μισθώματος, όπως αυτό υπολογίζεται εκτιμάται από το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. Σημειώνεται, πως πρωταρχικός στόχος παραμένει η προστασία και διατήρηση των δασών και όχι η εκμίσθωση γης, που εξετάζεται μόνο κατόπιν αιτημάτων και, όπου αυτό ενδείκνυται και μέσω ανοικτών και διαφανών διαδικασιών».
Επιπρόσθετα αναφέρει ότι, «οι περιπτώσεις που έχουν τεθεί πρόσφατα υπό δημόσια συζήτηση (Adventure Park Φοινιού, προσκοπική κατασκήνωση Μαχαιρά, ειδικά σχολεία Πολεμιδιών) περιλαμβάνουν ρητούς περιβαλλοντικούς όρους και ρήτρες ακύρωσης, όταν δεν εξασφαλίζονται οι απαιτούμενες πολεοδομικές και άλλες άδειες, ενώ οι συμβάσεις μίσθωσης σε ξενοδοχειακές μονάδες στην Αγία Νάπα, αφορούν συμβάσεις παλαιότερων δεκαετιών (δεκαετία του 1970) και δεν αντικατοπτρίζουν τη σημερινή πολιτική».
Παράλληλα σημειώνει πως, «συμφωνεί με την ανάγκη εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου, που αφορά στη μίσθωση κρατικής δασικής γης, ειδικότερα σε σχέση με την διάρκεια των συμβάσεων, το ύψος μισθωμάτων, τον έλεγχος των όρων τους κτλ. και προς το σκοπό αυτό επεξεργάζεται τις αναγκαίες προς το σκοπό αυτό νομοθετικές τροποποιήσεις. Περαιτέρω, σε περιπτώσεις που διαπιστώνονται παραβάσεις σε σχέση με τη σχετική νομοθεσία, προωθούνται διαδικασίες για λήψη δικαστικών μέτρων, σε πλήρη συνεργασία με τη Νομική Υπηρεσία, ενώ ενισχύονται οι προσπάθειες είσπραξης καθυστερημένων εσόδων, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και την περιβαλλοντική προστασία».
Όπως αναφέρει ακόμη, «σε σχέση με τα θέματα που άπτονται της αυστηρότερης τήρησης των διαδικασιών, που αφορούν την περιβαλλοντική αξιολόγηση, έχουν δρομολογηθεί ενέργειες για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των Τμημάτων και Υπηρεσιών, που ασχολούνται με την περιβαλλοντική διαχείριση. Το Τμήμα τέλος επισημαίνει, ότι η προστασία των δασών και της βιοποικιλότητας αποτελεί βασική προτεραιότητά του κι επαναβεβαιώνει τη βούλησή του για στενή συνεργασία με την Ελεγκτική Υπηρεσία και όλες τις αρμόδιες Αρχές, με στόχο τη συνεχή βελτίωση των διαδικασιών και την αποκατάσταση οποιωνδήποτε αδυναμιών έχουν εντοπιστεί».
Η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Σύμφωνα με όσα κατέγραψε η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, αφορά σε κανονιστικό έλεγχο του Τμήματος Δασών (ΤΔ), η οποία καλύπτει την περίοδο 2018–2024, καθώς και την αξιολόγηση υλοποίησης συστάσεων προηγούμενων ελέγχων του 2017.
«Ο έλεγχος ανέδειξε αδυναμίες στις διαδικασίες εκμίσθωσης και διάθεσης κρατικής δασικής γης, ιδιαίτερα εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, παραλείψεις στην περιβαλλοντική αξιολόγηση, ελλείψεις στη διαφάνεια και στον ανταγωνισμό, καθώς και καθυστερήσεις στην αναθεώρηση μισθωμάτων που συνεπάγονται απώλεια κρατικών εσόδων», αναφέρει η ΕΥ.
Διαπιστώθηκαν επίσης, προσθέτει, περιπτώσεις μη τήρησης συμβατικών όρων, παράνομες επεμβάσεις σε παραθαλάσσια κρατική δασική ζώνη, εκκρεμότητες στη διαχείριση κρατικής περιουσίας και καθυστερημένα έσοδα ύψους €1,3εκ.
Η Έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και της διαφανούς διαχείρισης της κρατικής δασικής γης.
Εξάλλου, στον προλογισμό του, ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου αναφέρει ότι ο έλεγχος κάλυψε επίσης την εξέταση καταγγελιών και άλλων αυτεπάγγελτων υποθέσεων που αφορούν στη διάθεση και διαχείριση κρατικής δασικής γης.
Εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, υποθέσεις εκμίσθωσης κρατικής δασικής γης στην Κοινότητα Φοινιού για δημιουργία «Adventure Park», στο Εθνικό Δασικό Πάρκο (ΕΔΠ) Μαχαιρά και στο ΕΔΠ Πολεμιδιών. Στις υποθέσεις αυτές, αναφέρει ο ΓΕ, διαπιστώθηκαν ανακολουθίες στις παραχωρήσεις, σε σχέση με τις αιτούμενες εκτάσεις, απουσία τεκμηρίωσης, προώθηση αιτημάτων χωρίς πλήρη στοιχεία και αποκλίσεις από τις προβλεπόμενες κανονιστικές διαδικασίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδόθηκε σε υποθέσεις εντός περιοχών Natura 2000, όπου διαπιστώθηκαν καθυστερήσεις ή παραλείψεις στην περιβαλλοντική αξιολόγηση, προσθέτει. Στην περίπτωση εκμίσθωσης στο ΕΔΠ Μαχαιρά δεν αποτυπώθηκε επαρκώς η παρουσία προστατευόμενου είδους προτεραιότητας, ενώ στο ΕΔΠ Πολεμιδιών προωθήθηκαν διαδικασίες εκμίσθωσης πριν από την ολοκλήρωση της περιβαλλοντικής εξέτασης, αναφέρει ο ΓΕ.
Σχετικά με την τήρηση όρων εκμισθώσεων και επεμβάσεις, αναφέρει ότι ο έλεγχος ανέδειξε περιπτώσεις μη τήρησης συμβατικών όρων και επεμβάσεων σε κρατική δασική γη και διαπιστώθηκαν παραβάσεις όρων μίσθωσης στους Ναυτικούς Ομίλους Λεμεσού και Αμμοχώστου, καθώς και επεμβάσεις εντός παραθαλάσσιας κρατικής δασικής ζώνης από ξενοδοχειακές μονάδες στην επαρχία Αμμοχώστου.
Εξετάστηκαν επίσης μακροχρόνιες συμβάσεις εκμίσθωσης κρατικής δασικής γης στην Αγία Νάπα, όπου διαπιστώθηκαν σοβαρές καθυστερήσεις στην αναθεώρηση μισθωμάτων και νομικά ζητήματα που απορρέουν από παρωχημένες συμβατικές πρόνοιες, σημειώνει ο ΓΕ και επισημαίνει ότι η μη έγκαιρη αναπροσαρμογή μισθωμάτων συνεπάγεται απώλεια εσόδων για το κράτος.
Σε ό,τι αφορά στα καθυστερημένα έσοδα του ΤΔ, ο ΓΕ αναφέρει πως περιλαμβάνεται σημαντική οφειλή ξενοδοχειακής μονάδας στην περιοχή Τροόδους και προσθέτει πως η αδυναμία τεκμηρίωσης της αναθεώρησης του μισθώματος οδήγησε σε αρνητική δικαστική απόφαση για τη Δημοκρατία.
Σχετικά με την διαχείριση κρατικής δασικής περιουσίας, ο κ. Παπακωνσταντίνου σημειώνει πως διαπιστώθηκαν χρόνιες εκκρεμότητες στη συμφιλίωση στοιχείων κρατικής δασικής γης με τα αντίστοιχα του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ), περιορισμένες ενέργειες όσον αφορά στη διόρθωση τίτλων, καθώς και εκκρεμείς υποθέσεις παράνομης κατοχής κρατικής δασικής γης, όπως στην περιοχή του Δάσους Ακαδημίας και στο μεταλλείο Αμιάντου.
«Τα ευρήματα καταδεικνύουν την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των διαδικασιών εκμίσθωσης, της περιβαλλοντικής συμμόρφωσης, της εποπτείας και της οικονομικής διαχείρισης, καθώς και υιοθέτησης διαφανών διαδικασιών διάθεσης κρατικής δασικής γης», καταλήγει ο κ. Παπακωνσταντίνου.
