Η φρενίτιδα που επικρατεί εδώ και μέρες για το νέο βιντεοπαιχνίδι GTA 6 που κυκλοφόρησε την περασμένη Πέμπτη και το οποίο απασχόλησε έντονα ολόκληρο τον κόσμο, αφού γράφτηκαν πολλά άρθρα και αναλύσεις εκθειάζοντάς το έργο των δημιουργών του, χαρακτηρίζοντάς το μάλιστα ως το καλύτερο όλων των εποχών, συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς.
Σχεδόν όλος ο πλανήτης ασχολείται με το παιχνίδι. Εταιρείες, οργανισμοί, αθλητικές ομάδες και μεμονωμένοι πολίτες δημιουργούν περιεχόμενο που σχετίζεται με το GTA, ενώ υπήρξαν δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι εργαζόμενοι έβαλαν άδειες από τη δουλειά τους, στις 19 Νοεμβρίου για να απολαύσουν το παιχνίδι που ανέμεναν για δεκατρία ολόκληρα χρόνια (σ.σ. το GTA 5 εκδόθηκε το 2013).
Τα βίντεο μικρού μήκους από σκηνές του παιχνιδιού, που δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο, επιβεβαιώνουν το πόσο εντυπωσιακό είναι και πόσες δυνατότητες παρέχονται στους χρήστες, οι οποίοι εκφράζουν την άποψη πως αισθάνονται ότι ζουν σε ένα αληθοφανή κόσμο.
Όλη αυτή η δημοσιότητα γύρω από το παιχνίδι, χρήζει μιας κοινωνιολογικής προσέγγισης, αφού ακόμη και άνθρωποι που δεν ασχολήθηκαν ποτέ με τα βιντεοπαιχνίδια, θέλουν να παίξουν το GTA 6, είτε από περιέργεια, είτε επειδή τους δημιουργήθηκε η ανάγκη να το δοκιμάσουν για να μπορούν να νιώθουν ότι συμμετέχουν σε μια τάση στην οποία εξωθείται η κοινωνία.
Ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Επικοινωνίας και Σπουδών Διαδικτύου του ΤΕΠΑΚ, Διονύσης Πάνος, μιλώντας στον REPORTER, ανέφερε πως γύρω από το παιχνίδι έχουν δημιουργηθεί τάσεις, καθότι υπάρχουν φανατικοί οπαδοί, όπως συνέβαινε στο παρελθόν για άλλα πράγματα όπως ήταν η μουσική, ο κινηματογράφος και τα βιβλία.
Σύμφωνα με τον κ. Πάνο, «το πιο ενδιαφέρον στην όλη υπόθεση, είναι ότι δεν είναι αμερικανικό το παιχνίδι, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά είναι βρετανικό. Σκωτσέζικο, για την ακρίβεια και έχει πωλήσει τουλάχιστον 500 εκατομμύρια αντίτυπα μέχρι στιγμής, είναι μακράν το πιο δημοφιλές βιντεοπαιχνίδι που υπάρχει».
Όπως εξήγησε, «όλο αυτό που συνέβαινε με την αναμονή για το GTA 6, έχει να κάνει λίγο με αυτό που λέμε δημιουργία fandoms. Δηλαδή με τη δημιουργία τάσεων, φανατικών οπαδών γύρω από διάφορα πράγματα. Αυτό συνέβαινε και προ τεχνολογίας, με διάφορα άλλα πράγματα, όπως με ταινίες, με τον κινηματογράφο, με βιβλία, με μουσικούς, αστέρες της ποπ και οτιδήποτε άλλο. Δημιουργούνται πολύ ισχυρές κοινότητες φανατικών οπαδών γύρω από διάφορα πράγματα».
Επισήμανε ότι «επομένως, είναι λογικό και επόμενο, τουλάχιστον όπως είναι ο κόσμος μας αυτή τη στιγμή, να έχουν δημιουργηθεί αντίστοιχα fandoms και για τα video games. Γενικώς, υπάρχουν πάρα πολύ ισχυρές τέτοιες κοινότητες φανατικών οπαδών και για τα manga, για τα anime, για όλη την ιαπωνική pop κουλτούρα. Τεράστιες κοινότητες φανατικών οπαδών υπάρχουν γύρω από συγκεκριμένα θέματα, και ειδικά για anime και manga».
Αυτό που συμβαίνει τώρα με το GTA, συνέχισε, «είναι ότι είχε μια πολύ μακρά περίοδο αναμονής. Το 2013, είχε βγει η προηγούμενη έκδοση και το 2026 βγήκε η νέα. Οπότε είναι λογικό και αναμενόμενο, όταν μιλάμε μάλιστα για ένα παιχνίδι το οποίο έχει πουλήσει τόσο πολύ και είναι μακράν το best-selling βιντεοπαιχνίδι στον κόσμο αυτή τη στιγμή, να έχει και αυτό τη δική του κοινότητα φανατικών οπαδών».
Ο βομβαρδισμός διαφημίσεων που δημιουργεί ανάγκη αγοράς του GTA 6
Πέραν των τάσεων που επικρατούν για να παίξει κάποιος το παιχνίδι, στη φρενίτιδα που έχει δημιουργηθεί, φαίνεται ότι συντείνει ο βομβαρδισμός διαφημίσεων και βίντεο που παράγονται για το GTA, που σύμφωνα με τον κ. Πάνο, είναι μια στρατηγική του digital marketing.
Ο αναπληρωτής καθηγητής του ΤΕΠΑΚ, εξήγησε πως «όπως όλα τα πολιτιστικά προϊόντα, δηλαδή οι ταινίες, οι καινούργιες δουλειές μουσικών, διασήμων ή οποιοδήποτε πολιτιστικό προϊόν βγαίνει αυτή τη στιγμή και έχει έναν παγκόσμιο χαρακτήρα, ακολουθείται από μια αντίστοιχη στρατηγική marketing».
Τόνισε μάλιστα ότι, «ακολουθούνται στρατηγικές digital marketing, γιατί αυτή τη στιγμή το καλύτερο και πιο πρόσφορο έδαφος για να δημιουργήσεις μια καταναλωτική τάση είναι τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Οπότε, όλο αυτό το θέμα δεν γίνεται τυχαία, αλλά στη βάση κάποιας οργανωμένης στρατηγικής social media και digital marketing σχετικά με το παιχνίδι».
Ο σκοπός, είπε, «είναι να δημιουργήσεις viral πράγματα, δηλαδή ένα είδος virality γύρω από οτιδήποτε πρόκειται να βγει. Να δημιουργήσεις ένα είδος προσμονής. Αυτό βασίζεται ουσιαστικά στο λεγόμενο φαινόμενο του Fear Of Missing Out (FOMO). Δηλαδή, μήπως συμβαίνει κάτι σημαντικό και εγώ το χάνω; Μήπως πρόκειται για ένα γεγονός το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό, είναι παγκόσμιο και εγώ δεν συμμετέχω σε αυτό; Μήπως συζητάει όλος ο κόσμος για κάτι για το οποίο εγώ δεν θα ξέρω και δεν θα μπορώ να πω τίποτα;»
Αυτή όπως εξήγησε ο κ. Πάνος, είναι μια πάρα πολύ ισχυρή ανάγκη που υπάρχει αυτή τη στιγμή στον κόσμο των ΜΚΔ, πάνω στην οποία βασίζονται ουσιαστικά και όλες οι στρατηγικές του digital marketing. «Να προσπαθείς να είσαι μέσα στα πράγματα. Ο τρόπος για να είσαι μέσα στα πράγματα είναι να ξέρεις, να παρακολουθείς και να έχεις γνώμη, γνώση και άποψη για αυτό που κυριαρχεί κάθε στιγμή στον κόσμο των social media, στην καταναλωτική επικαιρότητα».
Προφανώς, συνέχισε, «δεν βγαίνει σε όλους τους χρήστες αυτό. Βγαίνει σε έναν μεγάλο αριθμό χρηστών, αλλά ουσιαστικά μέσα από διάφορες αλγοριθμικές καταστάσεις και ρυθμίσεις, οι οποίες παρακολουθούν τα ενδιαφέροντα των χρηστών. Χρησιμοποιούν cookies, τα οποία έχουμε, καλώς ή κακώς, σε όλες τις ηλεκτρονικές μας συσκευές και στα τηλέφωνά μας. Ακόμη και σε αυτούς που ενδιαφέρονται έστω και ελάχιστα, που μπορεί να έχουν κάνει μια αναζήτηση ή να τους έχει εμφανιστεί κάτι σε προηγούμενη αναζήτηση για το GTA ή και όχι. Με τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει το σύγχρονο digital marketing, είναι πολύ εύκολο να φανταστεί κανείς πώς μπορεί να οργανωθεί μια τέτοια καμπάνια παγκοσμίως στα social media».
Οι κίνδυνοι από το παιχνίδι και οι κρίσιμες σχέσεις γονέων-παιδιών
Το GTA 6, είναι ένα παιχνίδι για άτομα άνω των 18 ετών, αφού περιέχει σκηνές βίας, σεξουαλικό περιεχόμενο και πολλά στοιχεία τα οποία κρίθηκαν ότι δεν πρέπει να έρχονται σε επαφή με ανήλικα άτομα, εξού και η σήμανση για χρήση από ενήλικα άτομα. Ως εκ τούτου, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσον ελλοχεύουν κίνδυνοι για τα παιδιά, για τα οποία οι γονείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεχτικοί.
Ο αναπληρωτής καθηγητής θεωρεί ότι όλα καθορίζονται μέσα από τις σχέσεις γονιών και παιδιών, αφού κατά τη δική του άποψη δεν θα πρέπει να τους απαγορεύεται η πρόσβαση συμμετοχής σε συγκεκριμένα πράγματα, όπως είναι τα MKΔ, την ίδια ώρα που έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο που αφορά μόνο ενήλικους.
Όπως υπέδειξε, «η λύση δεν βρίσκεται ουσιαστικά ούτε στα ίδια τα μέσα, ούτε στην τεχνολογία, αλλά βρίσκεται στο τι σχέση έχουν οι γονείς με τα παιδιά, τι κλίμα επικρατεί γενικώς μέσα στην οικογένεια, με τα παιδιά, αλλά και σε ένα γενικότερο και ευρύτερο επίπεδο».
Αυτό, σημείωσε, «σημαίνει ότι δεν πρόκειται να λυθεί το θέμα ούτε με την εγκατάσταση κάποιων περίεργων λογισμικών, τα οποία απαγορεύουν διάφορα πράγματα. Γενικώς, με βρίσκει πάρα πολύ αντίθετο η ιδέα της απαγόρευσης της συμμετοχής στα social media για παιδιά κάτω των 15 και των 16 και δεν είμαι ο μόνος. Παρά το ότι υπάρχει μια υποτιθέμενη κοινή συμφωνία, υπάρχουν διάφορες χώρες, εκ των οποίων η Εσθονία, για παράδειγμα, η οποία είναι πολύ προχωρημένη σε αυτά τα πράγματα, που λένε ότι αυτό το πράγμα δεν έχει κανένα απολύτως νόημα».
Κατά την άποψή του, «το να απαγορεύσεις στα παιδιά κάτω των 16 να χρησιμοποιούν τα ΜΚΔ, είναι κάτι που μπορεί κανείς με εξαιρετικά απλό τρόπο. Η πρώτη χώρα η οποία είχε επιβάλει τέτοια απαγόρευση, η Αυστραλία, δεν είχε τόσο θεαματικά αποτελέσματα όσο ανέμεναν ή περίμεναν, γιατί, πάρα πολύ απλά, είναι πολύ εύκολο να παρακαμφθούν τέτοιου τύπου απαγορεύσεις».
Κάθε εποχή, συμπλήρωσε, «έχει τα δικά της μέσα ενημέρωσης. Είναι σαν να έλεγες την προηγούμενη εποχή ότι απαγορεύεται στα παιδιά να βλέπουν τηλεόραση ή να κάνουν κάτι άλλο. Τώρα δεν είναι αυτός ο τρόπος. Δεν νομίζω ότι γίνεται κάτι τέτοιο. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει ουσιαστικά και με τα βιντεοπαιχνίδια. Οτιδήποτε έχει χρήση, είναι πιθανό να έχει και κατάχρηση. Αυτό συμβαίνει στα πάντα. Συμβαίνει στα social media, στις καταναλωτικές συνήθειες, στις διατροφικές συνήθειες. Συμβαίνει με τα πάντα γύρω μας».
Το θέμα, είπε εξάλλου, «είναι να μπορέσεις να έχεις μια τέτοια σχέση με το παιδί, ώστε, μέσα από την επικοινωνία που έχεις μαζί του, να αυτορυθμίζεται το πόσο θα ασχολείται με αυτά τα θέματα ή όχι. Δεν νομίζω ότι υπάρχει διαφορετικός τρόπος να απαγορεύσεις κάτι. Αν είναι κάτι κάτω ή πάνω από τα 18, υπάρχουν άπειρα πράγματα στο διαδίκτυο και είναι ελεύθερης πρόσβασης, για να μην τα συζητήσουμε περισσότερο».
Εξέφρασε εξάλλου την πεποίθηση πως «ακόμη και τα ανήλικα άτομα που έχουν στοιχειώδη πρόσβαση στο διαδίκτυο, έχουν πρόσβαση σε ένα τεράστιο, απέραντο, αχανές υλικό, το οποίο προφανώς είναι για άτομα άνω των 18. Παρ' όλα αυτά, αυτό δεν μπορεί να ελεγχθεί. Εννοώ καταστάσεις που έχουν να κάνουν με σεξουαλικές ακρότητες, με καταστάσεις βίας, εγκληματικές συμπεριφορές και οτιδήποτε άλλο».
Όπως ανέφερε ο κ. Πάνος, «υπάρχει άπειρο τέτοιο υλικό στο διαδίκτυο, στο οποίο τα παιδιά, μπορεί να έχουν πρόσβαση. Επομένως, το θέμα δεν είναι να μπορέσεις να βρεις ένα τέτοιο μέσο να το απαγορεύσεις ή να το εμποδίσεις. Ο μόνος τρόπος ουσιαστικά βρίσκεται εκτός οθόνης και εκτός τεχνολογίας και έχει να κάνει με τις σχέσεις των γονέων με τα παιδιά. Αυτό ίσχυε πριν, ισχύει τώρα και κατά πάσα πιθανότητα θα ισχύει και στο μέλλον».
Για να συμπληρώσει ότι «τα παιδιά είναι ολοένα και πιο εκτεθειμένα σε οποιοδήποτε είδους υλικό, το οποίο διαφορετικά είναι για άτομα άνω των 18. Το ίδιο πράγμα συμβαίνει τώρα και με το συγκεκριμένο παιχνίδι του GTA. Αυτό το παιχνίδι θα έλεγα ότι μάλλον βρίσκεται σε μια μέση κατάσταση ενήλικου περιεχομένου, γιατί υπάρχουν και άλλα βιντεοπαιχνίδια, τα οποία είναι πολύ πιο ακραία από ό,τι είναι το GTA».
Καταλήγοντας επισήμανε ότι «το θέμα του GTA είναι η δημοφιλία του. Είναι το πιο δημοφιλές παιχνίδι που υπάρχει. Αυτή είναι η γνώμη μου. Δεν νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει κάποια δυνατότητα να βάλεις οποιουδήποτε είδους κόφτες. Τα παιδιά, έτσι κι αλλιώς, σε αυτές τις ηλικίες είναι πολύ πιο τεχνολογικά προηγμένοι χρήστες από ό,τι είναι συνήθως οι ενήλικες. Οπότε υπάρχουν άπειροι τρόποι να παρακαμφθούν οποιουδήποτε τέτοιου είδους τεχνολογικά εμπόδια που μπορεί να θέσει κάποιος στα ανήλικα παιδιά για τη χρήση».
Οι άδειες από τη δουλειά που δείχνουν φανατισμό με το παιχνίδι
Ο αναπληρωτής καθηγητής κλήθηκε εξάλλου να τοποθετηθεί σε σχέση με όσους έλαβαν άδειες από τη δουλειά τους για να παίξουν το παιχνίδι, εξηγώντας ότι το GTA 6 έχει φανατικούς ακόλουθους, όπως έχουν πολλοί άνθρωποι με άλλα πράγματα, φέροντας ως παράδειγμα το ποδόσφαιρο.
Σημείωσε ότι «η φανατική ενασχόληση με κάτι, έχει πάρα πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Μπορεί να είναι κάποιος ο οποίος να ασχολείται σε μέτριο βαθμό, σε επίπεδο χόμπι, ενώ για κάποιους άλλους ανθρώπους να είναι ένα βασικό συστατικό στοιχείο ή ένα κεντρικό στοιχείο της ζωής τους το να ασχολούνται με ένα συγκεκριμένο πράγμα. Δεν έχει να κάνει μόνο και μόνο με το συγκεκριμένο παιχνίδι. Είναι απλώς η έκφανση ενός φαινομένου που γενικά υπάρχει σε αυτό που λέμε φανατισμό ή οπαδισμό για διάφορα πράγματα».
Έδωσε ως παράδειγμα ανθρώπους που ταξιδεύουν στην άλλη άκρη της γης για να δουν την ομάδα τους να αγωνίζεται. «Δείτε τι συμβαίνει με τον αθλητισμό, τι συμβαίνει με τις ομάδες. Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν φτάσει στο σημείο να σκοτώσουν άλλους ανθρώπους επειδή υποστήριζαν διαφορετική ομάδα. Υπάρχουν δύο-τρία τέτοια περιστατικά πολύ γνωστά στην Ελλάδα. Σκεφτείτε το λίγο λογικά, αν το χωράει ο νους του ανθρώπου να σκοτώσει κάποιος κάποιον άλλον επειδή ο ένας είναι Άρης και ο άλλος ΠΑΟΚ».
Δεν έχει καμία λογική αυτό το πράγμα, είπε, τονίζοντας πως «ο φανατισμός και ο οπαδισμός δεν έχουν σχέση με τον ορθολογισμό, δεν έχουν σχέση με την κοινή λογική. Επομένως, το τι θα κάνει κάποιος για να ικανοποιήσει τα φανατικά, τα οπαδικά του αισθήματα είναι, ανοιχτό στα πάντα. Μπορεί να χάσει και τη δουλειά του, μπορεί να χάσει και τις διαπροσωπικές του σχέσεις, μπορεί να χάσει και τις μέρες του για να παίξει το παιχνίδι».
Ερωτηθείς εάν είναι συνδυασμός του φανατισμού με την τάση που έχει δημιουργηθεί για να παίξει κάποιος το παιχνίδι, υπέδειξε ότι είναι ένα μείγμα και των δύο πραγμάτων.
«Δεν πιστεύω ότι κάποιος θα γίνει φανατικός μόνο για αυτόν τον λόγο. Υποθέτω ότι κάποιοι άνθρωποι θα επιδιώξουν να έρθουν σε επαφή με την τωρινή έκδοση του GTA, απλώς και μόνο για να έχουν μια ιδέα και να ξέρουν περί τίνος πρόκειται, αλλά σε όλα τα πράγματα υπάρχουν οι βαθιοί γνώστες και υπάρχουν και οι απλοί χρήστες», είπε ο κ. Πάνος.
Ανέφερε εξάλλου ότι «προφανώς, οι άνθρωποι που παίζουν το GTA από το 1990, από όταν βγήκε, μέχρι σήμερα, αυτούς μπορείς να τους θεωρήσεις πιο φανατικούς από κάποιον ο οποίος θα έρθει τώρα σε επαφή με το παιχνίδι, απλώς και μόνο για να έχει μια ιδέα και να μπορεί να συμμετέχει και να παρακολουθεί τις συζητήσεις ή τις διάφορες εκδηλώσεις που βλέπει να υπάρχουν στα ΜΚΔ».
Καταληκτικά, είπε πως «εξαρτάται από το επίπεδο του καθενός και εξαρτάται κυρίως από το τι θέλει κάποιος από αυτό. Θέλει κάποιος απλώς να είναι μέσα στα πράγματα και να γνωρίζει τι γίνεται, να μπορεί να συμμετέχει για να λέει ότι δεν το έχω χάσει, ότι είμαι κι εγώ μέρος του πράγματος; Ή είναι κάποιος ο οποίος είναι φανατικός με το συγκεκριμένο παιχνίδι; Εξαρτάται. Υπάρχουν όλες οι πιθανότητες και οι εκδοχές σε αυτό το πράγμα».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Παγκόσμια φρενίτιδα με το GTA 6 που κυκλοφορεί τα μεσάνυχτα της Πέμπτης-Άδειες, προφορτώσεις και το «κόλπο» της Νέας Ζηλανδίας
- Κόστισε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια για να φτιαχτεί το GTA 6-Αναμένεται να βγάλει τουλάχιστον 3 δισ. το πρώτο τρίμηνο της κυκλοφορίας του
- Ο «ιός» του GTA VI απειλεί να αδειάσει τα γραφεία-Πάνω από 83.000 ημέρες άδειας έχουν προγραμματιστεί στη Βρετανία για τις 19 Νοεμβρίου











