Σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα σε καίριους τομείς της οικονομίας, επηρεάζοντας τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων, την παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας και την παροχή υπηρεσιών, η Κύπρος επιχειρεί να διεκδικήσει τη δική της θέση στον νέο τεχνολογικό χάρτη.
Στο πλαίσιο αυτό, η νέα Εθνική Στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία υιοθετήθηκε πρόσφατα από το Υπουργικό Συμβούλιο, θέτει συγκεκριμένους στόχους: αύξηση της παραγωγικότητας κατά 15%, δυνητική ενίσχυση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κατά 12%, δημιουργία τουλάχιστον 3.000 εξειδικευμένων επαγγελματιών μέχρι το 2032 και υιοθέτηση της τεχνολογίας από το 75% των επιχειρήσεων μέχρι το 2030.
- Διαβάστε ακόμη: Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε τη νέα Εθνική Στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη 2026-2032
Με βάση τα όσα καταγράφονται στη Στρατηγική, πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται μια ευρύτερη επιδίωξη: η Κύπρος να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να αποκτήσει ισχυρότερη παρουσία σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ο σχεδιασμός καλύπτει ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων, από τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και την αξιοποίηση της τεχνολογίας από τις επιχειρήσεις μέχρι την εκπαίδευση, την έρευνα και την ανάπτυξη εθνικών τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Οι αριθμοί που αποτυπώνουν τους στόχους
Από τα στοιχεία της Στρατηγικής ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο στόχος για αύξηση της εθνικής παραγωγικότητας κατά 15% μέχρι το 2032.
Η επιδιωκόμενη βελτίωση υπολογίζεται σε σχέση με την πορεία που εκτιμάται ότι θα ακολουθούσε η οικονομία χωρίς την πρόσθετη επίδραση της εφαρμογής της Στρατηγικής.
Παράλληλα, προβλέπεται ως φιλόδοξο σενάριο η ενίσχυση του ΑΕΠ κατά 12%, μέσα από τις αλλαγές που μπορεί να επιφέρει η ευρύτερη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Όπως διευκρινίζεται στο έγγραφο, οι δύο αυτοί στόχοι αποτελούν μέρος ενός σεναρίου οικονομικού μετασχηματισμού και όχι εγγυημένες οικονομικές προβλέψεις.
Σε επίπεδο επιχειρήσεων, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στη Στρατηγική, το 2025 το 9,3% χρησιμοποιούσε Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ ο στόχος είναι το ποσοστό να φθάσει στο 75% μέχρι το 2030.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται δράσεις για την ενίσχυση της επιχειρηματικής υιοθέτησης της τεχνολογίας, με έμφαση στην πρόσβαση σε τεχνογνωσία, υποδομές, κατάρτιση και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Πώς σχεδιάζεται να αλλάξει το κράτος
Ένα από τα βασικά πεδία εφαρμογής της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι η δημόσια διοίκηση, με τη Στρατηγική να προβλέπει την αξιοποίηση νέων τεχνολογικών εργαλείων για τη βελτίωση των κρατικών υπηρεσιών.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει την αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών, την επεξεργασία εγγράφων, τη διαχείριση αιτήσεων και την ταχύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται το πρόγραμμα Digital Citizen 3.0, το οποίο στοχεύει στην ανάπτυξη πιο ολοκληρωμένων και εξατομικευμένων ψηφιακών υπηρεσιών για τους πολίτες.
Αντίστοιχα, το Digital Company 3.0 αφορά τις συναλλαγές των επιχειρήσεων με το κράτος, ενώ προτείνεται και η δημιουργία ενιαίου κυβερνητικού βοηθού γνώσης, ο οποίος θα επιτρέπει σε εξουσιοδοτημένους χρήστες να αναζητούν και να αξιοποιούν πληροφορίες με ασφαλέστερο και αποτελεσματικότερο τρόπο.
Η Στρατηγική δίνει επίσης έμφαση στον επανασχεδιασμό διοικητικών διαδικασιών, με στόχο τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, τη μείωση του λειτουργικού κόστους και την επιτάχυνση της διεκπεραίωσης υποθέσεων.
Πέντε κλάδοι της οικονομίας αποκτούν προτεραιότητα
Η Εθνική Στρατηγική επικεντρώνεται σε πέντε οικονομικούς τομείς στους οποίους η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας και στην ανάπτυξη νέων υπηρεσιών.
- Χρηματοοικονομικές υπηρεσίες: Προβλέπεται η αξιοποίηση της τεχνολογίας για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών, την αντιμετώπιση της απάτης, την αξιολόγηση κινδύνων και την επιτάχυνση διαδικασιών στον τραπεζικό και ασφαλιστικό τομέα.
- Υγεία και βιοεπιστήμες: Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εφαρμογές που θα υποστηρίζουν τη διάγνωση, τη διαχείριση ασθενών, την αξιοποίηση ιατρικών δεδομένων και τον καλύτερο συντονισμό των υπηρεσιών περίθαλψης.
- Τουρισμός: Η Τεχνητή Νοημοσύνη προβλέπεται να αξιοποιηθεί στην πρόβλεψη της ζήτησης, στη διαχείριση των τουριστικών ροών και στην παροχή εξατομικευμένων υπηρεσιών στους επισκέπτες.
- Νομικές υπηρεσίες: Προωθούνται εργαλεία αναζήτησης και ανάλυσης νομοθεσίας και νομολογίας, καθώς και εφαρμογές επεξεργασίας νομικών εγγράφων.
- Ναυτιλία: Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βελτιστοποίηση δρομολογίων, στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων, στην πρόβλεψη τεχνικών προβλημάτων και στην καλύτερη αξιοποίηση ναυτιλιακών δεδομένων.
Η επιλογή των συγκεκριμένων κλάδων συνδέεται με την υφιστάμενη οικονομική δραστηριότητα της Κύπρου και την επιδίωξη ανάπτυξης εξειδικευμένων εφαρμογών με δυνατότητες αξιοποίησης και σε αγορές του εξωτερικού.
Στόχος 3.000 ειδικοί στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Η ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητες της Στρατηγικής, η οποία θέτει στόχο τη δημιουργία τουλάχιστον 3.000 εξειδικευμένων επαγγελματιών στην Τεχνητή Νοημοσύνη μέχρι το 2032.
Ο σχεδιασμός αφορά επαγγελματίες που θα δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη, εφαρμογή, λειτουργία και εποπτεία συστημάτων ΤΝ σε επιχειρήσεις και δημόσιους οργανισμούς.
Παράλληλα, η Στρατηγική δίνει έμφαση στην εξοικείωση του ευρύτερου πληθυσμού με την τεχνολογία, από τη σχολική ηλικία μέχρι την τρίτη ηλικία.
Μέσα από την προτεινόμενη πρωτοβουλία FutureAI CY, επιδιώκεται η αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων και η προετοιμασία τους για τις αλλαγές που αναμένεται να επιφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας.
Ιδιαίτερο ρόλο προβλέπεται να διαδραματίσουν τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα, τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην παραγωγή νέας τεχνογνωσίας.
Από την έρευνα σε νέες επιχειρήσεις
Ένα ακόμη στοιχείο της Στρατηγικής είναι η ανάπτυξη εθνικών τεχνολογικών δυνατοτήτων, με στόχο η Κύπρος να ενισχύσει την παραγωγή δικής της τεχνογνωσίας, προϊόντων και υπηρεσιών.
Στο ερευνητικό σκέλος προσδιορίζονται έξι πεδία προτεραιότητας: η ενέργεια, το περιβάλλον και η διαχείριση πόρων, τα αυτόνομα συστήματα, η υγεία, η ασφάλεια, η άμυνα και το διάστημα, οι τηλεπικοινωνίες νέας γενιάς και η θεμελιώδης έρευνα στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η Στρατηγική προωθεί τη συνεργασία πανεπιστημίων, ερευνητικών οργανισμών και επιχειρήσεων, με στόχο τη μετατροπή των ερευνητικών αποτελεσμάτων σε πρακτικές εφαρμογές και νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται δομές όπως το Government Innovation Hub και το AI Industrial Centre of Excellence, οι οποίες θα υποστηρίζουν την ανάπτυξη, τη δοκιμή και την αξιολόγηση νέων τεχνολογικών λύσεων.
Δώδεκα προγράμματα, αλλά προτεραιότητα σε έξι
Η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει συνολικά δώδεκα προτεινόμενα εμβληματικά προγράμματα, από τα οποία έξι προβλέπεται να επιλεγούν ως εθνικές προτεραιότητες μετασχηματισμού.
Πρόκειται για τα λεγόμενα «moonshots», δηλαδή πρωτοβουλίες στις οποίες θα δοθεί προτεραιότητα με βάση το αναμενόμενο όφελος, τον βαθμό ετοιμότητας και τη δυνατότητα υλοποίησής τους μέχρι το 2032.
Μεταξύ των προτεινόμενων έργων βρίσκονται οι ψηφιακές υπηρεσίες νέας γενιάς για πολίτες και επιχειρήσεις, ο κυβερνητικός βοηθός γνώσης, εφαρμογές καταπολέμησης της χρηματοοικονομικής απάτης, λύσεις για την υγεία, το Smart Tourism, το Cyprus Legal AI and Justice System Efficiency και το National Maritime AI Programme.
Η τελική επιλογή των έξι προγραμμάτων θα πραγματοποιηθεί μέσω των προβλεπόμενων μηχανισμών διακυβέρνησης, χωρίς να αποκλείεται η παράλληλη προώθηση των υπόλοιπων πρωτοβουλιών.
Ποιος θα έχει την ευθύνη της εφαρμογής
Για τον συντονισμό της Εθνικής Στρατηγικής προβλέπεται η ενεργοποίηση Εθνικής Αρχής Τεχνητής Νοημοσύνης, Διυπουργικού Συμβουλίου και δικτύου υπευθύνων ΤΝ σε υπουργεία και δημόσιους οργανισμούς.
Κάθε σημαντικός δημόσιος φορέας που αξιοποιεί τη συγκεκριμένη τεχνολογία θα πρέπει να διαθέτει δικό του σχέδιο, ευθυγραμμισμένο με τις εθνικές προτεραιότητες.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Εθνικού Πλαισίου Συμμόρφωσης, το οποίο θα παρέχει κοινές κατευθύνσεις για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η πρόοδος θα παρακολουθείται μέσω ετήσιου πίνακα επιδόσεων, με δείκτες που θα αφορούν, μεταξύ άλλων, την παραγωγικότητα, την υιοθέτηση από επιχειρήσεις, τις δεξιότητες, τις επενδύσεις και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Η ανθρώπινη εποπτεία παραμένει απαραίτητη
Η Εθνική Στρατηγική υιοθετεί την προσέγγιση «Human+», σύμφωνα με την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη θα πρέπει να ενισχύει τις ανθρώπινες δυνατότητες, διατηρώντας την ανθρώπινη ευθύνη και εποπτεία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εφαρμογή της αρχής αυτής σε τομείς όπως η υγεία, οι κοινωνικές παροχές και άλλες υπηρεσίες που επηρεάζουν άμεσα τους πολίτες.
Στον σχεδιασμό προβλέπονται ανθρώπινη εποπτεία, δυνατότητα αμφισβήτησης σημαντικών αποφάσεων και συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.
Προτεραιότητα δίνεται επίσης στην προστασία προσωπικών δεδομένων, στην κυβερνοασφάλεια, στη διαφάνεια των αλγοριθμικών συστημάτων και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Τα επόμενα βήματα της Στρατηγικής
Η εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής προβλέπεται να προχωρήσει σταδιακά, μέσα από τρεις αλληλοσυνδεόμενες φάσεις.
Η πρώτη αφορά την ενεργοποίηση των μηχανισμών διακυβέρνησης, την καταγραφή των υφιστάμενων εφαρμογών και τον καθορισμό των αρχικών προτεραιοτήτων.
Η δεύτερη επικεντρώνεται στην υλοποίηση έργων που μπορούν να προσφέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα μέσα σε διάστημα 12 έως 24 μηνών.
Η τρίτη φάση προβλέπει την επέκταση των επιτυχημένων εφαρμογών, την ενίσχυση των κοινών υποδομών και την προσαρμογή των προγραμμάτων με βάση τα αποτελέσματα της εφαρμογής τους.
Σημαντικό μέρος του σχεδιασμού αποτελεί το αναλυτικό Σχέδιο Δράσης, στο οποίο θα καθοριστούν οι αρμοδιότητες, τα χρονοδιαγράμματα, οι χρηματοδοτικές ανάγκες και τα συγκεκριμένα παραδοτέα.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος προβλέπεται η αξιοποίηση εθνικών εργαλείων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τη στήριξη επιχειρήσεων, ερευνητικών δραστηριοτήτων και τεχνολογικών υποδομών.
Ο αναπτυξιακός προσανατολισμός μέχρι το 2032
Η νέα Εθνική Στρατηγική καθορίζει το πλαίσιο μέσα από το οποίο η Κύπρος επιδιώκει να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο οικονομικής και τεχνολογικής ανάπτυξης.
Οι στόχοι για την παραγωγικότητα, το ΑΕΠ, τις επιχειρήσεις και το ανθρώπινο δυναμικό συνδέονται με τον ευρύτερο σχεδιασμό για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, εκσυγχρονισμό των δημόσιων υπηρεσιών και ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Μέσα από τις προβλεπόμενες παρεμβάσεις στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στις υποδομές και στην επιχειρηματικότητα, η Στρατηγική φιλοδοξεί να ενισχύσει τη θέση της Κύπρου στον ευρωπαϊκό και περιφερειακό τεχνολογικό χάρτη.
Κεντρική επιδίωξη μέχρι το 2032 είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη να αποτελέσει βασικό παράγοντα του νέου αναπτυξιακού μοντέλου της κυπριακής οικονομίας, συμβάλλοντας στην παραγωγικότητα, στην καινοτομία και στη δημιουργία νέων οικονομικών ευκαιριών.











