Τους τρόπους που θα προστατεύονται οι βουλευτές από διάφορες αγωγές λιβέλου, για δημόσιες τοποθετήσεις τους, οι οποίες θα αφορούν επανάληψη θέσεων που ακούστηκαν ή εκφράστηκαν στη Βουλή, ψάχνει η Επιτροπή Θεσμών που έχει αρχίσει τη συζήτηση επί σχετικής πρότασης νόμου που έχει κατατεθεί. Πάντως, κατά τη διάρκεια της συζήτησης διαπιστώθηκαν κάποιες διαφωνίες, τις οποίες τα μέλη της Επιτροπής Θεσμών αναμένεται να μελετήσουν, ενώ εκφράστηκαν και φόβοι ότι η υπό εξέταση πρόταση νόμου ενδεχομένως να μην επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Η πρόταση νόμου κατατέθηκε από τη βουλεύτρια του Κινήματος ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου και σκοπός της είναι η τροποποίηση του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, ώστε να ρυθμιστεί η προστασία των δημοσιεύσεων μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων, οι οποίες συνδέονται άμεσα με προηγούμενη δήλωση ή συγκεκριμένη κοινοβουλευτική δραστηριότητά τους, χωρίς, ωστόσο, να μεταβάλλεται η συνταγματική έκταση της βουλευτικής ασυλίας που κατοχυρώνεται στο Άρθρο 83 του Συντάγματος.
Ειδικότερα, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις θεσπίζεται, τηρουμένων των προϋποθέσεων καλής πίστης, υπό επιφύλαξη προνόμιο για τις δημοσιεύσεις των μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων που έχουν άμεση και ουσιώδη σχέση με συγκεκριμένη κοινοβουλευτική διαδικασία ή επίσημη κοινοβουλευτική ενέργεια αυτού.
Η κα. Χαραλαμπίδου, στην αρχική της τοποθέτηση σημείωσε πως τρία μέλη του Κοινοβουλίου ταλαιπωρούνταν για δέκα χρόνια στα Δικαστήρια, «μέχρι να αφυπηρετήσει ένας δημόσιος λειτουργός, επειδή δεν ήθελε να ενισχυθούν οι προσπάθειες από πλευράς Βουλής για να προστεθούν επιπλέον πρόσωπα στη συγκεκριμένη υπηρεσία για να ενισχύσουν το έργο και μετά αποσύρθηκε η υπόθεση. Δέκα χρόνια εμφανίσεων, δέκα χρόνια δικηγόροι, δέκα χρόνια δικηγορικά έξοδα, οπότε δεν καθιστά προνομιακή την εμφάνιση των βουλευτών, να μπορούν να πουν στα κανάλια, μόνο όταν αυτό άπτεται κοινοβουλευτικού έργου, που πραγματοποιείται στις επιτροπές».
Η κα. Χαραλαμπίδου σημείωσε, δε, ότι δεν τηρούνται πρακτικά πλέον στις Επιτροπές, για να υπάρχουν αποδείξεις, «οπότε είναι ένας τρόπος να προστατεύσουμε τους βουλευτές, ειδικά όταν διαχειρίζονται θέματα μεγάλων συμφερόντων, όπως αυτά στην Επιτροπή Εμπορίου».
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Αντωνία Φράγκου, σημείωσε πως «με το άρθρο 83 του Συντάγματος, η ρύθμιση αυτή βγαίνει εκτός του πλαισίου. Έχουμε επιφυλάξεις για την αρχή της αναλογικότητας. Άπτεται και συνταγματικών δικαιωμάτων».
Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου, παίρνοντας εκ νέου το λόγο, σημείωσε πως «δεν προστατεύεται ο βουλευτής, όταν γίνεται μία αναφορά. Τρεις βουλευτές καταλήξαμε στα δικαστήρια, για θέματα λιβέλου. Αν μία εταιρεία, κινήσει αγωγή σε οποιοδήποτε βουλευτή και για χρόνια μπορεί να είναι εκτεθειμένος σε μία ψυχοφθόρα διαδικασία. Δεν προστατεύει το συγκεκριμένο άρθρο».
Η κα. Φράγκου επανέλαβε ότι πρέπει να μελετηθεί από τη Νομική Υπηρεσία η συγκεκριμένη πρόταση.
Ο εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, Χριστόφορος Τσεκούρας, σημείωσε πως «λάβαμε χθες (σ.σ. την Τρίτη) την πρόταση νόμου. Συμφωνούμε με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ως προς το άρθρο του Συντάγματος. Πρέπει να εξεταστεί το θέμα. Είμαι αναγκασμένος να ζητήσουμε περαιτέρω χρόνο. Υπάρχουν συνταγματικά ζητήματα».
Σε ερώτηση αν η Νομική Υπηρεσία, διαβάζοντας το άρθρο 83, θεωρεί ότι ό,τι λεχθεί εντός του Κοινοβουλίου από τους βουλευτές προστατεύεται, ο κ. Τσεκούρας σημείωσε πως «το άρθρο 83 διαβάζεται για τα όσα γίνονται εντός Κοινοβουλίου. Τίθενται ζητήματα που άπτονται των επίσημων κοινοβουλευτικών καθηκόντων. Ενδεχομένως να δημιουργηθεί ζήτημα. Πρέπει να εξεταστεί το οποίο συνταγματικό ζήτημα που μπορεί να προκύψει. Ζητούμε περαιτέρω χρόνο».
Παίρνοντας ξανά το λόγο η κα. Χαραλαμπίδου υπέδειξε πως «ο βουλευτής καλύπτεται για τα όσα πει από το βήμα της Βουλής, αλλά όχι εκτός. Πήρε άτομο τρεις βουλευτές, μία ΜΚΟ, ένα σταθμό και ένα δημοσιογράφο στα Δικαστήρια. Δεν μπορούν υπό τρομοκρατία να ασκούν το λειτούργημα οι βουλευτές. Όπως είπατε μόνο μέσα από τη Βουλή καλύπτονται».
Ο εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας ζήτησε ξανά χρόνο να μελετήσει το θέμα.
Οι διαφωνίες Νικόλα Παπαδόπουλου
Στη συνέχεια, το λόγο πήρε ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος, Νίκολας Παπαδόπουλος, ο οποίος όπως είχε αναφέρει άσκησε το επάγγελμα του δικηγόρου για αρκετά χρόνια και είχε δικάσει υποδέσεις λιβέλου. «Έχει δίκαιο η κα. Χαραλαμπίδου αλλά προβληματίζομαι ότι η πρόταση νόμου θα τα κάνει χειρότερα. Οι περιπτώσεις λιβέλου έχουν δύο περιπτώσεις. Ό,τι πεις εντός Βουλής είναι απόλυτα προνομιούχο. Το δεύτερο είναι το προνόμιο υπό επιφύλαξη. Είναι το άρθρο 20 που πρέπει να δούμε. Το πρόβλημα που προκύπτει είναι αν πας να επαναλάβεις ότι είπες δημόσια, να είναι διαφορετικά από αυτά που είπες στη Βουλή και ίσως να κριθείς ότι είναι νέα δημοσίευση. Προκύπτουν δύο προβλήματα. Το ένα πρακτικό. Είναι δικό μας πρόβλημα επειδή δεν υπάρχουν πρακτικά στις συνεδρίες».
Ο κ. Παπαδόπουλος υπέδειξε, δε, ότι «θεωρώ ότι είναι επίσημες δημοσιεύσεις στην ερμηνεία του όρου. Το να βάζετε αυτή την ερμηνεία σε υποσημείωση του επόμενου άρθρου, περιορίζει την προστασία που παρέχει το άρθρο 21. Εκείνο που θέλουμε να προστατεύσουμε είναι τις περιπτώσεις που επαναλαμβάνεται κάτι που λέχθηκε σε επιτροπές. Πρέπει να μπουν στο άρθρο 20 ή και στα 2. Πρέπει να βάλουμε ρητά και τι λέγεται στις κοινοβουλευτικές επιτροπές. Να το κάνουμε και αυτό και να το αλλάξουμε, κανένας δεν μπορεί να σταματήσει από το να κινήσει αγωγές».
Η Ειρήνη Χαραλαμπίδου διέκοψε τον κ. Παπαδόπουλο και υπέδειξε πως «ναι αλλά όταν πάει ο δικηγόρος και πει ότι είναι βουλευτής, θα μπορεί να σταματήσει την διαδικασία. Πρέπει να το κοιτάξουμε, επειδή οι βουλευτές έμπλεξαν με μεγάλες υποθέσεις».
Απαντώντας στην κα. Χαραλαμπίδου, ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ σημείωσε ότι «δεν διαφωνώ, αλλά με την πρόταση νόμου δεν αλλάζει αυτό το πράγμα. Κάποιος που βαστά λεφτά και δεν τον ενδιαφέρει ότι θα χάσει, θα κινήσει αγωγή για να εκφοβήσει τους βουλευτές. Δεν αλλάζει αυτό το πράγμα. Θα μπορεί να το κάνει».
Πάντως, ξανά το λόγο πήρε ο κ. Τσεκούρας, ο οποίος συμφώνησε με τις υποδείξεις του Νίκολα Παπαδόπουλου. «Είτε τροποποιηθεί είτε όχι, δεν σημαίνει ότι η οποιαδήποτε διαδικασία θα συμβληθεί ή θα απορρίπτονται πιο γρήγορα υποθέσεις ή θα εξυπηρετηθεί ο σκοπός».
Αυτό προκάλεσε την έντονη ενόχληση της κας. Χαραλαμπίδου, η οποία διερωτήθηκε «γιατί να ρισκάρω τον εαυτό μου συνέχεια; Να έρχομαι εδώ, να είμαι σωστή και να μην λέω τίποτα. Αυτός που ξεκίνησε να κινά αγωγές, θα πάρει το μισό κοινοβούλιο δικαστήριο. Κινδυνεύει ο κοινοβουλευτικός μου έλεγχος».
Στην συνέχεια, πήρε το λόγο ο επικεφαλής του Κινήματος ΑΛΜΑ, Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ο οποίος σημείωσε ότι «η θέση μας είναι ότι αντιλαμβανόμαστε ότι δεν αποτελεί εμπόδιο η πρότασή μας για καταχώρηση αγωγής, όμως το αίσθημα του βουλευτή όταν το συμβουλεύσει ο δικηγόρος του ότι είναι μηδενική η επιτυχία είναι διαφορετικό από το να μην προστατεύει η νομοθεσία. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό βήμα, με τον τρόπο που το κάναμε προσπαθούμε να τηρήσουμε ισορροπία. Δεν απαγορεύει σε κάποιο να καταχωρήσει αγωγή, όμως θα πολλαπλασιάζονται οι περιπτώσεις επιτυχίας υπέρ του βουλευτή».
Ο Νικόλας Παπαδόπουλος επιχείρησε για ακόμη μία φορά να ξεκαθαρίσει τη θέση του. «Η πρόταση νόμου, θεωρώ θα πετύχει το αντίθετο. Αν το δημοσίευμα, που μπορεί να είναι αναφορά σε σταθμό, είναι ακριβοδίκαιη αναφορά ή σε οποιοδήποτε νομοθετικό σώμα, είναι προνομιούχο. Το πρόβλημα είναι αν πάω σε σταθμό και επαναλάβω αυτό που είπα στη Βουλή. Είναι ακριβώς αυτά που είπα στη Βουλή; Αν δεν πρόσθεσε και εκείνο είναι απόλυτα προνομιούχο. Οτιδήποτε λεχθεί εντός της Βουλής είναι απόλυτα προνομιούχοι. Τα προβλήματα προκύπτουν όταν πάμε στην τηλεόραση, επειδή λέμε περισσότερα από αυτά που λέμε στη Βουλή. Ο τρόπος που μπαίνει η πρόταση νόμου, θα περιορίσει την προστασία που δίνει ο νόμος σήμερα. Περιορίζει τι είναι επίσημη κοινοβουλευτική ενέργεια. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι περιλαμβάνει και το τι λέγεται μέσα σε Επιτροπή. Το πρόβλημα προκύπτει όταν πάμε στα κανάλια και λέμε αυτά που είπαμε στη Βουλή. Δεν καλύπτεται από την πρόταση νόμου».
Σημειώνεται πως ο εκπρόσωπος του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου τάχθηκε υπέρ της πρότασης νόμου όπως διαμορφώθηκε.
Η Επιτροπή Θεσμών αποφάσισε να μελετήσει ξανά τα σημεία που υπέδειξε ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ και να διαπιστώσει με ποιο τρόπο μπορούν να γίνουν οι αλλαγές για να είναι πιο αποτελεσματική η πρόταση νόμου και να πετύχει το σκοπό της.











