Δύσκολη εξίσωση εξακολουθεί να αποτελεί η διαχείριση των αποθεμάτων αίματος, που συνιστά τον πρώτο και βασικό πυλώνα της Εθνικής Στρατηγικής για το Αίμα, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα από το Υπουργικό Συμβούλιο, την ώρα που οι αναβολές μεταγγίσεων ατόμων με θαλασσαιμία δεν έχουν σταματήσει.
Παρά το γεγονός ότι πλέον υπάρχει ένα εγκεκριμένο στρατηγικό πλαίσιο, το οποίο φιλοδοξεί να βάλει σε διαφορετική βάση τη λειτουργία και τον συντονισμό των υπηρεσιών αίματος, εξεύρεση πρακτικών τρόπων για την εφαρμογή του πρώτου πυλώνα εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο, με τους ασθενείς να εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με την αβεβαιότητα ως προς την έγκαιρη εξασφάλιση της θεραπείας τους.
Η εικόνα που διαμορφώνεται καταδεικνύει πως η έγκριση μίας στρατηγικής, όσο σημαντική και να είναι ως πρώτο βήμα, δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστούν χρόνιες αδυναμίες του συστήματος. Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην πράξη, ώστε να δημιουργηθεί ένας αποτελεσματικός μηχανισμός που θα μπορεί να προβλέπει τις ανάγκες, να διαχειρίζεται ορθολογικά τις διαθέσιμες ποσότητες και να διασφαλίζει ότι οι ασθενείς που εξαρτώνται από τακτικές μεταγγίσεις, δεν βρίσκονται κάθε φορά αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο αναβολής.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του REPORTER, οι εκκλήσεις για ενίσχυση των αποθεμάτων αίματος έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες, με το Κέντρο Αίματος να απευθύνεται εκ νέου στους υφιστάμενους εθελοντές αιμοδότες, αποστέλλοντας ακόμη και δύο διαδοχική μηνύματα την μέρα για προσέλευσή τους σε αιμοδοσία. Η πρακτική αυτή καταδεικνύει την πίεση που εξακολουθεί να ασκείται στις υπηρεσίες αίματος, οι οποίες καλούνται να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες, αλλά και τις έκτακτες περιστάσεις που ενδέχεται να προκύψουν, στηριζόμενες σε μεγάλο βαθμό στην ανταπόκριση των ίδιων ανθρώπων.
Το γεγονός ότι οι εκκλήσεις συνεχίζονται με μεγαλύτερη ένταση, παρά την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής, επαναφέρει το ερώτημα κατά πόσο υπάρχουν αυτή τη στιγμή τα απαραίτητα εργαλεία και μηχανισμοί για την αποτελεσματική εφαρμογή των όσον περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό και πόσο χρόνος θα χρειαστεί για να μπορέσουν να εξευρεθούν νέοι και να εφαρμοστούν. Το ζητούμενο δεν μπορεί να περιορίζεται στην κινητοποίηση των αιμοδοτών όταν τα αποθέματα φτάνουν σε οριακά επίπεδα, αλλά στην ύπαρξη ενός συστήματος που θα διασφαλίζει την σταθερή αναπλήρωσή τους και θα επιτρέπει τον έγκαιρο προγραμματισμό, χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να γίνονται έκτακτε εκκλήσεις.
Η διάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά και την πρόσφατη παρέμβαση του Συνηγόρου του Ασθενούς, Μάριου Χαραλαμπίδη, ο οποίος έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων των ατόμων με θαλασσαιμία. Κατά τον χαιρετισμό του στο Παγκύπριο Συνέδριο Θαλασσαιμίας, που πραγματοποιήθηκε στις 13 και 14 Νοεμβρίου στην Πάφο, ζήτησε τη ρητή ενσωμάτωση στην εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής της αρχής ότι η μετάγγιση δεν αποτελεί θεραπεία που μπορεί να αναβάλλεται. Μάλιστα, συνέκρινε τη συγκεκριμένη θεραπευτική ανάγκη με την αιμοκάθαρση και τη χημειοθεραπεία, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να μετατίθεται λόγω ελλείψεων ή αδυναμιών στον προγραμματισμό των υπηρεσιών.
Υπενθυμίζεται πως η Εθνική Στρατηγική για το Αίμα εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 4 Νοεμβρίου, έπειτα από πρόταση του Υπουργείου Υγείας, με βασικό στόχο τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών αίματος, την ενίσχυση της επάρκειας και της ασφάλειας των αποθεμάτων, αλλά και τη διασφάλιση της έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στο αίμα που χρειάζονται. Η Στρατηγική αναπτύσσεται σε πέντε βασικούς άξονες, οι οποίοι καλύπτουν τη διαχείριση των αποθεμάτων και την ετοιμότητα για κρίσεις, τη δομή και τη στελέχωση του Κέντρου Αίματος και των Τραπεζών Αίματος, την αιμοεπαγρύπνηση και τη συλλογή δεδομένων, την ποιότητα και την εποπτεία των υπηρεσιών, καθώς και την καινοτομία, την έρευνα και την ψηφιοποίηση.
Ειδικότερα, ο πρώτος άξονας αφορά την ενίσχυση της αιμοδοσίας, την αποτελεσματικότερη διάθεση και διαχείριση των διαθέσιμων αποθεμάτων, καθώς και την ανάπτυξη μηχανισμών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών και συστημάτων άμεσης ειδοποίησης. Πρόκειται, ουσιαστικά, για το σημείο στο οποίο εντοπίζεται σήμερα μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις, καθώς η διαχείριση του αίματος δεν αφορά μόνο την εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτές κατανέμονται, αξιοποιούνται και αναπληρώνονται, ανάλογα με τις ανάγκες που προκύπτουν σε κάθε επαρχία και νοσηλευτήριο.
Παράλληλα, για την παρακολούθηση της εφαρμογής της Στρατηγικής προβλέπεται η σύσταση επταμελούς Επιτροπής Παρακολούθησης, στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, του Κέντρου Αίματος, των Τραπεζών Αίματος, του ΟΚΥπΥ, του Παγκύπριου Συνδέσμου Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων, της Αιματολογικής Εταιρείας Κύπρου και της ΟΣΑΚ. Η Επιτροπή θα έχει την ευθύνη να αξιολογεί την πρόοδο των δράσεων, να εντοπίζει εγκαίρως δυσκολίες και να συμβάλλει στην αντιμετώπισή τους.
Επομένως, το ερώτημα που παραμένει είναι πότε οι προβλέψεις της Εθνικής Στρατηγική θα αποκτήσουν ουσιαστικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα των ασθενών. Διότι, μέχρι να επιτευχθεί η σταθερή επάρκεια αίματος και να δημιουργηθούν οι μηχανισμοί που θα αποτρέπουν τις ελλείψεις, η ευθύνης για την κάλυψη των αναγκών δεν μπορεί να μεταφέρεται διαρκώς στους αιμοδότες μέσω επαναλαμβανόμενων εκκλήσεων, ούτε στους ασθενείς που παραμένουν σε καθεστώς αναμονής για μία θεραπεία από την οποία εξαρτάται η υγεία τους.
Η επιτυχία της Στρατηγικής δεν θα κριθεί από την έγκρισή της, αλλά από το κατά πόσοι θα καταφέρει να δώσει οριστική διέξοδο σε ένα πρόβλημα που εξακολουθεί να επανέρχεται με τα άτομα με θαλασσαιμία να πληρώνουν κάθε φορά το τίμημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Ρευστή η κατάσταση με τις μεταγγίσεις θαλασσαιμικών-Ανοίγει το κεφάλαιο του ολοκληρωμένου πλαισίου για εθελοντές αιμοδότες
- Δραματική η εικόνα με τα αποθέματα αίματος-Αναβάλλονται ακόμη και μεταγγίσεις ανήλικων θαλασσαιμικών
- Επείγουσα ανάγκη για αίμα μετά το σοβαρό τροχαίο με έξι τραυματίες-Κάλεσμα στους πολίτες να προσέλθουν στο Νοσοκομείο Λεμεσού
- Ίδια τα προβλήματα κάθε Αύγουστο με την επάρκεια αίματος, μειωμένη η προσέλευση-Προσπάθειες βελτίωσης με πολιτικές της Εθνικής Στρατηγικής











