Οι εν εξελίξει έρευνες της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ) για τις τιμές των καυσίμων και τις ψηφιακές πλατφόρμες διανομής, καθώς και οι ιδιαιτερότητες της Κύπρου ως νησιωτικού κράτους, που οδηγούν σε ολιγοπώλια στην κυπριακή αγορά, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνεδρίασης της Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού της Βουλής κατά την εξέταση του προϋπολογισμού της ΕΠΑ για το 2027, ο οποίος ανέρχεται σε 2,75 εκατ. ευρώ.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Εύα Παντζαρή, ανέδειξε τις προκλήσεις που δημιουργεί ο μικρός και απομονωμένος χαρακτήρας της οικονομίας, ενώ Βουλευτές απαίτησαν πληρέστερη ενημέρωση για τα αποτελέσματα των ελέγχων και εξέφρασαν ανησυχίες για τις εξαγορές ιδιωτικών νοσηλευτηρίων.
Την περίοδο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026, ανέφερε η κ. Παντζαρή, «η Επιτροπή δέχθηκε οκτώ καταγγελίες. Επίσης η Επιτροπή λαμβάνει πληροφορίες μέσω του διαύλου ανώνυμων αναφορών καθώς και επώνυμα ή ανώνυμα παράπονα τα οποία αξιολογεί ανάλογα με το περιεχόμενό τους». Αρκετές από τις αναφορές αυτές «δεν περιλαμβάνουν», όπως είπε «επαρκώς συγκεκριμένα στοιχεία ώστε να καταστεί δυνατή η περαιτέρω διερεύνησή τους».
Κατά τους πρώτους 10 μήνες του 2026 ο αριθμός των συγκεντρώσεων που κοινοποιήθηκαν στην ΕΠΑ ήταν αυξημένος συγκριτικά με το προηγούμενο έτος καθώς, όπως ανέφερε η Πρόεδρός της, μέχρι την 31η Οκτωβρίου ανήλθαν στις 74. «Κατά την ίδια περίοδο», συνέχισε, η ΕΠΑ «πραγματοποίησε 57 συνεδριάσεις και εξέδωσε 79 αποφάσεις εκ των οποίων οι 78 αφορούσαν τον έλεγχο συγκεντρώσεων. Ενώπιόν της εκκρεμούν περίπου 30 υποθέσεις σε διάφορα στάδια εξέτασης».
Κλαδικές έρευνες σε εξέλιξη
Η ΕΠΑ, ανέφερε η Πρόεδρός της, «άρχισε την εξέταση κλαδικής έρευνας στον κλάδο των ψηφιακών πλατφορμών για διαδικτυακές παραγγελίες και διανομές εντός της Δημοκρατίας με επίκεντρο τις συνθήκες και τον βαθμό του ανταγωνισμού μεταξύ των παρόχων».
Σε εξέλιξη είπε η κ. Παντζαρή βρίσκεται και η κλαδική έρευνα για τα καύσιμα κίνησης. Όπως εξήγησε η έρευνα της ΕΠΑ «επικεντρώνεται στον έλεγχο των χονδρικών και λιανικών τιμών πώλησης καθώς και των όρων προμήθειας» στη βενζίνη 95 και 98 οκτανίων και στο πετρέλαιο κίνησης. Απαντώντας σε ερωτήματα βουλευτών της Επιτροπής διευκρίνισε ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν «έχουμε στοιχεία που μπορούμε να δώσουμε αυτή τη στιγμή».
Οι ιδιαιτερότητες της Κύπρου
Σύμφωνα με την κ. Παντζαρή πρέπει πάντοτε να έχουμε στο μυαλό μας ότι η Κύπρος είναι ένα νησί. «Δεν έχουμε πολλές εταιρείες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην Κύπρο. Δηλαδή και η Exxon Mobil, παρόλο που έγιναν πολλές προσπάθειες αντιλαμβάνομαι, να μείνει στην Κύπρο, για δικούς της λόγους, οικονομικούς, έφυγε, οπόταν δεν έχουμε την ευχέρεια να έχουμε πολλές εταιρείες καυσίμων να δραστηριοποιούνται», είπε.
Πανομοιότυπη είναι η κατάσταση και στην εισαγωγή πετρελαιοειδών, υπέδειξε η κ. Παντζαρή, λέγοντας χαρακτηριστικά πως «ξέρουμε όλοι ότι δύο εταιρείες κάνουν εισαγωγή πετρελαιοειδών στην Κύπρο και αυτό δεν είναι κάτι που μπορεί η Επιτροπή να ρυθμίσει, διότι δεν υπάρχουν εταιρείες».
Το ίδιο, ανέφερε η Πρόεδρος της ΕΠΑ, ισχύει και με τις τράπεζες. «Μας λένε από το εξωτερικό ότι είναι και πολλές οι τράπεζες που έχουμε στην Κύπρο, δεν έρχονται μεγάλες τράπεζες να δραστηριοποιηθούν στην Κύπρο», επεσήμανε.
Η ΕΠΑ, σύμφωνα με την κ. Παντζαρή, ελέγχει ώστε «να μην υπάρχουν καρτέλ, να μην υπάρχει οποιαδήποτε προσυνεννόηση, αλλά δεν έχουμε τη δύναμη να έχουμε περισσότερες».
Τα ολιγοπώλια, είπε η κ. Παντζαρή, «είναι κάτι που το βλέπουμε σε μια οικονομία όπως της Κύπρου, που είναι μικρή οικονομία, είναι νησί, μακριά από οποιαδήποτε άλλη χώρα, τα πάντα έρχονται με πλοία, δεν υπάρχει χερσαία μεταφορά προϊόντων στην Κύπρο, οπόταν γενικά υπάρχει μια απομόνωση της αγοράς μας, το οποίο είναι κάτι που πρέπει να χειριστούμε και είναι αυτό που χειριζόμαστε και πολλές φορές είναι δύσκολο».
Εξαγορές ιδιωτικών νοσηλευτηρίων
Απαντώντας σε ερωτήματα των Βουλευτών κατά πόσον υπάρχει ζήτημα στρέβλωσης της αγοράς, στον τομέα της υγείας, με τη συσσώρευση ιδιωτικών νοσηλευτηρίων κάτω από επενδυτικό ταμείο η πρόεδρος της ΕΠΑ απάντησε ότι δεν υπάρχει τέτοιο ζήτημα.
«Ο ΟΚΥπΥ είναι ο μεγαλύτερος πάροχος που έχει δικά του νοσοκομεία (…) και γι' αυτόν εγκρίναμε και κάποιες εξαγορές», είπε η κ. Παντζαρή, προσθέτοντας ότι «εάν δείτε πόσες κλίνες έχει ο ΟΚΥπΥ, είναι αυτός που έχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά». Η δεσπόζουσα θέση παρατήρησε «δεν είναι κάτι κακό, δεν πρέπει να γίνεται, κατάχρηση μιας δεσπόζουσας θέσης».
Σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίασης ο Προεδρεύων της Επιτροπής Οικονομικών, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, ανέφερε ότι «σε μια περίοδο μεγάλης ακρίβειας και υψηλού πληθωρισμού, η προστασία του ανταγωνισμού είναι επιβεβλημένη δυο φορές. Και το έργο της Επιτροπής είναι στο μικροσκόπιο της Βουλής των Αντιπροσώπων και όλων των συναδέλφων, για ευνόητους λόγους».
Ο κ. Παντελίδης εξέφρασε την απαίτηση των Βουλευτών μελών της Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού της Βουλής για πληρέστερη ενημέρωσή τους. «Χρειαζόμαστε περισσότερα στοιχεία και καταγραφή όλων των ελέγχων που έχουν γίνει από πλευράς της Επιτροπής, αυτεπάγγελτων ή κατόπιν καταγγελιών, και κυρίως τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων, ακριβώς για να εντοπίσουμε το επίπεδο λειτουργίας της επιτροπής και το επίπεδο αποτελεσματικότητάς της», είπε.
Όπως ανέφερε ο κ. Παντελίδης υπάρχουν συγκεκριμένα θέματα που ενδιαφέρουν τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και την κοινωνία σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της ΕΠΑ και έκανε ειδική αναφορά στις τιμές των καυσίμων, στη λειτουργία των τραπεζών, όπως και των υπηρεσιών υγείας. «Κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα των πολιτών και για τα οποία είχαμε, έχουμε και θα έχουμε πάντα το ενδιαφέρον, να λειτουργεί με όσο το δυνατόν καλύτερο τρόπο και σε καλύτερο επίπεδο ο υγιής ανταγωνισμός», κατέληξε.
Ο Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Γιάννης Λαούρης, επικεντρώθηκε στις δικές του δηλώσεις στην εξαγορά ιδιωτικών νοσοκομείων από επενδυτικά ταμεία και «κατά πόσον δημιουργείται ένα είδος μονοπωλίου».
«Μας επεξηγήθηκε ότι, όπως είναι ο νόμος, αφού τα νοσοκομεία του ΟΚΥπΥ θεωρούνται και εκείνα μέρος του συστήματος (ΓεΣΥ), το ποσοστό που εξαγοράζεται φαίνεται να είναι μικρό. Ίσως να είναι λάθος όμως ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζουμε τον ανταγωνισμό, γιατί είναι σε όλους μας κατανοητό ότι όταν ένα ξένο ταμείο αγοράζει ουσιαστικά και μέσα στο ΓεΣΥ και έξω από το ΓεΣΥ τα περισσότερα νοσοκομεία, υπάρχει ένα είδος προβλήματος. Και αν δεν το βλέπουμε, σημαίνει ότι έχουμε κάποιο πρόβλημα», κατέληξε ο κ. Λαούρης.
Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή η κ. Παντζαρή ανέφερε, επίσης, ότι ολοκληρώθηκε η κλαδική έρευνα για την παραγωγή και διάθεση νωπού αιγινού, πρόβειου και αγελαδινού γάλακτος. Όπως είπε «η έρευνα είχε αποφασιστεί υπό το φως του πλαισίου συμφωνίας της 22ας Ιουλίου 2022 μεταξύ αιγοπροβατοτρόφων, αγελαδοτρόφων και τυροκόμων σχετικά με την παραγωγή χαλουμιού ΠΟΠ». Η ΕΠΑ διατύπωσε, σύμφωνα με όσα ανέφερε η Πρόεδρός της, εισηγήσεις για τη λειτουργία και την ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
Στα €2,75 εκατ. ο προϋπολογισμός
Για το 2027 ο προϋπολογισμός της ΕΠΑ ανέρχεται σε 2.752.235 ευρώ και είναι αυξημένος κατά 31.670 ευρώ ή 1,16% σε σύγκριση με το 2026.
Συνολικά 2.225.655 ευρώ αφορούν δαπάνες μισθοδοσίας του προσωπικού της ΕΠΑ, 266.040 ευρώ λειτουργικές δαπάνες και συντηρήσεις, 139.010 ευρώ για εκπαίδευση προσωπικού και συνέδρια και 82.020 ευρώ για συμβουλευτικές υπηρεσίες, έρευνες, εργαλεία δικανικής πληροφορικής και υπηρεσίες στενοτύπησης.
Η Πρόεδρος της ΕΠΑ χαρακτήρισε τη στελέχωσή της «ουσιώδη παράγοντα για την έγκαιρη εξέταση των υποθέσεων», προσθέτοντας ότι «παραμένουν έξι κενές θέσεις, συμπεριλαμβανομένης της θέσης Ανώτερου Οικονομέτρη». Από τα 39 πρόσωπα που είναι τοποθετημένα στην Επιτροπή συνέχισε, 24 είναι λειτουργοί και τα υπόλοιπα καλύπτουν λειτουργικές και άλλες ανάγκες.
Πηγή: ΚΥΠΕ
