Τις προτεραιότητες της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης στην Κύπρο παρουσίασε ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρίνος Μουσιούττας, στο πλαίσιο Fireside Chat στο 17ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ με τον Φίλιππο Μαννάρη, Head of Aon’s Wealth Solutions, Cyprus & Middle East, τονίζοντας ότι η προσπάθεια είναι όπως στις επόμενες μέρες, και αφού ολοκληρωθεί η νομική επεξεργασία από την Εισαγγελία, το νομοσχέδιο να προχωρήσει.
- Διαβάστε ακόμη: Φίλιππος Μαννάρης: Μόλις το 27% των εργαζομένων στην Κύπρο συμμετέχει σε επαγγελματικό ταμείο προνοίας
Η πορεία του νομοσχεδίου και ο κοινωνικός διάλογος
Ο κ. Μουσιούττας ανέφερε, ειδικότερα, ότι καταβλήθηκε μεγάλη προσπάθεια με τη συνεισφορά όλων των κοινωνικών εταίρων ώστε να διεξαχθεί ένας εκτενής διάλογος. Αναγνώρισε ότι υπάρχουν διαφορές, ωστόσο υπογράμμισε την υποχρέωση του Υπουργείου να προχωρήσει το νομοσχέδιο, το οποίο έχει ήδη καθυστερήσει.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η προσπάθεια είναι μέσα στις επόμενες μέρες, αφού ολοκληρωθεί η νομική επεξεργασία από την Εισαγγελία, να προχωρήσουμε το νομοσχέδιο. Ζυγίζοντας τα πράγματα, κρίναμε ότι θα πρέπει να προχωρήσουμε ανεξάρτητα εάν δεν υπάρχει συνολική συμφωνία».
Εξήγησε ότι ενσωματώθηκαν πολλές προτάσεις των εταίρων, σημειώνοντας πως η ουσία του διαλόγου είναι «να ακούς, να κρίνεις και να πράττεις», ενώ τόνισε ότι τον τελικό λόγο για την έγκριση ή τη διαφοροποίηση του νομοθετήματος θα έχει θεσμικά η Βουλή των Αντιπροσώπων.
Βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Πρώτιστος στόχος της μεταρρύθμισης, όπως ξεκαθάρισε ο Υπουργός, παραμένει η διασφάλιση της βιωσιμότητας του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των δημόσιων οικονομικών, τα οποία χαρακτήρισε απολύτως αλληλένδετα. «Θα διαφυλάξουμε αυτό το Ταμείο, το οποίο δεν ανήκει ούτε σε μένα, ούτε σε σένα, ούτε σε κανέναν μας. Ανήκει στους προηγούμενους, στους σημερινούς και στις επόμενες γενιές», τόνισε με έμφαση.
Αναλογιστική μείωση 12% και στήριξη χαμηλοσυνταξιούχων
Αναφερόμενος στο ζήτημα της αναλογιστικής μείωσης του 12% για όσους αποχωρούν εθελοντικά στα 63 έτη (ρύθμιση που θεσπίστηκε το 2013 για τη διάσωση του Ταμείου), ο κ. Μουσιούττας σημείωσε ότι λήφθηκαν υπόψη οι έντονες θέσεις των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Στο πλαίσιο των οικονομικών παραμέτρων, η πρόταση του Υπουργείου προβλέπει μείωση της αναλογιστικής μείωσης κατά 4,5% αποκλειστικά πάνω στη βασική σύνταξη για τους υφιστάμενους συνταξιούχους, όσους θα συνταξιοδοτηθούν άμεσα, καθώς και τους μελλοντικούς συνταξιούχους της επόμενης πενταετίας.
Όπως εξήγησε, απορρίφθηκε η εναλλακτική κατανομή του ίδιου δημοσιονομικού κόστους σε βασική και αναλογική σύνταξη (π.χ. κατά 2,5% σε κάθε μία), διότι «αυτό θα σήμαινε ότι αυτούς που θέλουμε να βοηθήσουμε περισσότερο, τους χαμηλοσυνταξιούχους, θα τους βοηθούσαμε λιγότερο».
Κίνητρα παραμονής στην εργασία έως τα 67 έτη
Μετά την παρέλευση της πενταετίας, η φιλοσοφία του Υπουργείου στοχεύει στην ενθάρρυνση των εργαζομένων να παραμένουν στην αγορά εργασίας. Σε αυτό το πλαίσιο εισάγεται μια σημαντική καινοτομία για τον ιδιωτικό τομέα: οι εργαζόμενοι θα μπορούν εθελοντικά να συνεχίσουν να εργάζονται και να καταβάλλουν εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων μέχρι τα 67 έτη (αντί για τα 65 που ισχύει σήμερα), λαμβάνοντας ως επιβράβευση αύξηση της σύνταξής τους κατά περίπου 15%. Αντίστοιχα, η πρόωρη αποχώρηση στα 63 έτη θα συνοδεύεται από ανάλογη μείωση της τάξης του 15%. Αιτιολογώντας αυτή την πολιτική, ο Υπουργός ανέφερε: «Το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται. Σήμερα στην Κύπρο έχουμε πλήρη απασχόληση, άρα χρειαζόμαστε έμπειρα εργατικά χέρια στις διάφορες μονάδες για να εργάζονται».
Εποπτεία του δεύτερου πυλώνα και Ταμεία Προνοίας
Σχετικά με την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, ο κ. Μουσιούττας ανέφερε ότι ο διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους συνεχίζεται, ωστόσο διαφαίνεται ευρεία συναίνεση ως προς την ανάγκη δημιουργίας μιας ανεξάρτητης εποπτικής αρχής. Όπως σημείωσε, εξετάζονται διάφορα σενάρια, όπως η υπαγωγή στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, στην Κεντρική Τράπεζα, η ενοποίηση με τις ασφαλιστικές εταιρείες ή η σύσταση ενός φορέα αποκλειστικά για τα Ταμεία Προνοίας, προσθέτοντας ότι «με όσα έχω ακούσει, χωρίς να υπάρχει ακόμη τελική απόφαση, οι περισσότερες απόψεις συγκλίνουν προς μια ενιαία εποπτική ομπρέλα».
Κλειδί η εμπιστοσύνη
Νωρίτερα, κατά τον χαιρετισμό του στο συνέδριο, ο κ. Μουσιούττας ανέλυσε τη φιλοσοφία του συνολικού επανασχεδιασμού του συνταξιοδοτικού συστήματος, το οποίο λειτουργεί από το 1980 και χρήζει εκσυγχρονισμού ώστε να ανταποκρίνεται στη δημογραφική γήρανση, το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών και τις σύγχρονες εργασιακές διαδρομές. Όπως δήλωσε: «Η απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις δεν μπορούσε να είναι ακόμη μια αποσπασματική διόρθωση», εξηγώντας ότι σε συνεργασία με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας τέθηκαν τρεις στόχοι: η επάρκεια, η δικαιοσύνη και η βιωσιμότητα.
Παρουσιάζοντας τις αλλαγές στον πρώτο πυλώνα, το νομοσχέδιο του οποίου ολοκληρώνει τον νομοτεχνικό έλεγχο, τόνισε ότι εισάγεται μια αναθεωρημένη βασική σύνταξη χωρίς αύξηση των εισφορών. Οι αυξήσεις θα κυμανθούν από 5% έως 60% και θα αποδοθούν σταδιακά σε τρία έτη (30% τον πρώτο χρόνο, 30% τον δεύτερο και 40% τον τρίτο), με εγγυημένη ελάχιστη αύξηση 30 ευρώ για συντάξεις έως 600 ευρώ. Για δεκαπέντε χρόνια θα ισχύει διπλός υπολογισμός, διασφαλίζοντας ότι κανείς δεν θα λάβει λιγότερα.
Παράλληλα, το κράτος αναλαμβάνει για πρώτη φορά τις εισφορές για περιόδους φροντίδας παιδιών ή ηλικιωμένων, σπουδών και αναπηρίας, ενώ τερματίζεται ο κρατικός δανεισμός από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και ξεκινά από το 2028 η σταδιακή αποπληρωμή του χρέους των 12 δισεκατομμυρίων ευρώ, μετατρέποντάς το σε πραγματική επενδυτική περιουσία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Υπουργός στην ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα, υπογραμμίζοντας ότι «ο πρώτος πυλώνας, όσο κι αν τον ενισχύσουμε, δεν μπορεί από μόνος του να εξασφαλίσει στους συνταξιούχους το βιοτικό επίπεδο που είχαν ως εργαζόμενοι».
Στόχος είναι κάθε εργαζόμενος, πέρα από το 25% που καλύπτεται σήμερα, να αποκτήσει δεύτερο εισόδημα από επαγγελματικό σχέδιο, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τον κατακερματισμό των εκατοντάδων ταμείων που διαχειρίζονται κεφάλαια άνω των 4 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Κλείνοντας, συνέδεσε τη μεταρρύθμιση με την ευρύτερη κυβερνητική πολιτική σε φορολογία και παιδεία, σημειώνοντας ότι η λέξη-κλειδί για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η «εμπιστοσύνη».
