Πάνω από 1,900 είναι οι συνοδοί παιδιών με αναπηρία που εργοδοτούνται στα σχολεία και των δύο βαθμίδων την τρέχουσα σχολική χρονιά, με τη συντριπτική πλειοψηφία να αφορά μαθητές Δημοτικής Εκπαίδευσης, ενώ όσον αφορά στους ειδικούς εκπαιδευτικούς αυτοί ανέρχονται στους 1,645. Παράλληλα, το Υπουργείο Παιδείας έχει καταθέσει από τα μέσα Οκτωβρίου το νομοσχέδιο για τις αλλαγές στην ειδική εκπαίδευση, με τη μορφή του κατεπείγοντος και με βάση τις πρόνοιές του, οι ειδικές μονάδες θα μετασχηματιστούν σε Προγράμματα Ενισχυμένης Υποστήριξης, για εξατομικευμένη εκπαιδευτική και άλλη υποστήριξη, ενώ διαφοροποιείται και η διδασκαλία των αναλυτικών προγραμμάτων.
Το ζήτημα της ειδικής εκπαίδευσης και οι αλλαγές στο νομοθετικό πλαίσιο έχει πολλάκις απασχολήσει το Υπουργείο Παιδείας, που από το 2023 είχε ανοίξει ένα ευρύ διάλογο με όλες τις αντιπροσωπευτικές οργανώσεις για τα άτομα με αναπηρία, ώστε να καταγράψει τις απόψεις τους για το τι πρέπει να αλλάξει στη δημόσια εκπαίδευση, με στόχο να καταστεί το δημόσιο σχολείο πιο συμπεριληπτικό. Αυτές οι απόψεις έχουν μετουσιαστεί σε πρόνοιες νομοσχεδίου, το οποίο έχει ήδη προωθηθεί ενώπιον της Βουλής, στις 12 Οκτωβρίου 2026, με τη μορφή του κατεπείγοντος, για ψήφιση και έγκριση.
Με βάση τις πρόνοιες του νομοσχεδίου, προβλέπεται ο μετασχηματισμός του πλαισίου των Ειδικών Μονάδων σε Προγράμματα Ενισχυμένης Υποστήριξης, τα οποία θα παρέχουν εντατική, εξατομικευμένη εκπαιδευτική και άλλη υποστήριξη εντός του γενικού σχολείου, με στόχο τη διασφάλιση της ουσιαστικής συμμετοχής των παιδιών στη γενική τάξη και το ευρύτερο σχολικό περιβάλλον. Η μορφή και η έκταση της παρεχόμενης υποστήριξης θα καθορίζονται με βάση τις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε παιδιού, το Ατομικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης και τις αποφάσεις των Επαρχιακών Επιτροπών Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΕΕΕΑΕ).
Αυτά ανέφερε η υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, απαντώντας σε κοινοβουλευτική ερώτηση του βουλευτή της Άμεσης Δημοκρατίας, Δημήτρη Σούγλου, η οποία αναφερόμενη στις αλλαγές στη νομοθεσία, πρόσθεσε πως «βασικό μέσο για τη διασφάλιση της ουσιαστικής παρακολούθησης του αναλυτικού προγράμματος της γενικής τάξης αποτελεί η διαφοροποίηση της διδασκαλίας και της αξιολόγησης, ώστε η εκπαιδευτική διαδικασία να προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε παιδιού».
Η υπουργός Παιδείας σημείωσε ότι με την προτεινόμενη τροποποίηση του κανονισμού 64, ενισχύεται η διαφοροποιημένη αξιολόγηση, μέσω της προσαρμογής των διαγνωστικών και εξεταστικών δοκιμίων, στη βάση της διδαχθείσας ύλης, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού. «Καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της ουσιαστικής συμμετοχής αναμένεται να διαδραματίσουν η συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και του βοηθητικού προσωπικού, καθώς και η δημιουργία τράπεζας διαφοροποιημένου εκπαιδευτικού υλικού».
Όπως υπέδειξε η κα. Μιχαηλίδου οι αποφάσεις των Ε.Ε.Ε.Α.Ε. θα προσδιορίζουν τις αναγκαίες μορφές υποστήριξης, τα προσβάσιμα εκπαιδευτικά μέσα και τις εύλογες προσαρμογές. «Παράλληλα, η συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών, ειδικών και γονέων θα συμβάλει στη συστηματική παρακολούθηση της προόδου κάθε παιδιού και στην αναπροσαρμογή της παρεχόμενης υποστήριξης, όπου απαιτείται. Στο πλαίσιο αυτό, η ουσιαστική συμμετοχή των παιδιών θα αξιολογείται όχι μόνο με βάση την παρουσία τους στη γενική τάξη, αλλά και με γνώμονα τον βαθμό ενεργού εμπλοκής τους στις δραστηριότητες και την πρόοδο που εμφανίζουν σε σχέση με τους εξατομικευμένους εκπαιδευτικούς στόχους».
Αναφορικά με το εκτιμώμενο κόστος εφαρμογής των προτεινόμενων αλλαγών, η Αθηνά Μιχαηλίδου εξήγησε πως «η υλοποίηση του νέου νομοθετικού πλαισίου επιδιώκεται να πραγματοποιηθεί μέσω της ανακατανομής των διαθέσιμων πιστώσεων του κρατικού προϋπολογισμού για την ειδική αγωγή και εκπαίδευση. Ωστόσο, η ακριβής δημοσιονομική επίπτωση θα εξαρτηθεί από την έκταση και τον ρυθμό σταδιακής εφαρμογής των επιμέρους ρυθμίσεων. Σημειώνεται ότι, το χρονοδιάγραμμα για την πλήρη στελέχωση και λειτουργία του νέου νομοθετικού πλαισίου θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και την έναρξη ισχύος των νομοθετικών ρυθμίσεων».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Φοίτηση των παιδιών στο γενικό σχολείο, ενισχυμένη υποστήριξη, απολυτήριο σε όλους-Οι αλλαγές ΥΠΑΝ για την ειδική εκπαίδευση
Πάνω από 1,900 σχολικοί συνοδοί την τρέχουσα σχολική χρονιά
Στο μεταξύ, η υπουργός Παιδείας έδωσε στοιχεία και για τους ειδικούς εκπαιδευτικούς και σχολικούς συνοδούς που βρίσκονται την τρέχουσα χρονιά στα σχολεία. Όπως ανέφερε στο παρόν στάδιο εργοδοτούνται 1,645 ειδικοί/ές εκπαιδευτικοί, όλων των ειδικοτήτων (Ειδικών Μαθησιακών, Νοητικών, Λειτουργικών και Προσαρμοστικών Δυσκολιών, Λογοθεραπείας, Εργοθεραπείας, Φυσιοθεραπείας κ.ά), για τη στήριξη παιδιών Δημοτικής και Προδημοτικής Εκπαίδευσης που φοιτούν σε γενικά και ειδικά σχολεία.
«Επισημαίνεται ότι, η στελέχωση της Ειδικής Εκπαίδευσης δεν ολοκληρώνεται με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, αλλά αποτελεί μια συνεχή διαδικασία, καθώς σχετίζεται με τις αποφάσεις των Ε.Ε.Ε.Α.Ε., οι οποίες συνεδριάζουν καθ’ όλη τη 3 διάρκεια του σχολικού έτους. Συνεπώς, οι πρόσθετες ανάγκες που προκύπτουν από τις αποφάσεις των Ε.Ε.Ε.Α.Ε. υποβάλλονται στη Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης, η οποία προβαίνει στους ανάλογους χειρισμούς, με στόχο την έγκαιρη ικανοποίησή τους».
Η Αθηνά Μιχαηλίδου σημείωσε, δε, ότι «η στελέχωση των σχολείων με σχολικοί βοηθοί/συνοδοί προγραμματίζεται στη βάση των αποφάσεων των Ε.Ε.Ε.Α.Ε. και υλοποιείται σύμφωνα με τις διαπιστωμένες ανάγκες, στο πλαίσιο των διαθέσιμων εγκεκριμένων θέσεων και οροφών του Κρατικού Προϋπολογισμού».
Όσον αφορά τα για τους βοηθούς ανά βαθμίδα, η κα. Μιχαηλίδου τόνισε πως κατά την παρούσα φάση, στη Δημοτική Εκπαίδευση εργοδοτούνται 1,501 σχολικοί βοηθοί/συνοδοί, οι οποίοι/ες εξυπηρετούν συνολικά 3191 παιδιά. Αντίστοιχα, στη Μέση Εκπαίδευση εργοδοτούνται 452 σχολικοί βοηθοί/συνοδοί, εκ των οποίων 394 στη Μέση Γενική Εκπαίδευση και 58 στη Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση, για την εξυπηρέτηση 841 συνολικά παιδιών. Επισημαίνεται ότι, με βάση τις διαπιστωμένες ανάγκες και τις σχετικές αποφάσεις των Ε.Ε.Ε.Α.Ε. δεν καταγράφονται, στο παρόν στάδιο, ελλείψεις στα σχολεία Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Διαβουλεύσεις ΥΠΑΝ και σχολικών εφοριών για αλλαγές στις διαδικασίες παροχής συνοδών-«Έχουν συμπληρωθεί όλα τα αιτήματα»
Τα παιδιά που αναμένουν αξιολόγηση
Στο μεταξύ, η υπουργός Παιδείας έδωσε και στοιχεία για τα παιδιά που αναμένουν αξιολόγηση. Όπως ανέφερε «αναφορικά με τον αριθμό των παιδιών που αναμένουν αξιολόγηση ή βρίσκονται σε διαδικασία αξιολόγησης, την παρούσα σχολική χρονιά 2026-2027, για την παροχή ειδικής εκπαιδευτικής ή άλλης υποστήριξης, καθώς και τον μέσο χρόνο που απαιτείται από την παραπομπή μέχρι την εφαρμογή της σχετικής απόφασης, παρατίθενται στοιχεία στον πίνακα που ακολουθεί:
Στη συνέχεια, η κα. Μιχαηλίδου διευκρίνισε ότι «ο αναφερόμενος μέσος χρόνος είναι ενδεικτικός, καθώς η ολοκλήρωση της διαδικασίας εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη διενέργεια των απαιτούμενων αξιολογήσεων και την έγκαιρη παραλαβή των σχετικών εκθέσεων. Οι εν λόγω εκθέσεις αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την εξέταση κάθε περίπτωσης και τη λήψη της σχετικής απόφασης από την αρμόδια Ε.Ε.Ε.Α.Ε».
Ως εκ τούτου, επεσήμανε «ο απαιτούμενος χρόνος ενδέχεται να διαφοροποιείται ανάλογα με τον χρόνο ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων και παραλαβής των εκθέσεων. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι οι επείγουσες περιπτώσεις εξετάζονται κατά προτεραιότητα και οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται σε σημαντικά μικρότερο χρονικό διάστημα. Ενδεικτικά, στις περιπτώσεις αυτές περιλαμβάνονται αιτήματα για παροχή σχολικών βοηθών/συνοδών, όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ασφάλειας ή αυτοεξυπηρέτησης, καθώς και αιτήματα για παροχή εναλλακτικού προγράμματος φοίτησης».
