Το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ γυναικών και ανδρών συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις διαφορές στην απασχόληση, τους μισθούς και τις ώρες εργασίας, αλλά και με το γεγονός ότι οι γυναίκες αναλαμβάνουν περισσότερο μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας.
Το ζήτημα συζητήθηκε σε δημόσια ακρόαση των Επιτροπών Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής και Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου, με θέμα τη μείωση του συνταξιοδοτικού χάσματος μεταξύ των φύλων, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη στις Βρυξέλλες.
Η πρόεδρος της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, Λι Άντερσον, ανέφερε ότι οι συντάξεις των γυναικών στην ΕΕ είναι κατά μέσο όρο περίπου ένα τέταρτο χαμηλότερες από εκείνες των ανδρών, συνδέοντας τη διαφορά με τις συχνότερες διακοπές στην επαγγελματική σταδιοδρομία, τις χαμηλότερες αμοιβές και την πιο περιορισμένη πρόσβαση σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα.
Η Πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα αναφέρθηκε στις μισθολογικές ανισότητες, τη μη ορατή εργασία και τα στερεότυπα που εξακολουθούν, όπως είπε, να δημιουργούν εμπόδια για τις γυναίκες. Τόνισε επίσης τις προσπάθειες του Ευρωκοινοβουλίου για τη μείωση των διαφορών στην απασχόληση, τις αμοιβές και τις συντάξεις.
Στο 23% το χάσμα το 2024 σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ
Η ανώτερη σύμβουλος στη Διεύθυνση Απασχόλησης, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΟΣΑ, Μόνικα Κβάισερ, ανέφερε ότι το χάσμα συντάξεων μεταξύ γυναικών και ανδρών μειώθηκε από 28% το 2007 σε 23% το 2024.
Σύμφωνα με την κ. Κβάισερ, ο βασικός παράγοντας πίσω από τη διαφορά στις συντάξεις είναι οι συνολικές αποδοχές κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου. Οι διαφορές στην απασχόληση, στις ώρες εργασίας και στις ωριαίες αμοιβές συμβάλλουν, όπως ανέφερε, κατά περίπου ένα τρίτο η καθεμία στο συνολικό συνταξιοδοτικό χάσμα.
Η εκπρόσωπος του ΟΟΣΑ επισήμανε επίσης τη σημασία των συνταξιοδοτικών πιστώσεων για περιόδους φροντίδας παιδιών ή ηλικιωμένων συγγενών. Σε προσομοίωση του ΟΟΣΑ για μητέρα δύο παιδιών που διακόπτει την εργασία της για πέντε χρόνια, οι κανόνες των υποχρεωτικών συνταξιοδοτικών συστημάτων αντισταθμίζουν περίπου το ήμισυ της επίπτωσης, υπό την προϋπόθεση ότι στη συνέχεια επιστρέφει σε πλήρη απασχόληση.
Η κ. Κβάισερ σημείωσε ακόμη ότι οι συντάξεις επιζώντων μειώνουν κατά περίπου ένα τρίτο, κατά μέσο όρο, το χάσμα στα υποχρεωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα και ότι οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 88% των δικαιούχων τους. Κατά την ίδια, η αποτελεσματικότερη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του χάσματος περνά από τη μείωση των διαφορών στην απασχόληση, στις ώρες εργασίας και στους μισθούς.
Μεγαλύτερη η διαφορά στην απασχόληση μεταξύ ζευγαριών με παιδιά
Από την πλευρά της, η ερευνήτρια για την ισότητα των φύλων στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων, Λίνα Σαλαναουσκάιτε, ανέφερε ότι το σημερινό συνταξιοδοτικό χάσμα αντανακλά ανισότητες που έχουν συσσωρευθεί επί δεκαετίες και συνδέονται τόσο με την αγορά εργασίας όσο και με την κατανομή της μη αμειβόμενης φροντίδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η διαφορά μεταξύ γυναικών και ανδρών στο ποσοστό απασχόλησης σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης είναι περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες. Μεταξύ ζευγαριών με παιδιά η διαφορά φθάνει περίπου τις 24 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι περίπου πέντε μονάδων στα ζευγάρια χωρίς παιδιά.
Η κ. Σαλαναουσκάιτε ανέφερε ακόμη ότι το 8% των γυναικών στην ΕΕ βιώνει οικονομική βία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει παρεμπόδιση της εργασίας τους ή έλεγχο των οικονομικών του νοικοκυριού από τον σύντροφό τους.
Μεταξύ των μέτρων που ανέφερε ήταν η ενίσχυση των συστημάτων γονικής άδειας με πιο ισότιμη κατανομή των ευθυνών φροντίδας, η διεύρυνση της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας και η βελτίωση της οικονομικής και συνταξιοδοτικής παιδείας τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών.
Καθολική κρατική σύνταξη πρότεινε το Εθνικό Συμβούλιο Γυναικών της Ιρλανδίας
Η εκτελεστική διευθύντρια του Εθνικού Συμβουλίου Γυναικών της Ιρλανδίας, Κορίν Χάσον, ανέφερε ότι το διάμεσο συνταξιοδοτικό χάσμα στην ΕΕ βρίσκεται κοντά στο 25%, ενώ στην Ιρλανδία κυμαίνεται μεταξύ 31% και 35%.
Η κ. Χάσον υποστήριξε την καθιέρωση καθολικής κρατικής σύνταξης, ανεξάρτητης από το ιστορικό εργασίας και κοινωνικών εισφορών, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι περίοδοι μη αμειβόμενης φροντίδας. Η πρόταση του Εθνικού Συμβουλίου Γυναικών της Ιρλανδίας προβλέπει, όπως ανέφερε, επίπεδο τουλάχιστον 34% των μέσων αποδοχών.
Κατά τις ερωταπαντήσεις επανέλαβε ότι τα ευρωπαϊκά συνταξιοδοτικά συστήματα παραμένουν στενά συνδεδεμένα με την αμειβόμενη εργασία, το ιστορικό αποδοχών και τις εισφορές, ενώ οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα διακοπές σταδιοδρομίας και μερική απασχόληση λόγω υποχρεώσεων φροντίδας.
Η ίδια αναφέρθηκε επίσης στην Οδηγία για τη διαφάνεια των αμοιβών, επισημαίνοντας ότι η αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού χάσματος δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε παρεμβάσεις στις συντάξεις.
Φορολογικές ρυθμίσεις και συνταξιοδοτικό χάσμα
Η επικεφαλής του τμήματος εκθέσεων για την ισότητα των φύλων στο Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ίδρυμα για την Ισότητα των Φύλων, Ούλρικε Σπάνγκενμπεργκ, έθεσε τη φορολογία ως έναν ακόμη παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει το συνταξιοδοτικό χάσμα.
Σύμφωνα με την ίδια, στοιχεία κοινής φορολόγησης των ζευγαριών μπορούν να αυξάνουν τη φορολογική επιβάρυνση του χαμηλότερα αμειβόμενου συντρόφου, ο οποίος είναι συχνά γυναίκα, δημιουργώντας αντικίνητρα για είσοδο στην αγορά εργασίας ή αύξηση των ωρών απασχόλησης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
