Αναποτελεσματικό χαρακτηρίζει τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης ο Δημοκρατικός Συναγερμός, ο οποίος αναφέρει πως ανεβαίνει στα €575 εκατ. το 2027 και στα €608 εκατ. το 2028, ωστόσο τα χρήματα δεν συνοδεύονται από στόχους, ενώ το μεγαλύτερο έργο που χρειάζεται ο τόπος δεν έχει ακόμη θέση στον προϋπολογισμό.
Όπως αναφέρει, ο προϋπολογισμός του κράτους θα έπρεπε να είναι αναπτυξιακός, μεταρρυθμιστικός, στοχευμένος και συνδεδεμένος με το αποτέλεσμα, καταγράφοντας τα ακόλουθα:
• Φυλακές χωρίς χώρο: Οι φυλακές μας είναι οι πιο γεμάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε χρόνο από το 2021, ενώ το 2025 εκτελέστηκε μόνο το 33% των έργων τους.
• Ο πήχης πιο χαμηλά: Οι μόνοι 22 αριθμητικοί στόχοι του Υπουργείου είναι της Αστυνομίας και μόνο για το 2027. Τέσσερις ζητούν λιγότερα από όσα έγιναν ήδη το 2025, όπως η εξιχνίαση του σοβαρού εγκλήματος, 79% με στόχο πάνω από 70%.
• Χειρότερα αποτελέσματα: Οι νεκροί στους δρόμους ανέβηκαν από 34 το 2023 σε 45 το 2025, και η εξιχνίαση του κυβερνοεγκλήματος έπεσε από 46% σε 33%.
• Η δική μας πρόταση: Κάθε ευρώ του Υπουργείου με στόχο για την τριετία, και τα μέτρα που στηρίξαμε να γίνουν έργα με χρονοδιάγραμμα.
Ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, όπως αναφέρει, ανεβαίνει στα €575 εκατ. το 2027 και στα €608 εκατ. το 2028. Τα χρήματα όμως δεν συνοδεύονται από στόχους, και το μεγαλύτερο έργο που χρειάζεται ο τόπος δεν έχει ακόμη θέση στον προϋπολογισμό. Είναι κι αυτός ένας αναποτελεσματικός προϋπολογισμός.
1. Δεν είναι αναπτυξιακός. Το 2025 το Υπουργείο εκτέλεσε μόνο το 60% του αναπτυξιακού του προϋπολογισμού, και οι Φυλακές μόλις το 33%. Χαιρετίζουμε την απόφαση για νέες φυλακές περίπου 1.500 θέσεων, που στηρίξαμε από την αρχή, και πρέπει να γίνουν τάχιστα. Το Υπουργείο τις κοστολογεί περίπου στα €300 εκατ., ο προϋπολογισμός όμως δίνει ως το 2028 μόλις €4,55 εκατ. για όλα τα κτήρια των Φυλακών.
2. Δεν είναι μεταρρυθμιστικός. Κατά το ίδιο το Υπουργείο, η υποτροπή των Ελληνοκυπρίων καταδίκων ξεπερνά το 43%. Στηρίξαμε τα μέτρα για το οργανωμένο έγκλημα, που ήταν κυρίως δικές μας προτάσεις. Από τα Σχέδια Δράσης του Υπουργείου όμως έφυγαν, ανεκτέλεστα, το Εθνικό Σχέδιο για την Εγκληματικότητα και η υποδομή για την προστασία μαρτύρων, ενώ το Στρατηγικό Σχέδιο τα γράφει ακόμη ως μελλοντικές δράσεις.
3. Δεν είναι στοχευμένος. Το 81% της αύξησης του 2027 πηγαίνει σε δαπάνες προσωπικού. Η Κύπρος έχει τους περισσότερους αστυνομικούς ανά κάτοικο στην ΕΕ, ενώ για τα δικαστήρια δαπανά τα λιγότερα και για τις φυλακές λιγότερα από τα μισά του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
4. Δεν είναι συνδεδεμένος με το αποτέλεσμα. Για τις Φυλακές και την κεντρική διοίκηση κανένας από τους 41 δείκτες δεν έχει τιμή, και τα Σχέδια Δράσης του Υπουργείου δεν έχουν ούτε έναν δείκτη. Από τις 42 παρεμβάσεις που η Κυβέρνηση δηλώνει ολοκληρωμένες, μόνο μία αναφέρει μετρημένο αποτέλεσμα, από πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2020. Για την πληρότητα των φυλακών, την υποτροπή και τον χρόνο εκδίκασης, που στην Κύπρο είναι ο μεγαλύτερος στην ΕΕ, δεν υπάρχει καν δείκτης. Οι στόχοι της Αστυνομίας αφορούν μόνο το 2027, ενώ το Σχέδιο υπόσχεται «ορίζοντα τριετίας», και τέσσερις ζητούν λιγότερα από όσα πέτυχε ήδη το 2025. Έτσι η χρονιά μπορεί να πάει χειρότερα και να γραφτεί ως επιτυχία.
Διαφωνούμε με αυτόν τον δρόμο, επειδή η ασφάλεια του πολίτη και η ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Με τα ίδια χρήματα, χωρίς νέους φόρους και χωρίς αύξηση των συνολικών δαπανών, προτείνουμε δύο αλλαγές:
• Σύνδεση κάθε ευρώ με μετρήσιμο αποτέλεσμα: Κάθε δείκτης μετρήσιμος, με στόχο για την τριετία, δεμένος με το κονδύλι και την πολιτική που θα τον βελτιώσει, από την πληρότητα των φυλακών ως τους νεκρούς στους δρόμους, με δημόσιο απολογισμό κάθε χρόνο.
• Ποιοτικότερη Δικαιοσύνη, Ταχύτερη Απονομή, Ασφαλής Πολίτης: Τα σχέδια που καταθέσαμε (χρόνος τελεσιδικίας μειωμένος κατά 50% σε μια δεκαετία, πλήρης ηλεκτρονική δικαιοσύνη, Υπηρεσία Δικαστηρίων, σωφρονιστική μεταρρύθμιση με νέες φυλακές και επανένταξη, αστυνομία με τεχνολογία απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα και διαφάνεια στον εσωτερικό της έλεγχο).
Ακολουθεί αναλυτική τεκμηρίωση και παράρτημα συχνών ερωτήσεων του Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου.
Το Συμβούλιο Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου εξέτασε τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως για το 2027 και το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο ως το 2028, μαζί με το Στρατηγικό Σχέδιο 2027–2029 του Υπουργείου, την Έκθεση Συμμόρφωσης με τις παρατηρήσεις του Γενικού Ελεγκτή και τα ευρωπαϊκά στοιχεία για τη δικαιοσύνη, την ασφάλεια και τις φυλακές. Το Υπουργείο περιλαμβάνει την κεντρική διοίκηση, το Τμήμα Φυλακών, την Αστυνομία και την Πυροσβεστική Υπηρεσία. Τα δικαστήρια έχουν δικό τους προϋπολογισμό, μέσα από τη Δικαστική Υπηρεσία, και δεν είναι αντικείμενο της κριτικής μας.
Το συμπέρασμά μας είναι ότι και αυτός ο προϋπολογισμός είναι αναποτελεσματικός. Τα χρήματα αυξάνονται, αλλά δεν συνοδεύονται από στόχους, και το μεγαλύτερο έργο που χρειάζεται ο τόπος, οι νέες φυλακές, προχωρά με μελέτες αλλά δεν έχει ακόμη θέση στον προϋπολογισμό. Δεν ζητούμε περισσότερες δαπάνες. Ζητούμε κάθε ευρώ του Υπουργείου να έχει στόχο που μετριέται, και τα μέτρα που έχουμε στηρίξει να γίνουν έργα με κόστος και χρονοδιάγραμμα.
Τα χρήματα
Ο προϋπολογισμός του Υπουργείου ανεβαίνει από €552,3 εκατ. το 2026 σε €575,2 εκατ. το 2027 (+4,2%) και σε €607,6 εκατ. το 2028. Η Αστυνομία είναι το 77% του Υπουργείου.
Από την αύξηση του 2027, το 81% πηγαίνει σε δαπάνες προσωπικού, και το 2028 το 91%. Οι δαπάνες προσωπικού μένουν σταθερά γύρω στο 79% του Υπουργείου.
Οι υπερωρίες της Αστυνομίας κόστισαν €70,9 εκατ. το 2025, ενώ είχαν προϋπολογιστεί €45,2 εκατ. και χρειάστηκαν €28 εκατ. πρόσθετες πιστώσεις μέσα στη χρονιά. Για το 2026 εγκρίθηκαν πάλι λιγότερα από όσα δαπανήθηκαν, €63,7 εκατ., και για το 2027 προβλέπονται €68,3 εκατ. Για το 2026 το ίδιο το Σχέδιο της Αστυνομίας γράφει ότι ο προϋπολογισμός της κινείται «χωρίς να μεταβάλλει ουσιαστικά τη δομή των δαπανών του Οργανισμού».
Το 2025 το Υπουργείο εκτέλεσε μόνο το 60% του αναπτυξιακού του προϋπολογισμού, €17,1 εκατ. από €28,4 εκατ. Η Αστυνομία εκτέλεσε το 88%, η Πυροσβεστική το 57% και οι Φυλακές μόλις το 33%. Το 2026 τα έργα των Φυλακών αναθεωρήθηκαν από €16,7 εκατ. σε €2,6 εκατ., δηλαδή στο 16% του εγκεκριμένου, κυρίως επειδή τον Ιανουάριο ανεστάλη η νέα πτέρυγα των 360 θέσεων στις Κεντρικές Φυλακές, όταν η Κυβέρνηση αποφάσισε νέο σωφρονιστικό ίδρυμα.
Το πιο ορατό παράδειγμα είναι οι φυλακές. Το Στρατηγικό Σχέδιο γράφει για «ανέγερση Νέων Φυλακών σύγχρονων προδιαγραφών με δυνατότητα διαμονής περίπου 1500 κρατουμένων». Χαιρετίζουμε την πρόθεση του Υπουργείου να προχωρήσει το έργο. Είναι η σωστή κατεύθυνση, τη στηρίξαμε από την πρώτη στιγμή, και πρέπει να γίνει τάχιστα. Σήμερα όμως το έργο προχωρά μόνο με μελέτες. Το Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου για το 2027 το κοστολογεί περίπου στα €300 εκατ., με ολοκλήρωση στο τέλος του 2031.
Ο προϋπολογισμός του 2027 δίνει €1 εκατ. για μελέτες, μέσα σε ένα κονδύλι €1,45 εκατ. που μοιράζεται με έξι άλλα έργα, και για όλα τα κτήρια των Φυλακών ως το 2028 μόλις €4,55 εκατ. Το έργο δεν είναι ούτε στον πίνακα των κυριότερων έργων υποδομής του προϋπολογισμού. Όπως επισήμανε η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Νομικών, Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Φωτεινή Τσιρίδου, η πρόνοια του €1 εκατ. δεν επαρκεί για έργο αυτού του μεγέθους. Ζητούμε το έργο να μπει στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο με δικό του κονδύλι και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα, και σχέδιο αποσυμφόρησης των φυλακών ως τότε. Και άλλα έργα του Υπουργείου μετακινούνται στο μέλλον.
Για το νέο κτήριο του Υπουργείου, με συνολικό κόστος €25,1 εκατ., τα Μνημόνια γράφουν ότι η χρηματοδότηση, όπως την υπέβαλε το Τμήμα Δημοσίων Έργων, «να μετακινείται κατά ένα χρόνο μετά». Ο Γενικός Ελεγκτής κατέγραψε ότι, τέσσερα περίπου χρόνια μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού, τα συστήματα προστασίας κρίσιμων υποδομών από μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν ήταν διαθέσιμα. Το αναπτυξιακό σκέλος του Υπουργείου πέφτει από €33,4 εκατ. το 2026 σε €26,2 εκατ. το 2027.
Οι φυλακές της Κύπρου είναι οι πιο γεμάτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε χρόνο από το 2021. Το 2024 είχαν 965 κρατούμενους σε 424 επίσημες θέσεις, όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά οι κρατούμενοι είναι λιγότεροι από τις θέσεις. Δεν είναι ότι η Κύπρος φυλακίζει περισσότερους. Με 100 κρατούμενους ανά 100.000 κατοίκους είναι κάτω από τον ευρωπαϊκό διάμεσο. Είναι ότι δεν υπάρχει χώρος.
Το ίδιο το Σχέδιο του Τμήματος Φυλακών γράφει ότι «οι κτηριακές εγκαταστάσεις είναι πεπαλαιωμένες και χρειάζονται συνεχώς συντήρηση, η τεχνολογία που διαθέτει το Τμήμα Φυλακών δεν κρίνεται επαρκής, και υπάρχει έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού». Σε απάντηση σε κοινοβουλευτική ερώτηση, στις 28 Σεπτεμβρίου, το Υπουργείο ανέφερε ότι η υποτροπή των Ελληνοκυπρίων καταδίκων ξεπερνά το 43%, και ότι τα προγράμματα επανένταξης δυσχεραίνονται «από το διαχρονικό πρόβλημα του υπερπληθυσμού των Κεντρικών Φυλακών».
Τα ευρωπαϊκά στοιχεία επιβεβαιώνουν την έλλειψη προσωπικού. Το 2022, το τελευταίο έτος με στοιχεία για την Κύπρο, οι φυλακές μας είχαν 41 μέλη προσωπικού ανά 100 κρατούμενους, 24η θέση στις 26 χώρες με στοιχεία, όταν ο ευρωπαϊκός διάμεσος ήταν 57.
Στηρίξαμε τα μέτρα που εξήγγειλε η Κυβέρνηση στις αρχές του 2026 για το οργανωμένο έγκλημα και τις νέες φυλακές. Όπως είπε τότε η Πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού, «τα περισσότερα είναι και δικές μας εισηγήσεις τις οποίες παρουσιάσαμε εδώ και καιρό». Η νέα Διεύθυνση Αντιμετώπι‐ σης του Οργανωμένου Εγκλήματος παρουσιάστηκε στις 7 Οκτωβρίου, και ο προϋπολογισμός προβλέπει €4,8 εκατ. για το κτήριό της. Είναι θετικό. Η μεταρρύθμιση όμως κρίνεται από την εκτέλεση. Οι νέες φυλακές δεν έχουν ακόμη κονδύλι στον προϋπολογισμό, και ο προϋπολογισμός δεν βάζει κανέναν στόχο για το αποτέλεσμα. Και η μεταρρύθμιση που είχε προγραμματίσει η ίδια η Κυβέρνηση χάνεται στον δρόμο.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Εγκληματικότητας 2025–2030 έπρεπε να είναι έτοιμο ως τις 30 Νοεμβρίου 2024. Ο πίνακας του κυβερνητικού έργου το δείχνει σε «Σημαντική απόκλιση». Από το Σχέδιο Δράσης του 2025 έφυγε, μαζί με ολόκληρο τον στόχο της αντιεγκληματι‐ κής πολιτικής, και το Στρατηγικό Σχέδιο 2027–2029 το γράφει ακόμη ως δράση για το μέλλον.
Από το Σχέδιο Δράσης του 2027 έφυγε και η νέα υποδομή για την προστασία μαρτύρων, που είχε €1,19 εκατ. στον προϋπολογισμό του 2026. Ο χώρος κράτησης ανηλίκων, που προβλέπει νόμος του 2021, είχε τέσσερις διαφορετικές προθεσμίες στα Σχέδια Δράσης, από τον Μάρτιο του 2025 ως τον Δεκέμβριο του 2027.
Δεν είναι στοχευμένος
Η Κύπρος έχει τους περισσότερους αστυνομικούς ανά κάτοικο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, 565 ανά 100.000 κατοίκους, έναντι διαμέσου 344. Από το 2022 στο 2024 προστέθηκαν 431. Ανά κάτοικο, το κράτος δαπανά για την αστυνόμευση 26% περισσότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Για τις φυλα‐ κές δαπανά λιγότερα από τα μισά, για την πυροσβεστική λίγο πάνω από τα μισά, και για τα δικαστήρια τα λιγότερα από όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεν ζητούμε λιγότερους αστυνομικούς. Στηρίζουμε τα μέλη της Αστυνομίας και ζητούμε να έχουν τα εργαλεία και τα κίνητρα για να κάνουν τη δουλειά τους. Λέμε ότι οι πόροι δεν πηγαίνουν εκεί όπου τα αποτελέσματα χειροτερεύουν. Κατά τα στοιχεία του ίδιου του Σχεδίου, οι νεκροί στους δρόμους ανέβηκαν από 34 το 2023 σε 45 το 2025, και ο στόχος του 2024 για έως 37 νεκρούς χάθηκε, με 41. Ανά εκατομμύριο κατοίκους, η Κύπρος είχε το 2023 από τους ασφαλέστερους δρόμους της Ευρώπης, 36 νεκρούς έναντι 45 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και το 2025, κατά τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πέρασε πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η εξιχνίαση των αδικημάτων μέσω διαδικτύου έπεσε από 45,7% το 2023 σε 33,2% το 2025, ενώ οι υποθέσεις αυξάνονται. Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 εκκρεμούσαν 299.720 εντάλματα προστίμου, συνολικού ύψους €341,5 εκατ. Για κανένα από αυτά το Σχέδιο δεν έχει στόχο.
Δεν είναι συνδεδεμένος με το αποτέλεσμα
Το Στρατηγικό Σχέδιο του Υπουργείου έχει 77 δείκτες. Οι 43 δεν έχουν ούτε μία μετρήσιμη τιμή. Για την κεντρική διοίκηση και τις Φυλακές, κανένας από τους 41 δείκτες δεν έχει τιμή, και οι πίνακές τους δεν έχουν καν στήλη για τιμή ή στόχο. Για την Πυροσβεστική, η στήλη των αποτελεσμάτων στον δείκτη για τον χρόνο ανταπόκρισης είναι κενή. Οι μόνοι 22 αριθμητικοί στόχοι είναι της Αστυνομίας, και κανένας δεν συνδέεται με κονδύλι του προϋπολογισμού. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι λείπουν οι τιμές. Είναι και τι επιλέγει να μετρά το Υπουργείο. Οι περισσότεροι δείκτες μετρούν τη δραστηριότητα της υπηρεσίας, όπως τα τεστ ούρων, οι έρευνες σε κελιά και οι μεταφορές σε νοσοκομεία, και όχι το αποτέλεσμα για τον πολίτη. Ακόμη και οι 16 δείκτες της κεντρικής διοίκησης, των Φυλακών και της Πυροσβεστικής που μετρούν αποτέλεσμα, όπως οι κρατούμενοι που βρίσκουν δουλειά μετά την αποφυλάκιση, ο χώρος ανά κρατούμενο και ο χρόνος ανταπόκρισης της Πυροσβεστικής, δεν έχουν ούτε τιμή. Και για τρία από τα μεγαλύτερα προβλήματα του τομέα, την πληρότητα των φυλακών, την υποτροπή και τον χρόνο εκδίκασης, δεν υπάρχει καν δείκτης. Ό,τι δεν μετριέται δεν μπορεί να αξιολογηθεί, να αποκτήσει στόχο και να λυθεί.
Και οι στόχοι της Αστυνομίας αφορούν μόνο το 2027. Για το 2028 και το 2029 δεν υπάρχει κανένας, παρότι το Σχέδιο γράφει ότι οι δείκτες συνοδεύουν την πρόοδο «σε βάθος τριετίας». Το πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι τέσσερις στόχοι βάζουν τον πήχη πιο χαμηλά από εκεί που έφτασε ήδη η Αστυνομία το 2025. Η εξιχνίαση του σοβαρού εγκλήματος ήταν 79,0% και ο στόχος για το 2027 είναι πάνω από 70%. Αν οι σοβαρές υποθέσεις είναι όσες ήταν το 2025, ο στόχος πιάνεται ακόμη κι αν πάνω από 550 περισσότερες μείνουν ανεξιχνίαστες. Οι ασκήσεις ετοιμότητας για την τρομοκρατία ήταν 5 και ο στόχος είναι πάνω από 2, ενώ το ίδιο Σχέδιο γράφει ότι η τρομοκρατική απειλή έχει αναβαθμιστεί στο «ΜΕΓΑΛΟ». Οι επιστροφές παράτυπων μεταναστών ήταν 11.742 και ο στόχος είναι πάνω από 10.000. Ένας στόχος κάτω από όσα έχουν ήδη επιτευχθεί δεν ζητά καμία βελτίωση. Η χρονιά μπορεί να πάει χειρότερα και να γραφτεί ως επιτυχία. Αυτό δεν αφορά τους αστυνομικούς, που κάνουν τη δουλειά τους. Αφορά τον τρόπο που σχεδιάζεται ο προϋπολογισμός.
Και άλλοι στόχοι δείχνουν ότι γράφτηκαν χωρίς έλεγχο. Για τα θύματα εμπορίας προσώπων που αναγνωρίστηκαν, 30 το 2025, ο στόχος είναι μείωση 5%, που στην πράξη σημαίνει λιγότερη αναγνώριση. Και το επίπεδο τρομοκρατικής απειλής γράφεται «Μέτριο (3)», με στόχο το ίδιο, όταν το κείμενο του ίδιου Σχεδίου γράφει ότι «έχει αναβαθμιστεί και διατηρείται στην Κλίμακα 4 (ΜΕΓΑΛΟ)». Για τον στόχο της εσωτερικής λειτουργίας της Αστυνομίας, που περιλαμβάνει τη διαχείριση των πόρων, του προσωπικού και του προϋπολογισμού, το Σχέδιο γράφει ότι «δεν κρίνεται αναγκαίος ο καθορισμός ειδικού δείκτη απόδοσης». Όταν ο Γενικός Ελεγκτής ζήτησε συστηματική παρακολούθηση δεικτών απόδοσης, η Αστυνομία απάντησε ότι έχουν καθοριστεί και «παρακολουθούνται τα‐ κτικά από την Ηγεσία», και ότι «η σύσταση έχει ικανοποιηθεί». Από τα δέκα θέματα του Γενικού Ελεγκτή για το Υπουργείο, τα τρία απαντήθηκαν με εγκύκλιο και τα επτά χωρίς δήλωση συμμόρφωσης.
Το ίδιο ισχύει για τη διαφθορά. Μία από τις έξι επιδιώξεις του Υπουργείου είναι η πρόληψη και η καταπολέμηση της διαφθοράς. Ο δείκτης της όμως, ο «βαθμός υλοποίησης της εθνικής Στρατηγικής», δεν έχει τιμή, και ο στόχος της Αστυνομίας για τα περιστατικά διαφθοράς είναι μείωση 5% πάνω σε δέκα περιστατικά. Το ίδιο φαίνεται και στα εργαλεία με τα οποία η Κυβέρνηση παρακολουθεί το έργο της. Τα Σχέδια Δράσης του Υπουργείου για το 2024, το 2025, το 2026 και το 2027 δεν έχουν ούτε έναν δείκτη, ούτε τιμή βάσης, ούτε σύνδεση με κονδύλι του προϋπολογισμού. Το κείμενο που κατατίθεται με τον προ‐ ϋπολογισμό είναι το Στρατηγικό Σχέδιο, και τα δύο κείμενα δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Το Στρατηγικό Σχέδιο γράφει ως μελλοντικές δράσεις όσα το Υπουργείο δηλώνει ότι έκανε ήδη, όπως το πρώτο Τοπικό Συμβούλιο Πρόληψης της Παραβατικότητας, και όσα έχουν ήδη φύγει από τα Σχέδια Δράσης, όπως η προστασία μαρτύρων.
Στον πίνακα του κυβερνητικού έργου, το Υπουργείο δηλώνει ολοκληρωμένες 42 από τις 73 παρεμβάσεις του, δηλαδή το 57,5%. Είναι πάνω από τον μέσο όρο, αφού στο 73% της θητείας η Κυβέρνηση έχει ολοκληρώσει το 44,8% των παρεμβάσεών της, όπως τις μετρά η ίδια. Σε χρήματα όμως, οι ολοκληρωμένες του Υπουργείου είναι €30,3 εκατ. από τα €149,7 εκατ. που καταγράφει ο πίνακας, δηλαδή το 20,2%.
Το μεγαλύτερο έργο του Υπουργείου στον πίνακα, το Δικαστικό Μέγαρο Λευκωσίας με €100 εκατ., είναι σε «Σημαντική απόκλιση», και από τις 42 ολοκληρωμένες οι 26 έχουν κόστος μηδέν. Για όλη την Κυβέρνηση οι ολοκληρωμένες είναι επίσης περίπου το ένα πέμπτο του κόστους. Τουλάχιστον εννέα από τις 42 δεν είναι ολοκληρωμένες ούτε με τα λόγια του ίδιου του πίνακα, όπως έξι νομο‐ σχέδια που εκκρεμούν ακόμη στη Βουλή.
Και μόνο μία αναφέρει μετρημένο αποτέλεσμα για τον πολίτη, από πρόγραμμα που ξεκίνησε το 2020. Χωρίς στόχο, το Υπουργείο δεν ξέρει τι αποτέλεσμα θα φέρουν τα χρήματα, και ο πολίτης δεν μπορεί να το ελέγξει. Ούτε το Όραμα 2035, το μακροπρόθεσμο πλαίσιο της χώρας με μετρήσιμους στόχους αποτελέσματος, φτάνει στο Υπουργείο. Από τις επτά πρωτοβουλίες του Οράματος για το Υπουργείο, μόνο δύο βρίσκονται και στα Σχέδια Δράσης και στο Στρατηγικό Σχέδιο, και κανένα Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου δεν αναφέρει το Όραμα. Στο Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Οικονομικών για το 2025 ήταν η πρώτη παρέμβαση, και στο Σχέδιο του 2026 δεν αναφέρεται καθόλου. Έφυγε δηλαδή από το Σχέδιο Δράσης του Υπουργείου Οικονομικών, ενώ η Κυβέρνηση το αποκαλεί ακόμη «βασικό πυλώνα».
Η αποστολή του Υπουργείου υπόσχεται «την ταχύτερη απονομή ποιοτικής δικαιοσύνης». Το Σχέδιο όμως δεν έχει κανέναν δείκτη για τον χρόνο εκδίκασης ή για τις εκκρεμείς υποθέσεις. Κατά τον Ευρωπαϊκό Πίνακα Αποτελεσμάτων στον τομέα της Δικαιοσύνης του 2026, ο χρόνος επίλυσης των μη ποινικών υποθέσεων πρώτου βαθμού στην Κύπρο είναι 709 ημέρες, ο μεγαλύτερος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν ο ευρωπαϊκός διάμεσος είναι 104. Τον χρόνο αυτό τον επηρεάζουν πολλοί παράγοντες. Η Κυβέρνηση έχει τη δική της ευθύνη, για τις υποδομές, τη στελέχωση, την ψηφιοποίηση και τη νομοθεσία, και γι’ αυτή την ευθύνη το Σχέδιο δεν βάζει κανέναν στόχο. Η Κύπρος έχει 16,6 δικαστές ανά 100.000 κατοίκους, έναντι ευρωπαϊκού διαμέσου 23,4.
Ο χρόνος αυτός έχει κόστος για την οικονομία. Μόνο το 35% των επιχειρήσεων στην Κύπρο εμπιστεύεται την προστασία των επενδύσεών τους από τον νόμο και τα δικαστήρια. Χαμηλότερο ποσοστό έχουν μόνο η Πολωνία και η Ελλάδα. Η σύσταση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2026 σημειώνει ότι οι καθυστερήσεις βαραίνουν την ασφάλεια δικαίου και τις συνθήκες για επενδύσεις.
Η πρότασή μας. Τα ίδια χρήματα, σε διαφορετική κατεύθυνση
Διαφωνούμε με αυτόν τον δρόμο, επειδή η ασφάλεια του πολίτη και η ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Με τα ίδια χρήματα, χωρίς νέους φόρους και χωρίς αύξηση των συνολικών δαπανών, προτείνουμε δύο δομικές αλλαγές.
Σύνδεση κάθε ευρώ με μετρήσιμο αποτέλεσμα
Το Σύστημα Σύνδεσης του Προϋπολογισμού με το Αποτέλεσμα, εφαρμοσμένο στο Υπουργείο, σημαίνει:
- Δείκτες που μετρούν τα πραγματικά προβλήματα του τομέα και το αποτέλεσμα για τον πολίτη, όχι μόνο τη δραστηριότητα της υπηρεσίας.
- Κάθε δείκτης μετρήσιμος, με τιμή και στόχο για όλη την τριετία, ποτέ χαμηλότερο από όσα έχουν ήδη επιτευχθεί, δεμένος με το κονδύλι που τον χρηματοδοτεί και με την πολιτική που θα τον βελτιώσει.
- Στόχοι για την πληρότητα των φυλακών, την υποτροπή και την απασχόληση μετά την αποφυλάκιση.
- Ετήσιοι στόχοι για τους νεκρούς στους δρόμους, ως τον στόχο που το ίδιο το Σχέδιο θέτει για το 2030, έως 26 νεκρούς.
- Στόχοι για την εξιχνίαση του κυβερνοεγκλήματος και του οικονομικού εγκλήματος, για τον χρόνο ανταπόκρισης της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής, και για την εκτέλεση των ενταλμάτων.
- Ετήσια έκθεση για την εκτέλεση κάθε έργου, με κόστος και χρονοδιάγραμμα, αρχίζοντας από τις νέες φυλακές.
- Ετήσιοι ενδιάμεσοι στόχοι για τον χρόνο εκδίκασης, ως τη μείωση του χρόνου τελεσιδικίας κατά 50% σε μια δεκαετία, με την ευθύνη της Κυβέρνησης για υποδομές, στελέχωση και ψηφιοποίηση.
- Δημόσιος απολογισμός του Υπουργείου κάθε χρόνο, πριν από τη συζήτηση του επόμενου προϋπολογισμού στη Βουλή.
Ποιοτικότερη Δικαιοσύνη, Ταχύτερη Απονομή, Ασφαλής Πολίτης
Τα σχέδια που έχουμε καταθέσει, στις 31 Κατευθύνσεις και στην πολιτική μας «Ποιοτικότερη Δικαιοσύνη και Ταχύτερη Απονομή», αλλάζουν ολόκληρο τον τομέα:
Ταχύτερη απονομή. Μείωση του μέσου χρόνου τελεσιδικίας τουλάχιστον κατά 50% σε μια δεκαετία, με επενδύσεις στις κτηριακές υποδομές, στην ψηφιοποίηση, στη διοικητική στελέχωση, στην πρόσληψη και εκπαίδευση δικαστών και στην εξειδίκευση των δικαστηρίων.
Πλήρης ηλεκτρονική δικαιοσύνη και αξιοποίηση των νέων ψηφιακών τεχνολογιών.
Υπηρεσία Δικαστηρίων, με την εφαρμογή της μελέτης που έχει ήδη παραδοθεί, ώστε η οργα‐ νωτική διοίκηση να φύγει από τους δικαστές, και στελέχωση με νομικούς λειτουργούς. Διαμεσολάβηση και εναλλακτική επίλυση διαφορών.
Σωφρονιστική μεταρρύθμιση. Νέες φυλακές με υψηλά πρότυπα ασφαλείας, συνθήκες αξιο‐ πρέπειας, επανένταξη και μείωση της υποτροπής.
Αστυνομία απέναντι στο οργανωμένο έγκλημα. Λειτουργία και στελέχωση της νέας Διεύθυν‐σης, δίωξη του παράνομου χρήματος, νέα τεχνολογία, κάμερες σε πολυσύχναστους δρόμους και το εργαλείο των παρακολουθήσεων με τις αναγκαίες εγγυήσεις.
Ακεραιότητα. Εσωτερικός έλεγχος σε κάθε υπηρεσία του Υπουργείου και δημοσιότητα των εκθέσεων της Υπηρεσίας Εσωτερικού Ελέγχου της Αστυνομίας, όπως προτείνει η πρόταση νόμου του βουλευτή του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκου Γεωργίου.
Οδική ασφάλεια με πρόληψη, ενημέρωση και διαφάνεια, όχι μόνο τιμωρία.
Οι πόροι για τη μετάβαση υπάρχουν μέσα στον ίδιο τον προϋπολογισμό του Υπουργείου. Είναι οι αναπτυξιακές πιστώσεις που δεν εκτελούνται, €11,4 εκατ. το 2025, και ο ρεαλιστικός προγραμματισμός των υπερωριών, που το 2025 ξεπέρασαν κατά πολύ την πρόβλεψη. Τα ποσά αυτά δεν αθροίζονται. Δείχνουν πού υπάρχει περιθώριο.
Πέντε ερωτήσεις προς την Κυβέρνηση
- Πριν ψηφιστεί ο προϋπολογισμός, η Κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει στα εξής:
- Πότε θα μπουν οι νέες φυλακές στο μεσοπρόθεσμο πλαίσιο, με δικό τους κονδύλι για τα περίπου €300 εκατ. που υπολογίζει το ίδιο το Υπουργείο, και τι γίνεται ως τότε για τον υπερπληθυσμό;
- Γιατί οι στόχοι της Αστυνομίας αφορούν μόνο το 2027, και γιατί τέσσερις είναι χαμηλότεροι από όσα επιτεύχθηκαν το 2025;
- Ποιοι είναι οι στόχοι για την πληρότητα των φυλακών, την υποτροπή και τον χρόνο ανταπόκρισης της Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής;
- Πώς θα φτάσουν οι νεκροί στους δρόμους στον στόχο των 26 το 2030, όταν το 2025 ήταν 45;
- Γιατί οι υπερωρίες της Αστυνομίας για το 2026 και το 2027 προϋπολογίζονται κάτω από την πραγματική δαπάνη του 2025;
Μεταρρύθμιση που αλλάζει τη ζωή του πολίτη. Ίδια χρήματα, διαφορετική κατεύθυνση.
Συμβούλιο Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου
Ιωσήφ Φράγκος, Υπεύθυνος Χαρτοφυλακίου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης
Μιχάλης Ιωαννίδης, Συντονιστής Συμβουλίου Παρακολούθησης Κυβερνητικού Έργου
