Στην τελική ευθεία φαίνεται πως έχει μπει το νομοσχέδιο για τη λειτουργία των Πανεπιστημιακών Κλινικών, αφού, για πρώτη φορά στα χρονικά, οι συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί οδηγούν το νομοσχέδιο την επόμενη εβδομάδα σε κατ’ άρθρον συζήτηση ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, με κύριο στόχο την ψήφισή του μέχρι το τέλος του χρόνου.
Οι εμπλεκόμενοι φαίνεται πως τήρησαν την υπόσχεση που έδωσαν στην Επιτροπή κατά την προηγούμενη συνεδρίαση, πριν από δύο εβδομάδες, και απέστειλαν υπομνήματα με τις απόψεις και τις εισηγήσεις τους για αλλαγές στο αναθεωρημένο κείμενο του νομοσχεδίου, το οποίο κατατέθηκε από το Υπουργείο Υγείας. Οι θέσεις τους αναμένεται να ληφθούν υπόψη κατά τη διάρκεια της κατ’ άρθρον συζήτησης, ωστόσο, όλα δείχνουν πως το νομοσχέδιο έχει πλέον εισέλθει στην τελική ευθεία.
Συγκεκριμένα, από πλευράς της ΠΑΣΥΔΥ κατατέθηκαν επτά σημεία σύγκλισης και αποδοχής. Η συντεχνία σημειώνει πως το αναθεωρημένο κείμενο ενισχύει το νοσηλευτήριο ως φορέα κλινικής διακυβέρνησης και ανταποκρίνεται σε αρκετές από τις εισηγήσεις τους. Όπως εξήγησε, η διοικητική, επιχειρησιακή και κλινική διακυβέρνηση παραμένει ρητά στο νοσηλευτήριο και το νοσηλευτήριο διατηρεί την ευθύνη για την οργάνωση της φροντίδας, ενώ υπεύθυνος για την εφαρμογή της κλινικής εκπαίδευσης στην Κλινική είναι ο Διευθυντής της και το πρόγραμμα της Συνδεδεμένης Κλινικής καθορίζεται με τη σύμφωνη γνώμη του Διευθυντή.
Σημειώνει πως ο Επικεφαλής της Πανεπιστημιακής Κλινικής ενεργεί εντός της κλινικής διακυβέρνησης του νοσηλευτηρίου και απαλείφθηκαν τα 28(2) και 28(7)(α), όπως είχε εισηγηθεί η συντεχνία και η τοποθέτηση Πανεπιστημιακού Ιατρού και η προκήρυξη θέσης με κλινικό έργο προϋποθέτουν τη σύμφωνη γνώμη του Οργανισμού. Επιπρόσθετα, σημειώνει πως οι νοσοκομειακοί ιατροί αποκτούν δύο εκλεγμένους εκπροσώπους στη Μεικτή Επιτροπή, με απαρτία που προϋποθέτει την παρουσία ενός εξ αυτών, ενώ απαλείφθηκαν η μεταφορά δέκα κλινών από υφιστάμενες κλινικές, η ειδική πρόνοια για την Παιδοπνευμονολογία και η φράση για αξιολόγηση «επί του συνόλου των κλινών» στο άρθρο 61.
Την ίδια ώρα, σημειώνει πως ο ορισμός του Συνεργαζόμενου Κλινικού Καθηγητή ορίζει ότι ο ακαδημαϊκός τίτλος δεν επηρεάζει τα καθήκοντα, τις εξουσίες και την ευθύνη των Διευθυντών Κλινικών, όπως τα καθορίζουν η νομοθεσία και τα Σχέδια Υπηρεσίας.
Στο υπόμνημά της προς την Επιτροπή, η ΠΑΣΥΚΙ εκφράζει την στήριξή της στην ανάπτυξη της πανεπιστημιακής ιατρικής εκπαίδευσης και έρευνας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτή θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς να επηρεαστούν η ασφάλεια των ασθενών, η συνέχεια της περίθαλψης και η εύρυθμη λειτουργία των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Η συντεχνία θέτει ως βασική προϋπόθεση τη διασφάλιση των υφιστάμενων διοικητικών και κλινικών δομών του ΟΚΥπΥ, υπογραμμίζοντας ότι η ίδρυση Πανεπιστημιακών Κλινικών δεν πρέπει να οδηγήσει στη δημιουργία παράλληλης ιεραρχίας ή στην έμμεση αναδιοργάνωση των νοσηλευτηρίων, χωρίς προηγούμενη θεσμική ρύθμιση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στην ανάγκη αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των διευθυντών των υφιστάμενων Νοσοκομειακών Κλινικών και των επικεφαλής των Πανεπιστημιακών Κλινικών, ώστε να μην προκύπτουν επικαλύψεις ή συγκρούσεις ως προς τη διοίκηση, τη στελέχωση, την κατανομή καθηκόντων και την ευθύνη για την παροχή υπηρεσιών υγείας.
Παράλληλα, η ΠΑΣΥΚΙ ζητά να προστατευθεί το υφιστάμενο σύστημα εκπαίδευσης των ειδικευόμενων ιατρών, καθώς αρκετές Νοσοκομειακές Κλινικές διαθέτουν ήδη αγνώριση για τον συγκεκριμένο σκοπό. Τονίζει επίσης ότι η συμβολή των νοσοκομειακών ιατρών στην εκπαίδευση και την έρευνα πρέπει να αναγνωρίζεται θεσμικά, χωρίς η απόκτηση ακαδημαϊκού τίτλου να συνεπάγεται αυτόματη αλλαγή των υπηρεσιακών δικαιωμάτων ή των διοικητικών τους αρμοδιοτήτων.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδεικνύονται στο υπόμνημα αφορά τις συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ των πανεπιστημιακών και των νοσηλευτηρίων. Η συντεχνία ζητά να καθορίζονται με σαφήνεια οι οικονομικές υποχρεώσεις κάθε πλευράς, το πραγματικό κόστος της πανεπιστημιακής δραστηριότητας, οι ανάγκες στελέχωσης, η εκπαιδευτική δυνατότητα και οι ευθύνες για την ασφάλιση και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη προηγούμενης διαβούλευσης με τους διευθυντές των επηρεαζόμενων κλινικών και τους εκπροσώπους των επαγγελματικών ομάδων πριν από τη σύναψη των συμφωνιών. Κατά την ΠΑΣΥΚΙ, το αναθεωρημένο νομοσχέδιο περιλαμβάνει θετικές διασφαλίσεις για τη διατήρηση της νοσοκομειακής διακυβέρνησης, ωστόσο εξακολουιούν να υπάρχουν εκκρεμότητες ως προς τη διοικητική αυτοτέλεια των δημόσιων νοσηλευτηρίων και κυρίως τη χρηματοδότηση της πανεπιστημιακής δραστηριότητας.
Αδιαπραγμάτευτη αρχή ένα νοσηλευτήριο, μία κύρια Ιατρική Σχολή για την ΟΣΑΚ
Από πλευράς της η ΟΣΑΚ, στο δικό της υπόμνημα προς την Επιτροπή, θέτει ως διαπραγμάτευτη αρχή για τη στήριξη του αναθεωρημένου νομοσχεδίου για τις Πανεπιστημιακές Κλινικές το ένα νοσηλευτήριο, μία Ιατρική Σχολή, υποστηρίζοντας ότι κάθε νοσηλευτήριο πρέπει να συνδέεται θεσμικά και οργανικά με μία Ιατρική Σχολή.
Επισήμανε πως, η λειτουργία παράλληλων κλινικών από διαφορετικές σχολές στο ίδιο νοσηλευτήριο ενδέχεται να προκαλέσει ανταγωνισμό για κλίνες, προσωπικό και υποδομές, αλλά και ασάφεια ως προς τις ευθύνες, με πιθανές επιπτώσεις στην εκπαίδευση, την έρευνα και την ασφάλεια των ασθενών. Μάλιστα προειδοποιεί ότι είναι προτιμότερο να μην προχωρήσει το νομοσχέδιο στην παρούσα μορφή του παρά να θεσμοθετηθεί ένα πλαίσιο που ενέχει τέτοιους κινδύνους. Ωστόσο, διευκρινίζει ότι παρά να διασφαλίζεται η εκπαιδευτική συνεργασία με άλλες σχολές, όταν δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες ειδικότητες ή υπηρεσίες στο συνεργαζόμενο νοσηλευτήριο.
Την ίδια ώρα, η Ομοσπονδία ζητά την υποχρεωτική και ουσιαστική παρουσία ακαδημαϊκού προσωπικού στις συνδεδεμένες κλινικές, με σαφώς καθορισμένα καθήκοντα, ευθύνες και χρόνο απασχόλησης. Τόνσιε ότι η συνεργασία των πανεπιστημίων δεν πρέπει να περιορίζεται στην απονομή ακαδημαϊκών τίτλων σε νοσοκομειακούς ιατρούς, αλλά να συνοδεύεται από πραγματική συνεισφορά στην εκπαίδευση και την έρευνα.
Επίσης, εισηγείται την καθιέρωση ελάχιστης ακαδημαϊκής στελέχωσης με τουλάχιστον τρεις πανεπιστημιακούς ιατρούς ανά κλινική, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής και αύξηση του αριθμούς στους έξι, ανάλογα με την ειδικότητα, τις δραστηριότητες και τις ανάγκες της κλινικής.
Επιπρόσθετα, η ΟΣΑΚ εισηγείται τη δημιουργία κοινών συντονιστικών ομάδων σε κάθε συνεργαζόμενο νοσηλευτήριο, με την συμμετοχή της νοσοκομειακής διεύθυνσης και εκπροσπώνς της κύριας Ιατρικής Σχολής, ώστε να αποτρέπονται συγκρούσεις και να διασφαλίζεται η ομαλή εφαρμογή των συμφωνιών συνεργασίας.
Προκρίνει το βρετανικό σύστημα ο ΠΙΣ
Στο δικό του υπόμνημα ο ΠΙΣ εισηγείται την υιοθέτηση ενός διαφορετικού μοντέλου από αυτό που προβλέπεται στο νομοσχέδιο, προκρίνοντας το βρετανικό σύστημα «Συνδεδεμένων Πανεπιστημιακών Κλινικών». Με βάση την πρότασή του, οι Πανεπιστημιακές Κλινικές θα πρέπει να εντάσσονται πλήρως στα νοσηλευτήρια, χωρίς να αποτελούν ξεχωριστές διοικητικές ή νομικές οντότητες, ενώ η συνεργασία με τα πανεπιστήμια θα αφορά κυρίως το εκπαιδευτικό, ερευνητικό και επιστημονικό έργο, με σαφή καθορισμό των καθηκόντων και των ευθυνών των πανεπιστημιακών ιατρών.
Παράλληλα, εξέφρασε προβληματισμό για την ασάφεια ως προς την ιατρική και διοικητική ευθύνη, τον κίνδυνο δημιουργίας παράλληλων δομών εντός των νοσοκομείων, καθώς και το ενδεχόμενο μισθολογικών ανισοτήτων και λειτουργικών δυσκολιών. Στις επιμέρους εισηγήσεις του περιλαμβάνει την αναδιατύπωση του ορισμού της ειδικότητας, ώστε να συνδέεται με την αναγνώρισή της από το Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου, καθώς και τη διαγραφή μεταβατικής διάταξης που αφορά τη μη αναγνωρισμένη ειδικότητα της Παιδοπνευμονολογίας.
Καταλήγοντας, ζητά ένα σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο για την ιατρική ευθύνη και την αποζημίωση, το οποίο να διασφαλίζει την ισοτιμία και την αξιοκρατία μεταξύ του ιατρικού προσωπικού
Η θέση των ιατρικών σχολών των πανεπιστημίων
Το Πανεπιστήμιο Κύπρου επισημαίνει ότι το κείμενο δεν το ικανοποιεί πλήρως, ωστόσο το χαρακτηρίζει ως μια ισορροπημένη συμβιβαστική λύση, η οποία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Παρά την γενικότερη θετική του προσέγγιση, ζητά την αφαίρεση δύο συγκεκριμένων μεταβατικών διατάξεων από το νομοσχέδιο. Η πρώτη αφορά την αναγνώριση υφιστάμενων συνδεδεμένων νοσοκομειακών κλινικών, υποστηρίζοντας ότι η πρόνοια αυτή συγκρούεται με τη διάταξη σύμφωνα με την οποία οι συνδεδεμένες νοσοκομειακές πανεπιστημιακές κλινικές θα πρέπει να λειτουργούν στο νοσηλευτήριο όπου η Ιατρική Σχολή έχει την κύρια εκπαιδευτική της δραστηριότητα.
Η δεύτερη αφορά την ειδική πρόνοια για τη δημιουργία Πανεπιστημιακής Κλινική Παιδοπνευμολογίας, καθώς θεωρεί ότι καλύπτεται από τη δυνατότητα δημιουργίας Πανεπιστημιακής Παιδιατρικής Κλινικής, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου.
Από πλευράς τους, στο κοινό τους υπόμνημα Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, προτείνουν την αφαίρεση των αναφορών σε Πανεπιστημιακούς Ιατρούς από συγκεκριμένες πρόνοιες των άρθρων 15 και 16 του νομοσχεδίου. Εξηγούν πως, η νομική ευθύνη μίας Ιατρικής Σχολής αφορά τους δικούς της φοιτητές, οι οποίοι καλύπτονται ασφαλιστικά και ασκούνται υπό επιτήρηση.
Αντίθετα, όταν ένας ακαδημαϊκός ιατρός εργοδοτείται από νοσηλευτήριο, η ευθύνη για τις ιατρικές πράξεις αφορά τον ίδιο και το νοσηλευτήριο που τον εργοδοτεί, ενώ η ευθύνη του έναντι της πανεπιστημιακής σχολής περιορίζεται στη διδασκαλία και την έρευνα.
Τέλος, τα δύο πανεπιστήμια εισηγούνται την προσθήκη ειδικής πρόνοιας στα άρθρα 20 και 24, ώστε να μην αποκλείονται τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια από τη δυνατότητα ίδρυσης Πανεπιστημιακών Κλινικών, λόγω της προϋπόθεσης λειτουργίας δομημένων προγραμμάτων εκπαίδευση ειδικευόμενων ιατρών. Συγκεκριμένα, προτείνουν όπως η σχετική προϋπόθεση να μην εφαρμόζεται στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια μέχρι να καταστεί δυνατή η λειτουργία τέτοιων προγραμμάτων σε αυτά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Με ξεκάθαρη τη συνεργασία ιατρικών σχολών και νοσηλευτηρίων το αναθεωρημένο κείμενο των Πανεπιστημιακών Κλινικών-Οι αλλαγές που έγιναν
- Από τις διαφωνίες στις εγγυήσεις για τους ασθενείς-Αύξηση κλινών, σαφείς ευθύνες και αξιολόγηση ζητούν για τις πανεπιστημιακές κλινικές
- Μπήκε το νερό στο αυλάκι με τις πανεπιστημιακές κλινικές-Κόντρα συντεχνιών με ΟΚΥπΥ για την νευρολογική κλινική του ΓΝ Λευκωσίας
