Σκηνές χάους, πανικού και βίας καταγράφονται σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης και των Βαλκανίων, με τους νεαρούς φοιτητές και μαθητές να έχουν βγει στους δρόμους, σε μία προσπάθεια να διαμαρτυρηθούν για την ακρίβεια, τη διαφθορά, καθώς και τις ελλείψεις στην εκπαίδευση, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι τα αίτια πίσω από αυτές τις εξεγέρσεις είναι πολυδιάστατα, ενώ συνδέονται άμεσα και με τις πολεμικές συρράξεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή.
Η Κύπρος δεν συμπεριλαμβάνεται στις χώρες που καταγράφουν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, με το φοιτητικό κίνημα να τονίζει πως δίνει έμφαση στο διάλογο και στις επαφές που πραγματοποιεί με τα Υπουργεία και άλλους κρατικούς φορείς, ενώ ξεκαθαρίζει πως η λύση της διαμαρτυρίας είναι η έσχατη και μόνο όταν διαπιστώσουν ότι δεν εισακούονται.
Οι βίαιες διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν από τη Γαλλία, με την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Ισπανία, το Βέλγιο, καθώς και την Αλβανία να ακολουθούν, μπορεί να μην αποτελούν ένα οργανωμένο κίνημα, ωστόσο έχουν κοινό παρονομαστή την αγανάκτηση των πολιτών με τις πολιτικές που ακολουθούν οι Κυβερνήσεις τους, που τους οδηγούν στην εξαθλίωση. Οι συνεχώς αυξανόμενες τιμές των προϊόντων και των καυσίμων και η πενιχρή στήριξη που λαμβάνουν, καθώς και τα φαινόμενα διαφθοράς, αλλά και οι συνθήκες της δημόσιας εκπαίδευσης και των σχολικών υποδομών, συνθέτουν το παζλ για τα αίτια πίσω από τις βίαιες εξεγέρσεις των νεαρών σε διάφορες χώρες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Τι έφερε τις εκτεταμένες κινητοποιήσεις στη Γαλλία-«Βαθιά κοινωνικο-οικονομική κρίση και σύγκρουση γενεών τα αίτια»
Τα εν λόγω φαινόμενα φαίνεται ότι ακόμη δεν έχουν κορυφωθεί, με κανένα να μην μπορεί να προβλέψει πότε θα σταματήσουν, αφού υπάρχει έντονη δυσφορία και επεκτείνονται και σε άλλες χώρες. Συγκεκριμένα, στη λίστα με τις χώρες που αντιδρούν προστίθεται και η Ελλάδα, όπου αύριο Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί εικοσιτετράωρη πανεκπαιδευτική απεργία σε όλη τη χώρα, με τη συμμετοχή μαθητών και φοιτητών. Οι τελευταίοι, μάλιστα, άρχισαν να συγκεντρώνονται στην πλατεία Συντάγματος από τη Δευτέρα, στήνοντας αντίσκηνα. Ο λόγος διαμαρτυρίας στην Ελλάδα είναι οι συνθήκες στην εκπαίδευση και συγκεκριμένα για τις ελλείψεις προσωπικού στα σχολεία, τα προβλήματα στις εκπαιδευτικές δομές, τον υπερβολικό αριθμό μαθητών ανά τάξη, αλλά και τις κτιριακές ελλείψεις που εξακολουθούν να καταγράφονται σε πολλές περιοχές της χώρας.
Υπενθυμίζεται πως στη Γαλλία, από όπου ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες και οι βίαιες εξεγέρσεις, φοιτητές και μαθητές αντιδρούν για τις ελλείψεις στους εκπαιδευτικούς, τον τρόπο εισόδου στα πανεπιστήμια, καθώς και τις κακές συνθήκες στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Παράλληλα, αντιδρούν και για το συνεχόμενο αυξανόμενο κόστος διαβίωσης.
Το στεγαστικό και η ακρίβεια αποτελούν τους λόγους που αντιδρούν οι διαδηλωτές σε Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία, οι οποίοι ζητούν χαμηλότερα ενοίκια και περισσότερη στήριξη. Οι βίαιες συγκρούσεις έχουν φτάσει και στα Βαλκάνια, αφού στην Αλβανία οι πολίτες έχουν βγει στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούν για τη διαφθορά και να ζητήσουν παραίτηση του Πρωθυπουργού, Έντι Ράμα.
Τι συμβαίνει στην Κύπρο
Η εικόνα στην Κύπρο είναι διαφορετική, αφού υπάρχουν κάποιες μεμονωμένες διαμαρτυρίες για το θέμα της ακρίβειας, ωστόσο το φοιτητικό κίνημα δεν μελετά εξεγέρσεις και απεργίες όπως σε άλλες χώρες. Συγκεκριμένα, όπως διαμηνύεται από πλευράς ΠΟΦΕΝ, αυτή τη στιγμή δίνεται έμφαση στο διάλογο που ήδη έχουν ανοίξει με την Κυβέρνηση και τα αρμόδια Υπουργεία, καθώς και τη Βουλή.
Μάλιστα, έχει ήδη πραγματοποιηθεί συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών, κατά την οποία παρουσίασαν τις δικές τους προτάσεις και εισηγήσεις για βελτίωση σε θέματα που αφορούν την φοιτητική χορηγία και τη στήριξη των σπουδαστών, ενώ αναμένεται να έχουν συνάντηση και με τον υφυπουργό Παιδείας της Ελλάδας, ώστε να θέσουν επί τάπητος τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Κύπριοι φοιτητές στα ελλαδικά πανεπιστήμια. Στην ατζέντα υπάρχει και συνάντηση με τη υπουργό Παιδείας, η οποία είναι προγραμματισμένη περί τα τέλη Νοεμβρίου.
Ουσιαστικά, αυτό που διαμηνύουν οι Κύπριοι φοιτητές είναι πως το χαρτί της διαμαρτυρίας και της απεργίας θα είναι η έσχατη λύση και σε περίπτωση που διαπιστώσουν ότι δεν εισακούονται από τους κυβερνώντες, για θέματα που κρούουν τον κώδωνα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ο Λεκορνί δεν αποκλείει την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη Γαλλία- Κανονικά ο αγώνας PSG με την Μπαρτσελόνα
Πολυδιάστατα τα αίτια των εξεγέρσεων
Ο διεθνολόγος και διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Μελετών, Χρήστος Ιακώβου, μιλώντας στον REPORTER, εξήγησε πως τα αίτια πίσω από αυτές τις αναταραχές είναι πολυδιάστατα, καθώς δεν μπορούν να αποδοθούν σε ένα και μόνο παράγοντα.
«Τα αίτια αυτών των κοινωνικών αναταραχών με πολιτικές προεκτάσεις, όπως εξελίσσονται τις τελευταίες εβδομάδες στον ευρωπαϊκό χώρο, είναι πολλαπλά. Συνδέονται με οικονομικούς, κοινωνικούς, πολιτικούς και πολιτισμικούς παράγοντες. Αυτές οι εστίες εντάσεων που επεκτείνονται και περιλαμβάνουν διαμαρτυρίες, απεργίες, εξαιρέσεις και συγκρούσεις, δεν είναι ένα ενιαίο ευρωπαϊκό κίνημα, αλλά παρουσιάζουν κοινές ανησυχίες, που έχουν να κάνουν με το κόστος ζωής, την αποτελεσματικότητα των δημοσίων υπηρεσιών, την αγοραστική δύναμη. Θα έλεγα ότι αυτές οι αναταραχές, που ξεκίνησαν από τη Γαλλία, επεκτάθηκαν στην Ιταλία και τώρα στα Βαλκάνια, αφορούν συσσωρευμένες οικονομικές δυσκολίες, πολιτική δυσαρέσκεια και ανησυχία για μέλλον».
Αυτό που τονίζεται από πλευράς των ειδικών είναι πως υπήρξαν προειδοποιήσεις από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά το ζήτημα της οικονομίας, που έδειχναν ότι αυτές οι διαμαρτυρίες ήταν θέμα χρόνου να ξεσπάσουν. Ανάμεσα στους λόγους που εντοπίζονται για αυτή την κρίση είναι:
-Οικονομικοί: φτώχεια, ανεργία, ακρίβεια, αύξηση του κόστους ζωής, χαμηλοί μισθοί
-Πολιτικοί: διαφθορά, κατάχρηση εξουσίας, έλλειψη εμπιστοσύνης στις Κυβερνήσεις και τους θεσμούς
-Κοινωνικοί: Ίσες ευκαιρίες στην εκπαίδευση και την εργασία με πολιτισμικό και θρησκευτικό κάλυμμα.
«Τους τελευταίους μήνες εξέπεμπε σήμα κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επειδή η γενικευμένη σύρραξη στη Μέση Ανατολή και η συνεχιζόμενη ένταση στην Ουκρανία, έστρωναν το έδαφος για μία πρωτοφανή κρίση, που τώρα γίνεται πραγματικότητα. Την εξέλιξη αυτών των κινητοποιήσεων δεν πρέπει να τις δούμε ανεξάρτητα από τις αυξημένες κρατικές δαπάνες για την άμυνα, συνεπεία των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Η κάθε χώρα έχει τα δικά της ιδιαίτερα αίτια που προκαλούν αυτές τις κρίσεις, όμως πολλά από αυτά είναι κοινά».
Ο κ. Ιακώβου πρόσθεσε, δε, ότι «αυτές τις αναταραχές δεν μπορεί κάποιος να τις αναζητήσει κάποιος μόνο στην οικονομία, αλλά στο συνδυασμό πολλών παραγόντων και ιδιαίτερα όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι αδικούνται, δεν έχουν ίσες ευκαιρίες, δεν ακούγεται η φωνή τους, τότε αναγκάζονται να προχωρήσουν με τις κινητοποιήσεις και να υιοθετήσουν τη βία ως μέσο πολιτικής πρακτικής και να κάνουν πιο έντονες και ανησυχητικές τις διαμαρτυρίες».
Το φαινόμενο του μιμητισμού
Από τις εξεγέρσεις και τις διαδηλώσεις, αυτό που έχει διαπιστωθεί είναι πως υπάρχει το φαινόμενο του μιμητισμού, με τους ειδικούς να αναφέρουν πως πρόκειται για κάτι που παρατηρήθηκε και στο παρελθόν και όταν πρόκειται για κάτι που προκαλεί κοινωνικές ή πολιτικές μεταβολές, αυτό γίνεται πρότυπο και για άλλα κράτη.
«Η βάση που είναι κοινή, είναι η οικονομική πίεση που δημιουργείται λόγω της ακρίβειας και της αύξησης των ποινών παντού, στην ενέργεια, σε βασικές ανάγκες που δυσκολεύονται τα νοικοκυριά και ειδικά τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα. Όλα αυτά φέρνουν στην επιφάνεια άλλα κοινωνικά προβλήματα, όπως στη δημόσια εκπαίδευση, πολιτική δυσαρέσκεια, πολιτισμικές διαφορές. Από τη στιγμή που στη μία χώρα ένα κίνημα διαμαρτυρίας αποκτά παρατεταμένη διάρκεια μέσα στο χρόνο, αναπόδραστα θα επηρεάσει γειτονικά κράτη και αυτές οι εντάσεις θα διαχέονται, με ένα τρόπο που θυμίζει το φαινόμενο ντόμινο».
Πώς θα σταματήσουν αυτά τα φαινόμενα
Ο κ. Ιακώβου σημείωσε πως έμμεσα οι διαμαρτυρίες και οι διαδηλώσεις είναι συνδεδεμένες με τις πολεμικές συρράξεις και ένας τρόπος για να σταματήσουν είναι με τον τερματισμό τους, καθώς τα κονδύλια που αυτή τη στιγμή διατίθενται για αυτό το σκοπό, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στήριξη της κοινωνίας.
«Ένα απλό αίτημα που ζητούν οι διαδηλωτές είναι η μεγαλύτερη οικονομική στήριξη των οικονομιών, ενίσχυση των δημοσίων υπηρεσιών και παράλληλα, εκφράζεται αντίθεση στις πολεμικές συγκρούσεις και στις σχετικές πολιτικές δαπάνες που έχουν να κάνουν με αυτές τις πολεμικές συγκρούσεις. Όταν τερματιστούν οι δύο πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, τα ευρωπαϊκά κράτη θα έχουν την δυνατότητα να στηρίξουν τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα και θα μπορούν να επενδύσουν και στην ενίσχυση της δημόσιας υπηρεσίας. Τότε θα αρχίσει να ξεφουσκώνουν και αυτές οι έντονες αντιδράσεις που υπάρχουν. Όσο συνεχίζονται αυτές οι κρίσεις που δημιουργούν οικονομικά προβλήματα, τότε θα έχουν αυτά τα κινήματα γόνιμο έδαφος να συνεχίζονται».
Ο Χρήστος Ιακώβου εξήγησε και τους λόγους που δεν παρατηρούνται αυτού του είδους τα ξεσπάσματα και στην Κύπρο. «Βλέπουμε σκαμπανεβάσματα στις τιμές του πετρελαίου και πόσο επηρεάζει την καθημερινή ζωή του Κύπριου πολίτη. Δεν έχουμε αυτές τις βίαιες αντιδράσεις, επειδή δεν αντιμετωπίζουμε σε μεγάλο βαθμό τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν αυτά τα μεγάλα κράτη, που έχουν αυξηθεί οι κρατικές δαπάνες για να στηρίξουν με το ένα ή τον άλλο τρόπο τις πολεμικές συγκρούσεις, ειδικά την Ουκρανία».
