Φως σε όσα συνέβησαν πίσω από τις κλειστές πόρτες της Συνόδου Κορυφής την Πέμπτη που έληξε χωρίς συμφωνία τόσο για θέματα ενέργειας όσο και τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό ρίχνει το Politico εστιάζοντας κυρίως στους χειρισμούς του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιo Κόστα τον οποίο διπλωμάτες χαρακτήρισαν, μεταξύ άλλων, ως «διπρόσωπο» και «ανεπαρκή».
Σύμφωνα με το Politico «στη σύνοδο κορυφής της Πέμπτης ο Κόστα —ο οποίος, σε αντίθεση με τις περισσότερες από τις ισχυρές προσωπικότητες της σημερινής ΕΕ, είναι σοσιαλιστής— δέχθηκε την πιο έντονη κριτική από τότε που ανέλαβε την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σχεδόν πριν από δύο χρόνια. Η δυσαρέσκεια επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε δύο διαφορετικές διαπραγματεύσεις, σχετικά με τον περιορισμό των τιμών της ενέργειας και τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ».
Όπως σημειώνεται «οι κυβερνήσεις ήλπιζαν ότι και στις δύο συζητήσεις θα σημειωνόταν πρόοδος κατά τη διάρκεια της διήμερης συνόδου, η οποία επρόκειτο να συνεχιστεί την Παρασκευή. Αντί γι’ αυτό, το αποτέλεσμα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ένα αδιέξοδο και, στη χειρότερη, η διεύρυνση των διαιρέσεων. Και όλα αυτά έπειτα από 14 ώρες συζητήσεων, με ελάχιστα απτά αποτελέσματα».
Δεδομένης της αγωνίας των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να ανακουφίσουν τα νοικοκυριά από την κρίση του κόστους ζωής και να καταλήξει σε συμφωνία για τον προϋπολογισμό πριν τις εθνικές εκλογέ σε πολλά από τα κράτη μέλη, σημειώνεται στο δημοσίευμα, η επίτευξη συμφωνίας γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη στη σκιά των κινήσεων Τραμπ υπέρ της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία ή τον ανταγωνισμό της κινεζικής οικονομίας.
Ο καβγάς για το ETS2 και η οργή Μερτς
Κατά το Politico που επικαλείται τρεις από τους συνολικά 16 διπλωμάτες της ΕΕ στους οποίους απευθύνθηκε «στη σύνοδο της Πέμπτης κυριάρχησαν οι συζητήσεις που κατέληξαν σε αδιέξοδο σχετικά με τη δεύτερη φάση του συστήματος τιμολόγησης των εκπομπών άνθρακα της ΕΕ, γνωστού ως ETS2. Η αντιπαράθεση για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών —τόσο για το υφιστάμενο σύστημα όσο και για τη δεύτερη εκδοχή του, η οποία έχει ήδη θεσμοθετηθεί και θα επιβάλει τιμή στις εκπομπές άνθρακα από τη θέρμανση και τις μεταφορές από το 2028— βάλτωσε τόσο πολύ, ώστε ο Κόστα αναγκάστηκε να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου της συνόδου και να αναβάλει τη συνέχιση των συνομιλιών για μετά το δείπνο, καθώς η κατάσταση είχε γίνει "χάος"»
«Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, εξοργισμένος με αυτό που το Βερολίνο θεωρούσε αδιαλλαξία της Ιταλίδας ομολόγου του, Τζόρτζια Μελόνι, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων διαπραγματεύσεων. Από τη μία πλευρά βρέθηκε ένας συνασπισμός αποτελούμενος από τη Γερμανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Πορτογαλία, τις σκανδιναβικές χώρες και την Ολλανδία και από την άλλη ένα ανυποχώρητο μπλοκ με επικεφαλής την Ιταλία και τη συμμετοχή της Ουγγαρίας, της Τσεχίας, της Σλοβακίας και της Πολωνίας, των χωρών που είναι γνωστές ως Ομάδα του Βίσεγκραντ (V4). Η Ρώμη και οι χώρες της V4 επιθυμούσαν την αναβολή του ETS2 από την ΕΕ, λόγω της επιβάρυνσης που θα προκαλούσε στους λογαριασμούς ενέργειας, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες» αναφέρεται στο δημοσίευμα για όσα συνέβησαν στις Βρυξέλλες την Πέμπτη.
«Παράλόγο χάος»
Όπως αναφέρει το Politico, υπήρξαν ηγέτες της ΕΕ που εξοργίστηκαν με τον Κόστα επειδή επέτρεψε στις συνομιλίες να εκτροχιαστούν καθώς «παρότι τα συμπεράσματα που είχαν προετοιμαστεί πριν από τη σύνοδο δεν προέβλεπαν καμία επανεξέταση του ETS2, οι χώρες επιχείρησαν να ανατρέψουν την κατάσταση μέσα στην αίθουσα της συνόδου, φέρνοντας τον Κόστα σε δύσκολη θέση».
Διπλωμάτης έκανε λόγο χαρακτηριστικά για «τεράστια απογοήτευση», περιγράφοντας τη διαμάχη για τη διατύπωση της ενεργειακής πολιτικής ως «παράλογο χάος». «Συνέχισαν απλώς να προωθούν τα ιταλικά προσχέδια, αγνοώντας κείμενα που είχαν κατατεθεί νωρίτερα από άλλους, σαν να μην κατανοούσαν τις πολιτικές αποχρώσεις ολόκληρης της συζήτησης για το ETS», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
«Τα πήγε χειρότερα και από τον Σαρλ Μισέλ»
Ένας άλλος διπλωμάτης κατηγόρησε τον Κόστα ότι «έχασε τον έλεγχο της αίθουσας», υποστηρίζοντας ότι δεν κατάφερε να παρακολουθήσει τις προτεινόμενες τροπολογίες και να τις παρουσιάσει εγκαίρως στους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να τις συζητήσουν. Ως αποτέλεσμα, οι ηγέτες συνέχισαν τη συζήτηση χωρίς να έχουν στη διάθεσή τους τις τροπολογίες, με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν μετά τα μεσάνυχτα.
Ένας διπλωμάτης και ένας αξιωματούχος της ΕΕ συνέκριναν στο Politico τον Κόστα με τους δύο άμεσους προκατόχους του: τον Σαρλ Μισέλ, τον οποίο οι κυβερνήσεις επέκριναν συχνά για την έλλειψη διαπραγματευτικής ικανότητας, και τον Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος απολάμβανε ευρείας υποστήριξης καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του. Ο Κόστα τα πήγε «χειρότερα από τον Σαρλ Μισέλ» την Πέμπτη, δήλωσε ο διπλωμάτης. Ο αξιωματούχος ανέφερε ότι «υπάρχει απογοήτευση επειδή τα πράγματα δεν αντιμετωπίζονται με λίγο πιο τουσκικό τρόπο».
H διαμάχη Βορρά-Νότου
Η δυσαρέσκεια για τον Αντόνιο Κόστα δεν περιορίστηκε στην ενεργειακή πολιτική καθώς, κατά το Politico, υπάρχουν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που έχουν αρχίσει να εκφράζουν ερωτήματα και για τον τρόπο με τον οποίο ο Κόστα χειρίζεται το ζήτημα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Αν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου οφείλει να ενεργεί ως έντιμος διαμεσολαβητής και να διευκολύνει την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των 27 κυβερνήσεων, υπάρχουν, κατά το δημοσίευμα, χώρες της βόρειας Ευρώπης που ανησυχούν ότι ο Αντόνιο Κόστα ευνοεί τις χώρες του Νότου. Ένας διπλωμάτης της ΕΕ κατηγόρησε, μάλιστα, τον κ. Κόστα ότι είναι διπρόσωπος και ότι δεν ενεργεί ως έντιμος διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό ενώ άλλος διπλωμάτης, από χώρα που επιθυμεί μικρότερο προϋπολογισμό, δήλωσε: «Ο Κόστα, προσωπικά και πολιτικά, ανήκει στο άλλο στρατόπεδο».
Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες ζητούν από τον Κόστα να προτείνει περαιτέρω περικοπές ενόψει μιας έκτακτης συνόδου κορυφής για τον προϋπολογισμό, η οποία επιβεβαιώθηκε την Πέμπτη και έχει προγραμματιστεί για τις 26 Νοεμβρίου.
Οι υποστηρικτές του Κόστα
Υπήρξαν, ωστόσο, και αρχηγοί κυβερνήσεων που στήριξαν τον Αντόνιο Κόστα. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, τον υπερασπίστηκε χαρακτηρίζοντάς τον «ικανό» και «οξυδερκή», μετά την πρώτη ημέρα της συνόδου, καθώς τον επαίνεσε επειδή απέφυγε σε μεγάλο βαθμό τη σύνταξη κειμένων την ημέρα της συνόδου, σε αντίθεση με τον Μισέλ. «Ο Κόστα αποφεύγει τις διαπραγματεύσεις για τη διατύπωση των κειμένων που βρίσκονται στο τραπέζι, κάτι που συνέβαινε συνεχώς επί του προκατόχου του και εκνεύριζε αφάνταστα τους πάντες, επειδή καταλήγαμε να είμαστε εδώ μέχρι τις τρεις το πρωί συζητώντας για συλλαβές, κόμματα και λέξεις, χωρίς να μπορούμε το επόμενο πρωί να διακρίνουμε πλέον τη διαφορά», δήλωσε ο Ντε Βέβερ.
Άλλοι διπλωμάτες υποστήριξαν ότι η αναστάτωση δεν οφειλόταν στον Κόστα, αλλά στους ηγέτες που επιχείρησαν να ανατρέψουν την ενεργειακή νομοθεσία, ιδίως στη Μελόνι. Δεν ήθελε να ξανανοίξει τα συμπεράσματα. Η V4 και η Ιταλία ήταν αυτές που το έκαναν», δήλωσε ένας από αυτούς. «Δεν βλέπω τι διαφορετικό θα μπορούσε να είχε κάνει».
Όπως, όμως, κατλήγει το Politico, oι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν κατά πόσο αυτή η εκτίμηση ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Πηγή: Πρώτο Θέμα
