Τις διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών-μελών για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS 2) αναδεικνύουν οι συζητήσεις των Ευρωπαίων ηγετών, με την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα να βρίσκονται στο επίκεντρο. «Το ETS είναι η πρώτη μάχη της ημέρας, η δεύτερη αφορά το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο», σημείωσε στο ΚΥΠΕ υψηλόβαθμος Ευρωπαίος διπλωμάτης, σχολιάζοντας την πορεία της συζήτησης των ηγετών των 27 κρατών μελών της Ένωσης.
Στο ενεργειακό σκέλος, επτά κράτη μέλη, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Κύπρος, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Τσεχία, επαναφέρουν το ζήτημα της αναθεώρησης του ETS 2, υποστηρίζοντας την ανάγκη περιορισμού του κόστους για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. «Το αίτημά μας είναι απλό και ξεκάθαρο: Η ανάγκη επίδειξης περαιτέρω ευελιξίας από πλευράς ΕΕ για τη λήψη εθνικών μέτρων, αλλά και την ίδια στιγμή η περαιτέρω αναστολή εφαρμογής του ETS 2. Είναι κάτι που ζητούν αρκετά κράτη μέλη. Θα το στηρίξουμε, έχουμε μεταφέρει ήδη τη θέση μας», δήλωσε το πρωί της Πέμπτης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Από την μεριά του, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε την επείγουσα ανάγκη επανεξέτασης βασικών χαρακτηριστικών ETS, σημειώνοντας ότι παρότι το ETS θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση, δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν αλλάξει οι συνθήκες από την χρονική στιγμή υιοθέτησή του.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει μεταβάλει τη θέση της για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν οι σημερινές συνθήκες δικαιολογούν νέα εξέταση του ζητήματος. Από τις συζητήσεις δεν προκύπτει, προς το παρόν, συμφωνία για συγκεκριμένη αλλαγή στο σύστημα.
Ευρωπαίος αξιωματούχος επισημαίνει ότι τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ανακούφισης δεν θα πρέπει να υπονομεύουν τη μακροπρόθεσμη ενεργειακή μετάβαση, καθώς δεν υπάρχει εγγύηση ότι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα είναι φθηνότερα τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η ενεργειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ.
Στο δημοσιονομικό σκέλος, η διαπραγμάτευση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 παραμένει δύσκολη, καθώς οι ηγέτες καλούνται να συμβιβάσουν την απροθυμία αρκετών κρατών να αυξήσουν τις εθνικές συνεισφορές τους με τις αυξανόμενες ανάγκες χρηματοδότησης της άμυνας και άλλων ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Στις συζητήσεις αναδεικνύονται διαφορετικές προσεγγίσεις ακόμη και μεταξύ των χωρών που παραδοσιακά υποστηρίζουν έναν πιο συγκρατημένο προϋπολογισμόορισμένες ζητούν εκσυγχρονισμό και περισσότερες επενδύσεις, ενώ άλλες επιμένουν στη διατήρηση της παραδοσιακής διάρθρωσης των δαπανών.
Ευρωπαίος αξιωματούχος τονίζει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συμφωνία για τις δαπάνες χωρίς αντίστοιχη συμφωνία για τα έσοδα, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται προς το παρόν στις πολιτικές προϋποθέσεις και όχι στις τεχνικές λεπτομέρειες των νέων χρηματοδοτικών εργαλείων. Παράλληλα, ζητούμενο από την μεριά της Κομισιόν αλλά και των «φίλων της Συνοχής», είναι να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε ο προϋπολογισμός να μπορεί να ανταποκρίνεται σε απρόβλεπτες κρίσεις χωρίς επώδυνες ανακατανομές πόρων.
Οι σημερινές συζητήσεις για το ΠΔΠ αναμένεται να λειτουργήσουν κυρίως ως βάση για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων τις οποίες πλέον αναλαμβάνει ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος θα κληθεί να καταγράψει τις θέσεις των κρατών-μελών και να εντοπίσει τα περιθώρια συμβιβασμού, πριν προχωρήσει σε λεπτομερέστερη επεξεργασία των επιμέρους χρηματοδοτικών επιλογών.
Παράλληλα, στο μέτωπο των μακροοϊκονομικών ανισορροπιών και της Κίνας, η Κομισιόν μετά και την ώθηση της ΓαλλοΓερμανικής επιστολής, προετοιμάζει δύο νέα εργαλεία με ορίζοντα τον Δεκέμβριο, ενώ εξετάζεται και η πιθανότητα πρόσθετου μέσου για την αντιμετώπιση των ευρύτερων οικονομικών και στρατηγικών προκλήσεων.
Πηγή: ΚΥΠΕ
