Η απρόσκοπτη συνέχιση των εξαγωγών, οι οποίες ξεπερνούν τα €350 εκατομμύρια ετησίως, όπως και η πλήρης διασφάλιση του καθεστώτος ΠΟΠ για το χαλλούμι αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες για το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, είπε ο Γενικός Διευθυντής Ανδρέας Γρηγορίου, στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας, που συζήτησε τα προβλήματα που προκύπτουν σε σχέση με την εμπορία χαλλουμιού, ως προϊόν ΠΟΠ και τα μέτρα στήριξης των παραγωγών.
Όπως είπε, το χαλλούμι ΠΟΠ αποτελεί το σημαντικότερο αγροδιατροφικό προϊόν της Κυπριακής Δημοκρατίας και ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα στοιχεία της ταυτότητας της χώρας διεθνώς. Σημείωσε ότι η κατοχύρωσή του ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης αποτελεί μια ιστορική επιτυχία για την Κύπρο, η οποία διασφαλίζει τη σύνδεση του προϊόντος με τον τόπο, την παράδοση και την πολιτιστική της κληρονομιά, ενώ παράλληλα δημιουργεί σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές για ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής του προϊόντος.
«Η διατήρηση και η διαφύλαξη του καθεστώτος ΠΟΠ του χαλλουμιού αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για το Υπουργείο μας και την Κυβέρνηση», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι εξίσου σημαντική προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης των εξαγωγών, οι οποίες ξεπερνούν τα €350 εκατομμύρια ετησίως και στηρίζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Κύπρο.
Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας, η επίτευξη των δύο αυτών στόχων απαιτεί συντονισμό, συνεργασία και έγκαιρο σχεδιασμό από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
«Με την παράταση της μεταβατικής περιόδου μέχρι τον Ιούλιο του 2029 για συμμόρφωση με τις πρόνοιες του φακέλου, το Υπουργείο προχώρησε στην υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου δράσεων με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής αιγοπρόβειου γάλακτος, τη βελτίωση των μηχανισμών ελέγχου και παρακολούθησης, καθώς και τη δημιουργία των αναγκαίων προϋποθέσεων για την ομαλή εφαρμογή των προδιαγραφών του χαλλουμιού ΠΟΠ», είπε.
Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στη σύσταση δύο Επιτροπών για το Χαλλούμι ΠΟΠ: μία Ενδοτμηματική Επιτροπή υπό την προεδρία του Υπουργού Γεωργίας, με μέλη ένα εκπρόσωπο από το Υπουργείο Εμπορίου, τη Νομική Υπηρεσία, το Υπουργείο Εξωτερικών, τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, το Τμήμα Γεωργίας και τον ακαδημαϊκό Δρ Φώτη Παπαδήμα από το ΤΕΠΑΚ, που είναι εμπειρογνώμονας για το χαλλούμι.
Επιπλέον, δημιουργήθηκε η Επιτροπή Παρακολούθησης για το Χαλλούμι ΠΟΠ υπό την προεδρία του Προέδρου του ΚΕΒΕ. Στην επιτροπή συμμετέχουν εκπρόσωποι του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου, Οργανωμένα Σύνολα Αιγοπροβατοτρόφων, Οργανωμένα Σύνολα Αγελαδοτρόφων και Αγροτικές Οργανώσεις.
Ακόμα, σημείωσε ότι δόθηκε έκτακτη επιδότηση €2 εκ. στους αιγοπροβατοτρόφους στη βάση της παραγωγικότητας τον Δεκέμβριο του 2024 ως κίνητρο για επενδύσεις για μείωση της εποχικότητας, ενώ αυστηροποιήθηκε η νομοθεσία προς όσους δεν είναι συμμορφούμενοι με τις προδιαγραφές του χαλλουμιού ΠΟΠ και εντατικοποιήθηκαν οι έλεγχοι.
Ο Γενικός Διευθυντής αναφέρθηκε, επίσης, στο σχέδιο ανάπτυξης 26 μεγάλων μονάδων αιγοπροβατοτροφίας (πέραν των 800 παραγωγικών ζώων ανά μονάδα) σε κρατικά τεμάχια. Όπως επισήμανε, τα τεμάχια έχουν ήδη διανεμηθεί στους δικαιούχους.
Επισήμανε, ακόμα, τη διαφοροποίηση της ετήσιας κεφαλικής επιδότησης συνολικού ύψους €4 εκ. στους αιγοπροβατοτρόφους. Σημείωσε ότι ενώ τα προηγούμενα χρόνια η επιδότηση δινόταν ανά κεφαλή στη βάση του αριθμού των ζώων, από το 2025 η επιδότηση δίνεται στη βάση της παραγωγικότητας ώστε να αποτελεί κίνητρο για αύξηση παραγωγής και μείωση της εποχικότητας.
Σύμφωνα με τον κ. Γρηγορίου, το Υπουργείο δεν προχώρησε στην περαιτέρω αύξηση των ποσοτήτων του αγελαδινού γάλακτος για σκοπούς τυροκόμησης του χαλλουμιού. «Οι ποσότητες κλειδώθηκαν στα νούμερα του 2024, δηλαδή 234.000 τόνοι αγελαδινού γάλακτος ετησίως, ή 19.500 τόνοι/μηνιαία μόνο θα μπορούν να διατεθούν για την παραγωγή χαλλουμιού ΠΟΠ.
Πρόσθεσε, επίσης, ότι δημιουργήθηκε λογισμικό για την καταγραφή του αιγοπρόβειου γάλακτος που δίνεται στη βιομηχανία για σκοπούς χαλλουμιού ΠΟΠ. Με αυτό, καταγράφονται οι ποσότητες που παραδίδονται στη βιομηχανία από τον Οκτώβριο 2024 και επαληθεύονται τα ποσοτικά στοιχεία από πολλαπλές πηγές από τον Ιανουάριο 2025. Όπως ανέφερε, το λογισμικό τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή από όλες τις πηγές τον Μάιο 2025. «Το λογισμικό αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την τεκμηρίωση και στήριξη των παραπέρα αποφάσεων αλλά και επιπλέον εργαλείο για τη διενέργεια ελέγχων», ανέφερε.
Είπε, ακόμα, ότι μέσα από το επενδυτικό πρόγραμμα, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις στις επενδύσεις. «Σχεδόν το 50% των επιδοτήσεων του μεγάλου επενδυτικού (€29 εκ. από το σύνολο των €67 εκ.) αφορούν την αιγοπροβατοτροφία», υπογράμμισε.
Ακόμα, είπε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη το ερευνητικό πρόγραμμα AGRICYGEN από το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών για τη γενετική βελτίωση των αιγοπροβάτων, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και το πρόγραμμα ανίχνευσης γαλακτόσκονης στο χαλλούμι ΠΟΠ, σε συνεργασία με το ΤΕΠΑΚ και το Γενικό Χημείο του Κράτους που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2024 και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026.
Σύμφωνα με τον κ. Γρηγορίου, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε το τελευταίο διάστημα στον διάλογο και στην ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων φορέων αναφορικά με το θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο που διέπει το χαλλούμι ΠΟΠ. Επισήμανε ότι στις αρχές Σεπτεμβρίου έγιναν ξεχωριστές συναντήσεις με τους εκπροσώπους των τυροκόμων (ΔΣ του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου), των αγελαδοτρόφων (εκπρόσωποι ΠΟΑ και ΕΝΑΚ) και εκπροσώπους των επτά αναγνωρισμένων ομάδων παραγωγών αιγοπροβατοτρόφων.
Όπως σημείωσε, κατά τις συναντήσεις παρουσιάστηκε αναλυτικά το ευρωπαϊκό και το κυπριακό νομοθετικό πλαίσιο για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις, οι διαδικασίες καταχώρισης ή και τροποποίησης φακέλων ΠΟΠ και ΠΓΕ, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των εμπλεκομένων φορέων, καθώς και τα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο στις καταχωρίσεις ή τις τροποποιήσεις.
Πρόσθεσε ότι κατά τις επαφές αυτές υπογραμμίστηκε με σαφήνεια ότι «η απρόσκοπτη συνέχιση των εξαγωγών και η πλήρης διασφάλιση του καθεστώτος ΠΟΠ αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες για το Υπουργείο».
Καταληκτικά, ο κ. Γρηγορίου είπε ότι το χαλλούμι ΠΟΠ αποτελεί εθνικό κεφάλαιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνδεδεμένο με την ιστορία, την παράδοση και το μέλλον του τόπου. «Μόνο μέσα από κοινή προσπάθεια, συνεννόηση και αίσθημα ευθύνης θα μπορέσουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές ένα προϊόν ισχυρότερο, πιο αξιόπιστο, πιο πολύτιμο από ποτέ, που να δημιουργεί οικονομικά οφέλη για τον τόπο μας», ανέφερε.
Πηγή: ΚΥΠΕ
