Με σφραγίδα Εφετείου, ορθή κρίθηκε η απόφαση της τότε αναπληρώτριας Διευθύντριας των Κεντρικών Φυλακών να προχωρήσει, κατά το 2016, στην απόλυση δεσμοφύλακα, ο οποίος πιάστηκε καθοδόν προς την εργασία του με ποσότητα ναρκωτικών και σε βάρος του διερευνάτο ποινική υπόθεση από την ΥΚΑΝ.
Ο εν λόγω δεσμοφύλακας προσέφυγε στο Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών, το οποίο είχε αποδεχθεί πως η Διεύθυνση των Φυλακών και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, το 2016, ενέργησαν έξω από τα πρότυπα λογικού εργοδότη και ότι παράνομα και αδικαιολόγητα τερμάτισαν την απασχόληση του δεσμοφύλακα. Μάλιστα, είχε επιδικάσει, υπό μορφή αποζημιώσεων, το ποσό των €5.769,36 που αντιστοιχεί με τις απολαβές 18 εβδομάδων και το ποσό των €2.564,16 που δικαιούται σε πληρωμή αντί προειδοποίησης, που αντιστοιχεί σε απολαβές 8 εβδομάδων και απέρριψε όλα τα υπόλοιπα αιτήματα του δεσμοφύλακα.
Επί της πρωτόδικης απόφασης άσκησε έφεση η πλευρά της Δημοκρατίας (Α. Χατζηκωνσταντή για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας), με το Εφετείο να ανατρέπει την απόφαση, κρίνοντας αφενός λανθασμένη την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου και αφετέρου ορθή την απόφαση της τότε αναπληρώτριας Διευθύντριας, Άννας Αριστοτέλους.
Εφετείο: Θεωρούμε λανθασμένη την κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οι εφεσείοντες όφειλαν να θέσουν μαρτυρία η οποία να τείνει να καταδείξει ότι ο εφεσίβλητος κατείχε την συγκεκριμένη ποσότητα κάνναβης με προφανή σκοπό να την εισάξει στον χώρο εργασίας του. Δεν ήταν προαπαιτούμενο οι εφεσείοντες να προσφέρουν μαρτυρία ή να αποδείξουν συστατικό στοιχείο, όπως η πρόθεση προμήθειας της ναρκωτικής ουσίας σε τρίτο πρόσωπο εντός των φυλακών και δη για άλλο ποινικό αδίκημα ωσάν να επρόκειτο για ποινική κατηγορία.
Η υπόθεση αφορά την απόλυση εργοδοτούμενου αορίστου χρόνου στο Τμήμα Φυλακών, ο οποίος εργαζόταν ως δεσμοφύλακας, ο οποίος είχε προσληφθεί το 2008.
Κατά το 2016, στις 02:00 τα ξημερώματα, όταν ο δεσμοφύλακας μετέβαινε με το αυτοκίνητό του στην εργασία του, μέλη της ΥΚΑΝ τον σταμάτησαν για έλεγχο και εντόπισαν στο όχημά του 1,3083 γραμμάρια κάνναβης, ενώ στις κάλτσες του βρέθηκαν 84 χάπια. Από τις μεταγενέστερες εργαστηριακές εξετάσεις προέκυψε ότι τα 84 χάπια δεν περιείχαν ναρκωτική ή αναβολική ουσία.
Η Άννα Αριστοτέλους είχε ζητήσει την διαθεσιμότητα του δεσμοφύλακα, ενώ είχε κληθεί και σε διαδικασία ακρόασης, ώστε να ακούσει τις θέσεις του, προτού λάβει την απόφαση να ασκήσει τα δικαιώματα που της παρέχει ο κανονισμός.
Εφετείο: Στις 12.02.2016 ο Αιτητής παρουσιάσθηκε ενώπιον της Αναπληρώτριας Διευθύντριας Φυλακών με το δικηγόρο του, ο οποίος ζήτησε εύλογη αναβολή ώστε να του δοθεί επαρκής χρόνος για να μπορέσει να προετοιμαστεί δεόντως. Η Διευθύντρια όρισε εκ νέου την υπόθεση για ακρόαση στις 15.02.2016. Κατά την εν λόγω ημερομηνία διεξαγωγής της ακρόασης ο Αιτητής ήταν παρών, εκπροσωπούμενος από τον δικηγόρο του. Στο μεταξύ, στις 11.02.2016, ο Αιτητής υπέβαλε ένσταση, η οποία απερρίφθη από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης στις 13.02.2016.
Μετά την επιβεβαίωση από το Κυβερνητικό Χημείο ότι η φυτική ύλη ήταν κάνναβη, έγινε νέα ακρόαση, ώστε ο δεσμοφύλακας να εκθέσει τις δικές του απόψεις, προτού λάβει την απόφαση να ασκήσει οποιοδήποτε δικαίωμα που της παρέχει ο Κανονισμός 4(2).
Αφότου ολοκληρώθηκε και αυτή η διαδικασία, τον Απρίλιο του 2026, όπως αναφέρεται στην απόφαση του Εφετείου, η Διευθύντρια Φυλακών, με επιστολή που απέστειλε προς το Δικηγόρο του δεσμοφύλακα, τον καλούσε να παρουσιαστεί στο Τμήμα Φυλακών για να ακούσει την απόφαση, με την οποία απέρριψε τις θέσεις του και έκρινε ότι η συμπεριφορά του συνιστούσε κακή διαγωγή εντός της έννοιας του Κανονισμού 4(2) της Κ.Δ.Π. 19/2000 και αποφάσισε τον άμεσο τερματισμό της απασχόλησης του με ισχύ από 22.04.2016.
Εφετείο: Στις 16.10.2016 καταχωρήθηκε εναντίον του δεσμοφύλακα η ποινική υπόθεση με αρ. 19005/2016, με την κατηγορία της κατοχής ελεγχόμενου φαρμάκου τάξεως Β δηλαδή 1,3083 γραμμάρια κάνναβης από την οποία δεν έχει εξαχθεί η ρητίνη. Ο Αιτητής παραδέχθηκε ενοχή και στις 14.3.2017 του επιβλήθηκε ποινή προστίμου ύψους €700. Κανένας από τους διαδίκους δεν άσκησε έφεση εναντίον της εν λόγω ποινής.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε ότι η διαδικασία που ακολουθήθηκε από τον εργοδότη ήταν, κατ’ αρχήν, λογική, ωστόσο στάθηκε στο κατά πόσο η ίδια η απόλυση ήταν ουσιαστικά δικαιολογημένη σύμφωνα με το άρθρο 5(ε) και (στ) του περί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου.
Το πρωτόδικο Δικαστήριο έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στο γεγονός ότι η κατοχή της κάνναβης αποτελούσε συμπεριφορά εκτός υπηρεσίας, ενώ επισήμανε ότι ένα ποινικό αδίκημα που διαπράττεται εκτός εργασίας δεν αποτελεί αυτομάτως επαρκή λόγο απόλυσης. Πρέπει να εξετάζεται εάν, λόγω της φύσης του αδικήματος και της συγκεκριμένης εργασίας, η συμπεριφορά καθιστά τον εργαζόμενο ακατάλληλο για τα καθήκοντά του ή επηρεάζει ουσιαστικά τη σχέση εμπιστοσύνης με τον εργοδότη.
Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών αναγνώρισε ότι ένας δεσμοφύλακας υπηρετεί σε ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα που σχετίζεται με ασφάλεια, πειθαρχία και τάξη και, συνεπώς, αναμένεται αυξημένο επίπεδο συμπεριφοράς. Παρ’ όλα αυτά, θεώρησε ότι δεν υπήρχε μαρτυρία ότι ο εργαζόμενος σκόπευε να εισαγάγει την κάνναβη στις Φυλακές, ότι είχε επιχειρήσει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν ή ότι υπήρχαν σχετικές πληροφορίες ή εύλογες υποψίες. Κατά συνέπεια, αντιμετώπισε το περιστατικό ως μεμονωμένη αξιόποινη πράξη εκτός υπηρεσίας, η οποία δεν αποδείχθηκε ότι επηρέαζε ουσιαστικά την ικανότητά του να ασκεί τα καθήκοντα του δεσμοφύλακα. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι η απόλυση ήταν παράνομη και αδικαιολόγητη.
Ωστόσο, εκ διαμέτρου αντίθετη ήταν η απόφαση του Εφετείου, το οποίο έκρινε προβληματική την πρωτόδικη κατάληξη, επισημαίνοντας ότι ο εργαζόμενος ήταν δεσμοφύλακας από το 2008 και ότι η ναρκωτική ουσία βρέθηκε στο όχημά του ενώ κατευθυνόταν προς τον χώρο εργασίας του, δηλαδή τις Φυλακές. Παράλληλα, εστίασε και στο γεγονός ότι το ίδιο το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε αναγνωρίσει ότι οι Φυλακές αποτελούν νευραλγικό τομέα ασφάλειας, τάξης και πειθαρχίας και ότι οι δεσμοφύλακες οφείλουν να αποφεύγουν συμπεριφορές ασυμβίβαστες με το λειτούργημά τους.
Εφετείο: Η κατάληξη του πρωτόδικου Δικαστηρίου μας έχει προβληματίσει ιδιαίτερα. Στην πρωτόδικη απόφαση γίνεται μνεία στις αποφάσεις (Thomson v. Alloa Motor Co [1983] ΙRLR 403 και Pay v. Lancashire Probation Service [2004] ICR 187) καθώς και στο σύγγραμμα «Selwyn' s Law of Employment", 20th Edition, κάτω από τον τίτλο («Conduct Outside the Employment») «Συμπεριφορά εκτός εργασίας», όπου δίδονται οι κατευθυντήριες γραμμές πότε δικαιολογείται η απόλυση εργαζομένου μετά την διάπραξη αδικήματος.
Με βάση τα παραδεκτά γεγονότα ο εφεσίβλητος ήταν δεσμοφύλακας από το 2008. Ανευρέθηκαν στην κατοχή του, στο όχημα του ναρκωτικές ουσίες, καθοδόν προς την εργασία του, δηλαδή τις φυλακές. Περαιτέρω, το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρει ότι ο εφεσίβλητος, ως δεσμοφύλακας υπηρετούσε σ' ένα νευραλγικό τομέα που έχει να κάνει με την ασφάλεια, την πειθαρχία και την τάξη εντός των Φυλακών και ότι απαιτείται από μέρους των εκεί εργοδοτουμένων πρέπουσα συμπεριφορά και πειθαρχία, καλή συνεργασία και αποφυγή πράξεων ή παραλείψεων ασυμβίβαστων με το λειτούργημα που επιτελούν.
Τα ανωτέρω λεχθέντα του πρωτόδικου Δικαστηρίου έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την κατάληξη του ότι οι εφεσείοντες ενήργησαν έξω από τα πρότυπα του λογικού εργοδότη και ότι το μόνο γεγονός που οδήγησε τους εφεσείοντες στην απόφαση τους για την απόλυση του ήταν η ανευρεθείσα εντός οχήματος του ξηρή φυτική ύλη κάνναβης. Συμφωνούμε ότι το μόνο γεγονός ήταν η κατοχή των ναρκωτικών ουσιών, ωστόσο, ως θα εξηγηθεί στη συνέχεια, ήταν αρκετό υπόβαθρο για να οδηγήσει στην απόλυση του εφεσίβλητου.
Κατά την κρίση του Εφετείου, όπως αναφέρει στην απόφαση, τα γεγονότα τα οποία περιβάλλουν την υπόθεση δικαιολογούν υιοθέτηση των λεχθέντων στην αγγλική υπόθεση Pay, όπου ο εργοδοτούμενος απολύθηκε από την εργασία του ως δικαστικός επιμελητής όταν ανακαλύφθηκε ότι (σημειωτέων, εκτός εργασίας και όχι καθοδόν προς την εργασία του) στον ελεύθερο του χρόνο εκτελούσε παραστάσεις σε διάφορα κλαπς και ότι ενεργούσε ως διευθυντής εταιρείας που ασχολείτο με την πώληση βοτάνων και σαδομαζοχιστικών προϊόντων.
Στην παρούσα υπόθεση, όπως τονίζει το Εφετείο, η ανεύρεση στην κατοχή του δεσμοφύλακα ναρκωτικής ουσίας εντός του οχήματος καθοδόν προς την εργασία του, δημιουργούν βάσιμες επιφυλάξεις ως προς την καταλληλότητα του για την συνέχιση της εργασίας του ως δεσμοφύλακας.
Εφετείο: Φρονούμε πως η πράξη του εφεσίβλητου ήταν ασυμβίβαστη με τη θέση που κατείχε και ότι υπήρχε πιθανός κίνδυνος να πληγεί η φήμη και η αξιοπιστία των φυλακών εάν αυτή η πράξη του γινόταν δημοσίως γνωστή. Περαιτέρω, θεωρούμε λανθασμένη την κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι οι εφεσείοντες όφειλαν να θέσουν μαρτυρία η οποία να τείνει να καταδείξει ότι ο εφεσίβλητος κατείχε την συγκεκριμένη ποσότητα κάνναβης με προφανή σκοπό να την εισάξει στον χώρο εργασίας του. Δεν ήταν προαπαιτούμενο οι εφεσείοντες να προσφέρουν μαρτυρία ή να αποδείξουν συστατικό στοιχείο, όπως η πρόθεση προμήθειας της ναρκωτικής ουσίας σε τρίτο πρόσωπο εντός των φυλακών και δη για άλλο ποινικό αδίκημα ωσάν να επρόκειτο για ποινική κατηγορία.
Με βάση τα πιο πάνω, το Εφετείο ακύρωσε την πρωτόδικη απόφαση, κρίνοντας δικαιολογημένη την απόλυση του δεσμοφύλακα.
