Τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες και τις στρατηγικές προτεραιότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας ως κράτους μέλους πρώτης γραμμής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ανατολική Μεσόγειο εξέτασαν σε συνεδρία τους την Τρίτη τα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών, παρουσία των Ευρωβουλευτών του ΔΗΚΟ, Κώστα Μαυρίδη, και της Άμεσης Δημοκρατίας, Φειδία Παναγιώτου.
Τοποθετούμενη αρχικά εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικών, η Επικεφαλής του Τμήματος Μέσης Ανατολής, Άντρεα Πετράνυι, είπε ότι η ΚΔ ανέδειξε τη σημασία της περιοχής κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με αποκορύφωμα την Άτυπη Σύνοδο του Απριλίου στη Λευκωσία, με τη συμμετοχή 5 ηγετών της περιοχής.
Ανέδειξε, επίσης, την παρουσία της κυπριακής αποστολής στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αυτή την εβδομάδα στη Νέα Υόρκη και τις συναντήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του Υπουργού Εξωτερικών, Κωνσταντίνου Κόμπου, με ηγέτες και εκπροσώπους των χωρών της περιοχής.
Πρόσθεσε ότι η Κύπρος προβάλλει τον ρόλο της ως γέφυρα μεταξύ της περιοχής και της ΕΕ σε όλες τις επαφές της.
Εκπροσωπώντας το Υπουργείο Άμυνας, ο Αντισυνταγματάρχης Πανίκος Παπαγρηγορίου από το Τμήμα Αμυντικής Διπλωματίας, έκανε λόγο για εξαιρετική αμυντική συνεργασία με όλα τα κράτη της περιοχής, και αναφέρθηκε στην υπογραφή συμφωνιών SOFA με Ισραήλ και Ιορδανία και την αναβάθμιση της συνεργασίας με την Αίγυπτο, προσθέτοντας ότι ο ρόλος της Κύπρου ως γέφυρας με την ΕΕ βοηθά στην πρόσβαση σε νέες ικανότητες και δυνατότητες.
Ο Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας του ΚΕΒΕ, Ανδρέας Ανδρέου, είπε ότι η σταθερότητα συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη, προσθέτοντας ότι η Κύπρος παραμένει πυλώνας σταθερότητας και συνεργασίας στην περιοχή.
Χαρακτήρισε σημαντική την ανάγκη αναβάθμισης των υποδομών, αναφέροντας π.χ το κέντρο διαχείρισης εμπορευματοκιβωτίων στο λιμάνι της Λεμεσού, ανέδειξε τις ευκαιρίες που μπορεί να προσφέρει η Κύπρος σε ενεργειακό επίπεδο για τις γειτονικές χώρες, ενώ στάθηκε και στη σημασία της ανάπτυξης της αμυντικής βιομηχανίας στην Κύπρο.
Ο Ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ, Κώστας Μαυρίδης, είπε με τη σειρά του ότι μπορούν να αναπτυχθούν στρατηγικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο με άξονες την ενέργεια και την ασφάλεια, αναφέροντας ως παράδειγμα το East Mediterranean Gas Forum και τον διάδρομο IMEC.
Πρόσθεσε ότι η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ έπεισε ότι η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει τον ρόλο της γέφυρας με την περιοχή, συμπληρώνοντας ότι με τους στόχους για ενεργειακή και αμυντική αυτονομία μπορούν να εξυπηρετηθούν τα εθνικά αλλά και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.
Από την πλευρά του, ο Ευρωβουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Φειδίας Παναγιώτου, εξέφρασε τη θέση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση GSI ίσως δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον, ενώ χαρακτήρισε την ΚΔ ευάλωτη σε επιθέσεις σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, προτείνοντας τη δημιουργία εκτεταμένου δικτύου αποθήκευσης ενέργειας.
Υποστήριξε επίσης την επένδυση σε ευρωπαϊκές αμυντικές δυνατότητες και την αλληλεγγύη μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό να υπάρξει καλύτερη συνεργασία μεταξύ όλων των φορέων σε εθνικό επίπεδο.
Από την πλευρά των Βουλευτών, ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Γιώργος Κάρουλλας, ρώτησε αν υπάρχει εθνική στρατηγική για προώθηση των συμφερόντων της ΚΔ στην περιοχή και πώς διεκδικούμε ως κράτος μέλος της ΕΕ πολιτικές και εργαλεία για ενίσχυση υποδομών διττής χρήσης.
Η Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Μαρίνα Νικολάου, ρώτησε σε ποιό σημείο βρίσκονται οι τρίλογοι για την επόμενη προγραμματική περίοδο του προγράμματος Horizon Europe, η Βουλευτής του κινήματος ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου ζήτησε από τον κ. Μαυρίδη να σχολιάσει τη συμμετοχή Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE μέσω της εξαγοράς ιταλικών εταιρειών και την πίεση άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ενώ η Βουλευτής της Άμεσης Δημοκρατίας, Νταϊάνα Κωνσταντινίδη, ρώτησε τι σημαίνει ολιστικός κρατικός σχεδιασμός για την περιοχή.
Απαντώντας, η κ. Πετράνυι είπε ότι η στρατηγική για την περιοχή περιλαμβάνει δράσεις μέσω της ΕΕ, όπως το Περιφερειακό Κέντρο Πυρόσβεσης της ΕΕ στην Πάφο και το Κέντρο CYCLOPS στη Λάρνακα, ενώ επίσης εκ μέρους του Υπουργείου Εξωτερικώ, ο Άγγελος Λένος είπε ότι ξεκίνησε νέος γύρος διαπραγματεύσεων για χρηματοδότηση των εξωτερικών δράσεων της ΕΕ, προσθέτοντας ότι ο σχεδιασμός γίνεται με γεωγραφικά και θεματικά κριτήρια και Γραμματεία τριμερών συνεργασιών που χειρίζεται την πρόοδο επί των σχετικών ζητημάτων.
Ο κ. Μαυρίδης είπε για τον ρόλο της Τουρκίας στο SAFE ότι το κράτος μέλος (Ιταλία) θα πρέπει να επιβεβαιώσει ότι η συμμετοχή εταιρείας ξένων συμφερόντων δεν αντιβαίνει τα ζωτικά συμφέροντα της ΕΕ, ενώ για το Horizon Europe, είπε ότι έχει περάσει από την Επιτροπή Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το σκέλος της άμυνας με αποκλεισμό της Τουρκίας, ωστόσο το συνολικό πρόγραμμα δεν έχει φτάσει ακόμα στο στάδιο των τριλόγων.
