Ικανοποίηση φαίνεται πως επικρατεί στον αγροτικό κόσμο μετά την απόφαση της Κυβέρνησης να παραχωρήσει επιπλέον 3,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού για άρδευση μέχρι το τέλος του 2026, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες των γεωργών παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες και η διαχείριση των διαθέσιμων υδάτινων αποθεμάτων εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολη εξίσωση.
Η απόφαση, η οποία ήρθε μετά την αξιολόγηση των νεότερων δεδομένων από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, δίνει ένα επιπλέον περιθώριο στους παραγωγούς να προχωρήσουν στον προγραμματισμό των καλλιεργειών τους και κυρίως, να περιορίσουν τις απώλειες που προκάλεσε η προηγούμενη περίοδος περιορισμένης παροχής νερού.
Σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, από τα 3,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα, τα τρία εκατομμύρια θα διατεθούν μέσω του Ενιαίου Σχεδίου Νοτίου Αγωγού και οι υπόλοιπες 500 χιλιάδες κυβικά μέτρα από το Μεγάλο Αρδευτικό Έργο Πάφου. Από την ποσότητα που αφορά τον Νότιο Αγωγό, δύο εκατομμύρια κυβικά μέτρα προορίζονται για τις φθινοπωρινές εποχιακές καλλιέργειες, μεταξύ των οποίων και η πατατοκαλλιέργεια, ενώ ένα εκατομμύριο κυβικά μέτρα θα κατευθυνθεί στις δενδρώδεις καλλιέργειες.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη φαίνεται πως λειτουργεί ως μια σημαντική ανάσα για τους γεωργούς, οι οποίοι εδώ και μήνες ζητούσαν να αυξηθούν οι ποσότητες νερού που θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν για τις καλλιέργειές τους. Πηγές στον REPORTER ανέφεραν πως η πρόσθετη ποσότητα δεν λύνει το πρόβλημα της λειψυδρίας, δημιουργεί ωστόσο μεγαλύτερη ασφάλεια στους παραγωγούς και τους επιτρέπει να προχωρήσουν σε έναν πιο συγκεκριμένο προγραμματισμό για το επόμενο διάστημα.
Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, η ανάγκη για την παραχώρηση των συγκεκριμένων ποσοτήτων είχε τεθεί εδώ και αρκετό χρονικό διάστημα, καθώς οι γεωργοί χρειάζονταν ένα σαφέστερο πλαίσιο ως προς το διαθέσιμο νερό, προκειμένου να αποφασίσουν ποιες καλλιέργειες θα μπορούσαν να προχωρήσουν και σε ποιο βαθμό. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περίοδο της πατατοκαλλιέργειας, καθώς πρόκειται για μια καλλιέργεια που απαιτεί συγκεκριμένο προγραμματισμό και δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να ξεκαθαρίσει πλήρως η εικόνα των υδάτινων αποθεμάτων.
Σημείωσαν πως η πρόσθετη ποσότητα νερού δημιουργεί παράλληλα τη δυνατότητα να διατηρηθούν παραγωγικά δέντρα τα οποία αρδεύονται από τον Νότιο Αγωγό και τα οποία, όπως υποστηρίζουν, είχαν βρεθεί σε δυσμενέστερη θέση λόγω των περιορισμών που εφαρμόστηκαν το προηγούμενο διάστημα. Η κατάσταση που δημιουργήθηκε είχε ως αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να βρεθούν αντιμέτωποι με σοβαρή αβεβαιότητα ως προς το εάν θα μπορούσαν να διατηρήσουν τις καλλιέργειές τους ή να προχωρήσουν σε νέες φυτεύσεις.
Την ίδια ώρα αναγνώρισαν την πίεση που αντιμετωπίζει το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων και τις δυσκολίες που υπάρχουν στην προσπάθεια εξισορρόπησης των αναγκών ύδρευσης και άρδευσης, ωστόσο εξέφρασαν την άποψη ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια διακύμανση από τη μία άκρη στην άλλη σε ό,τι αφορά τον προγραμματισμό και τη διαχείριση του νερού.
Εξήγησαν πως για αρκετά χρόνια δεν υπήρχε ο βαθμός προγραμματισμού που απαιτούσαν οι συνθήκες, ενώ στη συνέχεια, όταν η υδατική κρίση έγινε εντονότερη και υπήρξε διαφορετική πολιτική προσέγγιση, εφαρμόστηκαν πολύ αυστηροί περιορισμοί. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ήταν να δημιουργηθεί μια κατάσταση κατά την οποία ακόμη και όταν προέκυψε κάποιο περιθώριο για επιπλέον παροχή νερού, οι παραγωγοί είχαν ήδη υποστεί σημαντικές ζημιές και είχαν περιορίσει τις καλλιέργειές τους.
Υπογράμμισαν ακόμη ότι η φετινή κατάσταση των φραγμάτων, σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, δημιουργεί διαφορετικά δεδομένα, τα οποία θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό. Όπως ανέφεραν, ενώ υπήρχαν περίοδοι κατά τις οποίες οι ποσότητες νερού στα φράγματα ήταν σημαντικά αυξημένες σε σχέση με πέρυσι, ο αγροτικός κόσμος εξακολουθεί να είναι αυτός που επωμίζεται μεγάλο μέρος του βάρους κάθε υδατικής κρίσης.
Η βασική τους θέση είναι πως η διαχείριση θα πρέπει να στηρίζεται σε σαφή και αντικειμενικά κριτήρια, ώστε οι διαθέσιμες ποσότητες να καταλήγουν σε εκείνους που πραγματικά τις χρειάζονται και να περιορίζονται στο μέτρο του δυνατού οι απώλειες. Παράλληλα, ζητούν ο προγραμματισμός να γίνεται εγκαίρως και να υπάρχει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τους παραγωγούς, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις για τις καλλιέργειές τους χωρίς να βρίσκονται κάθε φορά αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο νέων περιορισμών.
Την ίδια ώρα, η πρόσθετη ποσότητα νερού έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι γεωργοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις στο κόστος παραγωγής. Μόλις μία ημέρα μετά την απόφαση για το νερό, το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε δύο σχέδια έκτακτης οικονομικής στήριξης επαγγελματιών γεωργών και γεωργικών επιχειρήσεων, συνολικού ύψους 1.501.200 ευρώ, λόγω των επιπτώσεων της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή και της αύξησης του κόστους καυσίμων και λιπασμάτων.
Το πρώτο σχέδιο αφορά την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους του χρωματισμένου αγροτικού πετρελαίου, με συνολικό προϋπολογισμό μέχρι 800 χιλιάδες ευρώ. Η ενίσχυση θα αφορά ποσότητες που παραλήφθηκαν από επαγγελματίες γεωργούς και γεωργικές επιχειρήσεις από την 1η Απριλίου μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου 2026, με την ενίσχυση να μην ξεπερνά τα 0,126 ευρώ ανά λίτρο και το ποσό ανά δικαιούχο να κυμαίνεται από 100 έως 5.000 ευρώ.
Το δεύτερο σχέδιο αφορά το αυξημένο κόστος αγοράς λιπασμάτων και έχει προϋπολογισμό μέχρι 701.200 ευρώ. Η ενίσχυση ανέρχεται στο 15% της επιλέξιμης αξίας των τιμολογίων, χωρίς τον ΦΠΑ, για αγορές που πραγματοποιήθηκαν από την 1η Ιουνίου μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου 2026. Και σε αυτή την περίπτωση, η ενίσχυση ανά δικαιούχο θα κυμαίνεται από 100 έως 5.000 ευρώ.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την εφαρμογή της νέας απόφασης. Το ζητούμενο για τους παραγωγούς δεν είναι μόνο να ανακοινωθούν οι ποσότητες, αλλά να υπάρξει έγκαιρη και δίκαιη κατανομή τους, ώστε το νερό να φτάσει στις καλλιέργειες για τις οποίες προορίζεται. Η πρόσθετη ποσότητα των 3,5 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων δημιουργεί μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων, όμως οι ίδιοι οι παραγωγοί γνωρίζουν ότι η υδατική ασφάλεια παραμένει εύθραυστη και ότι οι αποφάσεις για την επόμενη περίοδο θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα πραγματικά αποθέματα και τις ανάγκες της γεωργίας.
Το βασικό ζητούμενο, όπως προκύπτει και από τις τοποθετήσεις, είναι να υπάρξει πλέον ένας σταθερός και έγκαιρος σχεδιασμός, ώστε ο αγροτικός κόσμος να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τι νερό θα έχει στη διάθεσή του και να μπορεί να προγραμματίζει τις καλλιέργειές του. Για τους παραγωγούς, η σημερινή απόφαση αποτελεί μια ανάσα, αλλά όχι το τέλος της υδατικής δοκιμασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
